- عرضه قلیان واجد وصف مجرمانه میباشد یا خیر؟ در صورتی که واجد وصف مجرمانه باشد مشمول کدام مقرّره قانونی است؟ (ماده 688 قانون مجازات اسلامی (تهدید علیه بهداشت عمومی) و یا صرفاً مشمول قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات مصوب 1385)
- تکلیف دادگاه در خصوص وسایل توقیفی اینگونه پروندهها از حیث ضبط و یا معدوم نمودن چیست؟
بررسی تکلیف دادگاه در خصوص ضبط و یا معدوم نمودن وسایل توقیفی پرونده های عرضه قلیان
نظر هیئت عالی
عرضه قلیان در اماکن فاقد مجوز با استناد به ماده 11 قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات، واجد وصف مجرمانه و مستوجب مجازات مقرر در همان ماده است؛ لیکن این جرم، مشمول ماده 688 قانون مجازات اسلامی (تهدید علیه بهداشت عمومی) نیست چراکه اولاً؛ قاعده تفسیر مضیق قوانین کیفری و اصل قانونی بودن جرم و مجازات، مانع از توسیع دایره شمول و مصادیق ماده 688 است و ثانیاً؛ قانون خاص سال 1385 برقانون عام مقدم است. در خصوص وسایل توقیف شده نیز در صورت احراز وقوع جرم موضوع ماده 11 قانون صدرالذکر، دادگاه کیفری ذیربط براساس مفاد ماده 148 قانون آیین دادرسی کیفری مصوب 1392 و اصلاحات و الحاقات بعدی ( ماده 215 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 ) حکم به ضبط اشیاء و اموال موضوع جرم یا وسیله ارتکاب جرم را صادر خواهد کرد. اما این امر مستلزم احراز وقوع جرم و رسیدگی قضایی و صدور حکم محکومیت است؛ به عبارت دیگر، با لحاظ اصل قضامندی دادرسی کیفری، دادستان و ضابطان نمیتوانند به استناد ضرورت پیشگیری از جرم، رأساً اقدام به ضبط یا معدوم نمودن اموال نمایند، مگر آنکه این امر در چارچوب دادرسی کیفری و با حکم دادگاه صالح به شرحی که در فوق بیان شد، صورت گیرد.
نظر اتفاقی
اولاً؛ عرضه قلیان عملی مجرمانه میباشد. ثانیاً؛ طبق ماده 11 قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات مصوب 1385/6/15 با اصلاحات بعدی، فروش و عرضه دخانیات به استثنای اماکنی که دارای پروانه فروش فرآوردههای دخانی هستند، ممنوع و جرم محسوب و موجب پرداخت جزای نقدی است و با لحاظ این امر که در حال حاضر مجوز عرضه قلیان برای هیچ یک از کافه و رستورانهای سنتی صادر نمیگردد؛ لذا عمل فوق مشمول حکم مقرّر در ماده فوقالاشعار بوده و مرتکب به مجازات مقرّر در ماده فوق با لحاظ مصوبه شماره 153200/ت 57409 ه مورخ 1398/11/30 هیئت وزیران در خصوص افزایش حداقل و حداکثر مجازاتهای موضوع قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات، محکوم خواهد شد. ثالثاً؛ با عنایت به مصادیقی که در ماده 688 قانون مجازات اسلامی 1375 آمده است هرچند حصری نیست اما با این وجود با لحاظ فلسفه و ملاک مستنبط از مثالهای بیان شده در این ماده، عرضه و استعمال قلیان نمی تواند از مصادیق جرم تهدید علیه بهداشت عمومی مندرج در ماده مذکور نیست به ویژه اینکه اصل اباحه و برائت و تفسیر مضیق قوانین کیفری نیز با این دیدگاه همسو میباشد. نظریه مشورتی شماره 1261/98/7 مورخ 1398/08/28 و نظریه شماره 2136/95/7 مورخ 1395/08/25 و نظریه شماره 1853/95/7 مورخ 1395/08/08 اداره محترم حقوقی نیز مؤید این نظریه میباشد. برخی از نویسندگان حقوقی نیز این رویکرد را تأیید می…
شبکهٔ استناد این سند
نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.
به این اسناد ارجاع میدهد
منابعی که متنِ همین سند به آنها استناد کرده است.