سند حقوقی

اصلاح شناسنامه و تصحیح شناسنامه

پرسش

تفاوت اصلاح شناسنامه و تصحیح شناسنامه مندرج دربند 11 ماده 12 قانون شورای حل اختلاف چیست؟

نظر هیئت عالی

اصلاح شناسنامه مستلزم رسیدگی ماهوی قضایی و احراز ضرورت تغییر برای بهبود است؛ ولی تصحیح بیشتر جنبه ظاهری و شکلی و رفع سهو قلم و اشتباه را دارد؛ در هر حال چون قانون‌گذار در بند 11 ماده 12 قانون شوراهای حل اختلاف هر دو واژه را آورده است، تفاوت این دو واژه در قانون مذکور ثمره و فایده عملی ندارد.

نظر اکثریت

صرف نظر از اینکه در فرهنگ لغت فارسی، دو واژه (اصلاح) و (تصحیح) به عنوان مترادف یک دیگر ذکر شده‌اند، اما با توجه به اینکه قانونگذار عالم است و اقدام خلاف منطق انجام نمی‌دهند، به نظر می‌رسد لازم است میان این دو واژه در متن قانونی تفکیک قائل شد. بر این اساس به نظر می‌رسد که عبارت اصلاح در ابتدای بند 11 ماده 12 قانون شورای حل اختلاف ناظر به مواردی باشد که در صلاحیت هیئت حل اختلاف موضوع ماده 3 این قانون قرار ندارند و دارای جنبه قضایی هستند. مواردی مانند تغییر جنسیت و تغییرات مرتبط با آن در اسناد رسمی، اثبات نسب ،یا اصلاح محل تولد می‌تواند در زمره این دسته قرار گیرد. در مقابل، تصحیح با توجه به این که درمتن قانون همراه با عبارت تغییر نام آمده است ظاهراً به مواردی اختصاص دارد که در زمان درخواست تغییر نام ،اصلاحات مرتبط در شناسنامه نیز ضرورری می شود. از این رو ، تصحیح در این مفهوم خاص، محدود به تغییرات مرتبط با درخواست تغییر نام خواهد بود. (زیرا برخی از محاکم معتقدند تغییر نام به تنهایی کفایت نمی‌کند لذا مقدمه تغییر نام صدور حکم بر تصحیح در سند سجلی است )

نظر اقلیت

با توجه به مراجعه به فرهنگ لغت، مشخص است که دو واژه (تصحیح ) و (اصلاح) مترادف یک دیگر محسوب می‌شوند. به کارگیری این دو عبارت دربند 11 ماده 12 قانون شورای حل اختلاف به نظر می‌رسد ناشی از اشتباه قانون گذار بوده باشد. بنابراین نمی‌توان تفسیری غیر منطقی و غیر عقلایی از این عبارت به دست آورد. بی دقتی قانون گذار در تدوین بند 11 از آنجا آشکار است که ضمن ذکر موضوعاتی نظیر اصلاح و استرداد شناسنامه و همچنین اصلاح مشخصات مدارک تحصیلی، ناگهان به دعاوی بی ارتباطی همچون الزام به اخذ گواهی پایان کار و اثبات رشد اشاره کرده است. سپس مجدداً در راستای موضوع صدر بند 11، به دعاوی الزام به صدور شناسنامه ، تصحیح و تغییر نام باز می گردد.

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.