سند حقوقی

ساده یا مرکب بودن بزه خیانت در امانت

پرسش

شخص الف در حوزه قضایی شیراز اقدام به سپردن چند فقره چک به شخص ب می نماید؛ شخص ب بر خلاف توافق و شرط امانت، در حوزه قضایی تهران اقدام به ارائه چک به بانک و دریافت گواهی عدم پرداخت می نماید. با توجه به مراتب فوق؛ الف: بزه خیانت در امانت از جمله جرایم ساده می باشد یا مرکب؟ ب: کدام حوزه قضایی مرجع صالح به رسیدگی می باشد؟

نظر هیئت عالی

عنصر مادی بزه خیانت در امانت همانگونه که در نظریه اکثریت آمده در تهران وقوع یافته؛ نتیجتاً بزه موصوف در حوزه قضایی تهران محقق گردیده است؛ نظریه اکثریت با ابتناء بر استدلال مرقوم تائید می شود.

نظر اکثریت

جرم مرکب جرمی است که متهم رفتارهای فیزیکی متفاوتی در جهت رسیدن به نتیجه مجرمانه انجام می دهد؛ به طور مثال در بزه مندرج در ماده 510 از کتاب پنجم قانون مجازات اسلامی مصوب 1375 (تعزیرات و مجازاتهای بازدارنده)، متهم نخست جاسوس را شناسایی نموده و سپس مخفی می نماید یا سبب اخفای وی می شود و بنابراین متهم مرتکب دو رفتار جداگانه شده است که مشتمل بر شناسایی جاسوس و مخفی نمودن یا سبب اخفا شدن جاسوس می باشد یا در بزه کلاهبرداری متهم جهت بردن مال غیر نخست به وسایل متقلبانه متوسل می گردد و سپس بزه دیده را فریب می دهد و مال وی را می برد. بنابراین لازم است که رفتارهای متعدد از جانب متهم صورت گرفته باشد؛ در بزه خیانت در امانت برخلاف اعتقاد برخی از همکاران که عنصر سپردن مال را به عنوان یکی از اجزاء مادی بزه خیانت در امانت محسوب و بنابراین این بزه را مرکب می پندارند، باید توجه داشت که این رفتار (سپردن مال) از رفتارهای امانت دهنده می باشد و نه از رفتارهای متهم (امانت گیرنده) و بنابراین از جانب متهم فقط یک رفتار صورت گرفته است (تصاحب یا تلف و غیره). چنانچه منظور همکاران فوق تحویل گرفتن مال امانی باشد نیز استدلال صورت گرفته صحیح نمی باشد چه آنکه سپرده شدن مال به عنوان امانت یکی از شرایط مقدم بر تحقق رفتار فیزیکی می باشد و جزء رفتار فیزیکی نمی باشد و یک رفتار فیزیکی خلاف قانون زمانی جرم است که بین رفتار …

نظر اقلیت

با توجه به اینکه در بزه خیانت در امانت ابتدا مالی به عنوان امانت سپرده شده است و این سپردن یکی از اجزاء رکن مادی بزه می باشد، بنابراین دو رفتار انجام شده است؛ نخست سپردن مال و سپس انجام یکی از رفتار های مندرج در ماده 674 قانون موصوف ((تصاحب، تلف، مفقود یا استعمال به ضرر مالک)؛ لذا بزه خیانت در امانت جرم مرکب می باشد. در خصوص صلاحیت مرجع رسیدگی کننده با توجه به اینکه جزء اخیر رکن روانی (یعنی استعمال چک ها به ضرر مالک) در تهران انجام شده است و تا قبل از ارتکاب رفتار موصوف بزهی انجام نشده است بنابراین حوزه قضایی تهران صالح به رسیدگی می باشد.

نظر ابرازی

احد از همکاران محترم قضایی ضمن اینکه در خصوص مرکب بودن بزه معتقد به نظریه اقلیت می باشد در خصوص مرجع صالح اختلاف عقیده دارد. همکار گرامی بر این عقیده است که چون ملاک در صلاحیت رکن مادی بزه می باشد و در جرایم مرکب چنانچه رفتارهای مادی تشکیل دهنده بزه در حوزه های قضایی متعدد انجام یافته باشد همه مراجع قضایی که بخشی از رکن مادی بزه در حوزه آن انجام یافته باشد صالح به رسیدگی می باشند و در فرض پرسش چون سپرده شدن مال در شیراز بوده است و جزء دیگر رکن مادی (یعنی استعمال به ضرر مالک) در تهران انجام شده است؛ بنابراین هر دو حوزه قضایی شیراز و تهران صالح به رسیدگی می باشند و دادسرایی که نخست شروع به رسیدگی نموده است باید به رسیدگی خود ادامه دهد.
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.