آيين نامه ايمني سامانه اتصال زمين

۱ ـ ابزار پايش عايق بندي (IMD) [پاورقي 1]/آشكارساز زمين: ابزاري كه مقاومت عايقي بين هادي فاز و الكترود زمين را اندازه گيري مي كند و در صورت پايين آمدن مقاومت از حد معين، به وسيله هشدارهاي ديداري و شنيداري اعلام مي كند.

پاورقي 1 - Insulation Monitoring Device

۲ ـ ابزارهاي پايانه هوايي [پاورقي 2]: بخشي از سامانه حفاظت در برابر آذرخش (صاعقه) است كه وظيفه دريافت آذرخش و تخليه آن به زمين را به عهده دارد.

پاورقي 2 - Air Termination

۳ ـ اتصال زمين عملياتي [پاورقي 3]: اتصال نقطه خنثاي سامانه (نول) به زمين است كه باعث قطع مدارهاي معيوب احتمالي مي شود و در نتيجه عايق بندي سامانه حفظ و اضافه ولتاژها محدود شده و از اين طريق، عملكرد درست لوازم، دستگاه هاي الكتريكي و مدارها تأمين مي شود.

پاورقي 3 - Functional

۴ ـ اتصال زمين حفاظتي [پاورقي 4]: اتصال بدنه هادي به خنثي (نول) و زمين است تا در مواقع اتصالي، مدار معيوب را به سرعت قطع كند و بدين ترتيب ايمني فرد در تماس با تجهيزات الكتريكي و هادي هاي بيگانه را تأمين نموده و خطر آتش سوزي را نيز محدود نمايد. [پاورقي 5]

پاورقي 4 - Protectional

پاورقي 5 - براي اطلاعات بيشتر در مورد جزئيات انواع سامانه هاي زمين حفاظتي به پيوست الف مراجعه شود.

۵ ـ اتصالي: حالتي از مدار كه جريان در مسيري غيرعادي يا پيش بيني نشده، جاري مي شود. اين جريان امكان دارد از نقص در عايق بندي يا از بست هاي به كار رفته بر روي عايق رساناها ناشي شود.

۶ ـ الكترود ارت (زمين) [پاورقي 6]: رسانا يا گروهي از رساناهاي متصل به هم كه اتصال الكتريكي به زمين را فراهم مي كنند.

پاورقي 6 - Earth Electrode

۷ ـ الكترودهاي متفرقه: اجزاي هادي تأسيسات و تجهيزاتي از جنس مس و آهن و فولاد و غيره هستند كه در ساختمان ها و تأسيسات مربوط به آن براي مصارف ويژه به كار مي روند و در همبندي براي پايين آوردن مقاومت كل، مورد استفاده قرار مي گيرند. غلاف هاي فلزي و زره كابل ها را كه معمولاً به منظور ايجاد مسيري براي هدايت جريان اتصالي به نقطه خنثاي منبع در محل ترانسفورماتور استفاده مي شوند، مي توان به عنوان الكترود متفرقه محسوب كرد، به شرطي كه حداقل به طول ۳۰۰ متر در زير خاك مدفون باشد.

۸ ـ انكوباتور [پاورقي 7]: انكوباتور نوزاد دستگاهي است براي مراقبت ويژه نوزادان در بدو تولد و نوزاداني كه زودتر از موعد مقرر متولد مي شوند. دستگاه انكوباتور امكاناتي جهت حفظ سلامتي نوزادان در اختيار آنان قرار مي دهد از جمله: دما و رطوبت و اكسيژن قابل تنظيم بوده و پزشك بر اساس نياز نوزاد مي تواند آن پارامترها را تنظيم نمايد.

پاورقي 7 - Incubator

۹ ـ پتانسيل زمين (ارت) [پاورقي 8]: پتانسيل الكتريكي ايجاد شده نسبت به جرم موجود زمين يا نسبت به سطح زمين اطراف الكترود ارت، هنگامي كه جريان الكتريكي از الكترود به زمين جاري شود.

پاورقي 8 - Earth Potential

۱۰ ـ پيت [پاورقي 9] (خاك گياهي): خاكي كه مواد آلي تجزيه نشده به ضخامت مختلف با كمي مواد معدني (رس و سيلت و شن) مخلوط گرديده و به رنگ سياه در زير لايه هاي خاك تكامل يافته مشاهده مي شود. مواد آلي تجزيه نشده در خاك پيت عموماً از شاخ و برگ درختان در ارتفاعات پست و زمين هاي كم شيب مناطق جنگلي و يا ريشه و ساقه و برگ گياهان علفي در مناطق مرتعي تشكيل يافته است.

پاورقي 9 - Peat

۱۱ ـ تابلوي برق [پاورقي 10]: مجموعه اي از ورودي و خروجي هاي برق و وسايل اضافه جريان خودكار كه در داخل جعبه يا كابينت قرار داشته و برخي از انواع آن ها كليدهايي براي كنترل روشنايي، گرما يا مدارهاي توان دارند.

پاورقي 10 - Switch Board

۱۲ ـ تأسيسات الكتريكي [پاورقي 11]: مجموعه اي از تجهيزات الكتريكي مرتبط با هم كه هدف يا هدف هاي معيني را با مشخصات فني هماهنگ تأمين مي كنند.

پاورقي 11 - Electrical Installation

۱۳ ـ تأسيسات الكتريكي موقت: تأسيساتي است كه در طول دوره ساخت و ساز و تعمير و نگهداري و تغيير مدل يا تخريب ساختمان ها و سازه ها و تجهيزات و فعاليت هاي مشابه ديگر به منظور تأمين برق استفاده مي شود و تا زمان پايان عمليات مجاز است. اين زمان در مورد روشنايي موقت براي جشن ها و موارد مشابه، ۹۰ روز است.

۱۴ ـ تجهيزات الكتريكي [پاورقي 12]: تمامي مدارها و وسايل و دستگاه ها و مصرف كننده ها و هر وسيله مشابه ديگر كه به عنوان بخشي از تأسيسات الكتريكي به كار رفته يا در ارتباط با اين تأسيسات هستند.

پاورقي 12 - Electrical Equipment

۱۵ ـ تجهيزات مصرف كننده جريان [پاورقي 13]: تجهيزاتي كه براي تبديل انرژي الكتريكي به نوعي انرژي ديگر در نظر گرفته مي شود.

پاورقي 13 - Current Equipment

۱۶ ـ ترمينال اصلي زمين (شينه ارت) [پاورقي 14]: ترمينال يا شينه اي كه براي وصل هادي هاي حفاظتي كه شامل هادي هاي همبندي براي هم ولتاژ كردن و هادي هاي مربوط به اتصال زمين عملياتي (درصورت وجود) به سامانه زمين است، پيش بيني مي شود.

پاورقي 14 - Main Earthing Terminal

۱۷ ـ تماس مستقيم [پاورقي 15]: تماس فرد با قسمت هايي كه در حالت عادي بايد برق دار باشند، مانند تماس با شينه برق دار يا سيم فاز يا تماس با سيم نول.

پاورقي 15 - Direct Contact

۱۸ ـ تماس غيرمستقيم [پاورقي 16]: تماس فرد با قسمت هاي رساناي الكتريكي برق دار شده در دسترس كه در حالت عادي نبايد برق دار باشند.

پاورقي 16 - Undirect Contact

۱۹ ـ جرقه گير (ISG) [پاورقي 17]: در صورت وقوع اضافه ولتاژهاي ناگهاني، مقاومت الكتريكي اين وسيله كم شده و ولتاژ را تخليه مي كند. در نتيجه همبندي هم پتانسيل حفاظت در برابر آذرخش تأمين مي شود.

پاورقي 17 - Isolating Spark Gaps

۲۰ ـ جريان اتصال كوتاه [پاورقي 18]: اضافه جرياني كه در نتيجه بروز اتصالي با امپدانسي قابل چشم پوشي بين هادي هايي با پتانسيل هاي مختلف در شرايط عادي كار برقرار شود.

پاورقي 18 - (Solid) Short – Circuit Current

۲۱ ـ جريان اضافه بار (يك مدار) [پاورقي 19]: اضافه جريان در مداري كه خرابي الكتريكي ندارد.

پاورقي 19 - Over Load Current

۲۲ ـ جريان نشتي زمين [پاورقي 20]: جريان جاري به زمين يا رساناهاي ديگري كه مدار الكتريكي آنها به زمين راه دارد. در صورت استفاده از خازن در مدارها، امكان دارد جريان مذكور شامل بخش خازني هم باشد.

پاورقي 20 - Earth Leakage Current

۲۳ ـ حداقل انرژي جرقه زني محيط (EMIE) [پاورقي 21]: حداقل انرژي كه مي تواند باعث جرقه زني مخلوطي از مواد قابل اشتعال مشخص با هوا يا اكسيژن شود. اين انرژي با روش هاي استاندارد اندازه گيري مي شود.

پاورقي 21 - Minimum Ignition Energy

۲۴ ـ حفاظ (مانع حفاظتي) [پاورقي 22]: حفاظي كه از تماس مستقيم با ولتاژهاي خطرناك جلوگيري مي كند، مانند حصار ترانس پست برق فشار قوي.

پاورقي 22 - Barrier

۲۵ ـ خوردگي الكترو شيميايي: تشكيل پيل الكتريكي به وسيله فلزات ناهمگون در محيط الكتروليت (مانند مس و فولاد كه مس نسبت به فولاد قطب مثبت تشكيل داده، سبب خوردگي سريع خواهد شد).

۲۶ ـ خوردگي شيميايي: اثر مواد شيميايي خاك بر روي فلز هادي اتصال زمين.

۲۷ ـ خيز ولتاژ زمين (GPR) [پاورقي 23]: زماني كه جريان الكتريكي بزرگي وارد زمين مي شود، اين پديده به وقوع مي پيوندد. معمولاً اين اتفاق در اثر جريان خطا در پست هاي توزيع برق يا در اثر برخورد آذرخش رخ مي دهد. در اين حالت، جريان هايي با دامنه بزرگ از طريق سامانه اتصال زمين وارد زمين مي شوند كه نه تنها ولتاژ زمين را افزايش مي دهد، بلكه ولتاژ خاك اطراف نيز افزايش مي يابد. اين پديده باعث مي شود جريان هاي زيادي در مسير جريان خطا وارد خاك شده و منجر به جاري شدن جريان الكتريكي در بدنه هاي هادي زمين شده از جمله لوله ها و سيم هاي مسي و حتي بدن افراد شود.

پاورقي 23 - Ground Potential Rise

۲۸ ـ ديمر [پاورقي 24]: وسيله اي در مدار الكتريكي است كه براي تغيير شدت روشنايي لامپ ها در تأسيسات روشنايي به كار مي رود.

پاورقي 24 - Dimmer

۲۹ ـ روشنايي با جايگاه (تورفتگي) خشك [پاورقي 25]: روشنايي كه براي نصب در كف يا ديواره يك استخر، وان يا آب نما در تورفتگي كه در برابر ورود آب درزبندي شده، در نظر گرفته مي شود.

پاورقي 25 - Dry – niche Iuminaire

۳۰ ـ روشنايي با جايگاه (تورفتگي) مرطوب [پاورقي 26]: روشنايي است كه براي نصب در يك پوسته مستقر در سازه يك استخر يا آب نما در نظر گرفته مي شود كه كاملاً با آب احاطه خواهد شد.

پاورقي 26 - Wet – niche Iuminaire

۳۱ ـ روشنايي بدون جايگاه (تورفتگي) [پاورقي 27]: روشنايي كه براي نصب در بالا يا زير آب بدون جايگاه در نظر گرفته مي شود.

پاورقي 27 - No – niche Iuminaire

۳۲ ـ زمين (ارت) [پاورقي 28]: رسانندگي جرم زمين در صورتي كه پتانسيل الكتريكي در هر نقطه از زمين به صورت قراردادي برابر صفر در نظر گرفته شود. هرگونه اتصال هادي عمدي يا تصادفي يك مدار الكتريكي يا تجهيزات به زمين يا به برخي بدنه هاي هادي كه به جاي زمين (ارت) عمل مي كنند، حكم زمين را دارد.

پاورقي 28 - Earth

۳۳ ـ زمين حفاظتي: در اين روش بدنه هاي هادي به خنثي و زمين وصل مي شود تا در مواقع اتصالي مدار معيوب را به سرعت قطع كند و بدين ترتيب ايمني افرادي كه بنا به وظيفه شغلي در تماس با تجهيزات سيستم هاي الكتريكي هستند و همچنين ساير افراد جامعه كه مصرف كننده نهايي انرژي هستند، تأمين، و خطر آتش سوزي نيز محدود شود.

۳۴ ـ زمين دور [پاورقي 29]: فاصله اي در سطح زمين از محل الكترود زمين (ارت) كه ولتاژ آن قسمت نسبت به افزايش ولتاژ الكترود ارت ناشي از جريان عبوري از آن، چندان تأثير نمي پذيرد.

پاورقي 29 - Remote earth

۳۵ ـ زمين عملياتي (ايزوله): در اين روش وصل نقطه خنثي سامانه به زمين باعث قطع مدارهاي معيوب احتمالي مي شود و در نتيجه عايق بندي سامانه حفظ شده، صحت كار لوازم و دستگاه هاي الكتريكي تأمين و اضافه ولتاژها محدود و از اين طريق به كار درست لوازم و مدارها كمك مي شود.

۳۶ ـ زمين مؤثر: اتصال به زمين عمدي از طريق يك اتصال زمين يا اتصالاتي با امپدانسي به حد كافي پايين كه ظرفيت مناسب براي حمل جريان را دارد تا از ايجاد ولتاژهايي كه ممكن است منجر به ايجاد خطر براي تجهيزات متصل به آن يا فرد شود، جلوگيري كند.

۳۷ ـ سامانه اتصال زمين (ارتينگ) [پاورقي 30]: مجموعه اي از يك يا چند الكترود همراه با سيم هاي ارت و هادي هاي همبندي كه قابليت اتصال به ترمينال اصلي داشته باشند و براي تأمين زمين مؤثر پياده سازي شوند.

پاورقي 30 - Earthing

۳۸ ـ سامانه حفاظت در برابر آذرخش (LPS) [پاورقي 31]: سامانه كامل مورد استفاده براي حفاظت يك سازه و اجزاي دروني آن در برابر اثرات آذرخش.

پاورقي 31 - Lightnin Protection System

۳۹ ـ سامانه سلول سوخت [پاورقي 32]: يك سامانه الكتروشيميايي است كه از سوخت براي توليد جريان الكتريكي استفاده مي كند. در چنين سلول هايي، واكنش شيميايي اصلي مورد استفاده براي توليد برق، احتراق نيست.

پاورقي 32 - Feul Cell

۴۰ ـ سامانه سيم كشي [پاورقي 33]: مجموعه اي است متشكل از كابل و سيم و شينه و همچنين قسمت هاي نگهدارنده آن ها شامل لوله توكار و روكار و داكت و سيني و كانال.

پاورقي 33 - Wiring System

۴۱ ـ سامانه فتو ولتائيك (PV) [پاورقي 34]: سامانه تغذيه اي است كه نور خورشيد را به طور مستقيم به الكتريسيته تبديل مي كند. يك سامانه فتوولتائيك از يك يا چند پنل خورشيدي به همراه مبدل ها و ساير سخت افزار الكتريكي و مكانيكي تشكيل مي شود.

پاورقي 34 - Photo Voltaics

۴۲ ـ سپر (شيلدينگ كابل) [پاورقي 35]: لايه فلزي زمين شده روي كابل كه از تأثير ميدان الكتريكي كابل به خارج از آن جلوگيري و يا كابل را در برابر تأثير عوامل الكتريكي خارجي محافظت مي كند.

پاورقي 35 - Shielding

۴۳ ـ سطح حفاظتي (كلاس حفاظتي) تجهيزات حفاظت در برابر آذرخش (صاعقه گيرها): كلاس حفاظتي عبارت است از تعيين محدوده ‌اي كه در آن احتمال برخورد آذرخش مستقيم، مطابق با درصد معيني مي‌ باشد و بر اساس پارامترهاي جريان آذرخش تعيين مي شود. طبق استاندارد ۶۲۳۰۵ IEC چهار كلاس حفاظتي I و II و III و IV تعريف شده است كه كلاس I بالاترين سطح حفاظتي (۹۹ %) را دارد و كلاس هاي ديگر به ترتيب ۷۵ % براي كلاس II و ۵۰ % براي كلاس هاي III و IV دارند.

۴۴ ـ سيني كابل [پاورقي 36]: تكيه گاه پايه داري براي كابل كه لبه هاي آن برگشته و بدون پوشش است و ممكن است داراي منافذ پرس شده باشد.

پاورقي 36 - Cable Tray

۴۵ ـ شخص داراي صلاحيت: مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فني و ايمني كه به استناد آيين نامه مشاوران و خدمات دهندگان حفاظت فني و ايمني داراي پروانه صلاحيت با گرايش ايمني برق از مركز تحقيقات و تعليمات حفاظت فني و بهداشت كار مي باشند.

۴۶ ـ شرايط عادي عملكرد: وضعيتي است كه در آن تجهيزات كارخانه در محدوده پارامترهاي طراحي خود كار مي كنند. آزادسازي خيلي كم مواد قابل اشتعال ممكن است بخشي از عملكرد عادي به شمار آيد كه شامل آزاد شدن از بسته بندي مكانيكي روي پمپ ها است.

۴۷ ـ شيوه هاي درون قلبي: شيوه هايي كه در آن هادي هاي الكتريكي، درون قلب بيمار يا در تماس با آن قرار گرفته و در خارج از بدن در دسترس باشد. اينگونه هادي ها ممكن است شامل سيم هاي عايق دار مانند الكترودهاي تنظيم ضربان قلب يا الكترودهاي درون قلبي براي الكتروكارديوگرافي و يا لوله هاي عايق حاوي مايع هادي باشد.

۴۸ ـ طبقه بندي مكان هاي پرخطر:

۴۸ ـ ۱ ـ مكان هاي كلاس يك: مكان هايي هستند كه در آنها گازهاي قابل اشتعال، بخارهاي توليد شده از مايعات قابل اشتعال يا بخارهاي توليد شده از مايعات قابل انفجار در هوا به اندازه اي وجود دارند يا ممكن است وجود داشته باشند كه مخلوط هاي قابل انفجار يا اشتعال توليد كنند.

۴۸ ـ ۲ ـ مكان هاي كلاس دو: به مكان هايي گفته مي شود كه به دليل وجود غبار قابل انفجار يا الياف قابل جرقه زدن يا ذرات معلق قابل انفجار در آنها خطرناك هستند.

۴۹ ـ طبقه بندي مكان هاي پرخطر بر حسب منطقه خطر

۴۹ ـ ۱ ـ ناحيه صفر (هميشه پرخطر): مكاني است كه غلظت هاي قابل اشتعال گازها يا بخارهاي قابل اشتعال به طور پيوسته يا مدت طولاني در محيط وجود داشته باشند

۴۹ ـ ۲ ـ ناحيه يك (گاهي پرخطر): مكاني است كه احتمال دارد غلظت هاي قابل اشتعال گازها يا بخارهاي قابل اشتعال به يكي از دلايل عملكرد عادي و عمليات تعمير يا نگهداري يا نشتي و خرابي تجهيزات يا خطا در عمليات و، خرابي تجهيزات الكتريكي در آن به وجود آيد؛ و يا مكاني كه به طور طبيعي در مجاورت ناحيه صفر (هميشه پرخطر) باشد، مگر اينكه به وسيله تهويه فشار مثبت از يك منبع هواي پاك از اين ارتباط جلوگيري شود و حفاظهاي ايمني مؤثر در برابر خطاي تهويه تأمين شده باشد.

۴۹ ـ ۳ ـ ناحيه دو (به ندرت پرخطر): مكاني است كه امكان وجود غلظت هاي قابل اشتعال از گازها يا بخارهاي قابل اشتعال در شرايط عادي عملكرد وجود ندارد و يا تنها براي يك دوره زماني كوتاه خواهد بود يا در اثر سوراخ شدن يا خرابي مخزن ها يا سامانه يا در اثر عملكرد غير عادي تجهيزات جابجايي، تجهيزات فرايند يا خرابي تهويه امكان نشت وجود دارد؛ و يا مكاني كه به طور طبيعي در مجاورت ناحيه يك گاهي پرخطر) باشد، مگر اينكه به وسيله تهويه فشار مثبت از يك منبع هواي پاك از اين ارتباط جلوگيري شود و حفاظ هاي ايمني مؤثر در برابر خطاي تهويه تأمين شده باشد.

۵۰ ـ عايق بندي [پاورقي 37]: پوشاندن يا جداسازي قسمت هاي برق دار با ماده اي كه از عبور جريان الكتريكي جلوگيري مي كند يا مقدار آن را كاهش مي دهد تا ايمني لازم را در برابر برق گرفتگي فراهم كند.

پاورقي 37 - Insulation

۵۱ ـ عايق بندي كابل [پاورقي 38]: مواد عايقي كه در ساختار كابل به كار مي رود و كار اصلي آنها مقاومت در برابر ولتاژ است.

پاورقي 38 - Insulation (of a Cable)

۵۲ ـ فضاي مراقبت از بيمار: همه فضاهاي مركز درماني كه در آن بيماران مورد معاينه يا درمان قرار مي گيرند.

۵۳ ـ قسمت هادي بيگانه (EXCP) [پاورقي 39]: قسمتي از رساناها كه احتمال ايجاد پتانسيل، به ويژه پتانسيل ارت در آنها وجود دارد و بخشي از تجهيزات الكتريكي محسوب نمي شوند. هادي هاي بيگانه عبارت اند از:

پاورقي 39 - Extraneous Conductive Part لوله هاي فلزي گاز و نفت و آب و هواي فشرده و فاضلاب و لوله ها و مجراها و ساير سرويس ها و سامانه هاي حرارتي و برودتي و كانال و لوله هاي تهويه هوا و قسمت هاي فلزي در دسترس ساختمان و صاعقه گير و قفسه فلزي انبار.

۵۴ ـ قسمت هادي در دسترس (ECP) [پاورقي 40]: قسمت روباز تجهيزات كه قابل دسترسي بوده و حامل بـرق نيست، اما امكان برق دار شدن در شرايط اتصالي را دارد. هادي نول نيز شامل اين قسمت ها است، اما طبق قرارداد، هادي PEN (هادي مشترك ارت نول) به عنوان قسمت برق دار محسوب نمي شود.

پاورقي 40 - Exposed Conductive Part

۵۵ ـ قسمت برق دار [پاورقي 41]: هر قسمت هادي جريان مانند سيم، ترمينال و ساير اجزاي تجهيزات الكتريكي كه فاقد عايق بندي مناسب باشند.

پاورقي 41 - Live Part

۵۶ ـ قسمت هايي كه به طور همزمان با هم قابل دسترسي هستند [پاورقي 42]: سيم ها يا قسمت هاي رسانا كه به طور همزمان در موقعيت هاي مخصوصي قابل لمس هستند. اين قسمت ها شامل بدنه هاي برق دار و قسمت هاي در دسترس و هادي هاي بيگانه و سيم ارت و الكترودهاي ارت هستند.

پاورقي 42 - Simultaneously Accessible Parts

۵۷ ـ قطع كننده مدار [پاورقي 43]: وسيله خودكار قطع و وصل مدار كه قادر است در شرايط عادي مدار، جريان ها را قطع يا وصل كند و در شرايط غيرعادي مانند اتصال كوتاه، جرياني را به مدت كوتاه از خود عبور دهد يا قطع كند.

پاورقي 43 - Circuit-Breaker

۵۸ ـ كاروان: كاروان يا خانه سيار وسيله نقليه غيرموتوري است كه براي سكونت و يا كار استفاده شده و عرض آن از 6 /2 متر و طول آن از ۱۲ متر بيشتر نباشد.

۵۹ ـ كانال كابل [پاورقي 44]: محفظه يا پوششي كه روي زمين يا درون آن قرار دارد و در بعضي موارد داراي تهويه است و ابعاد آن اجازه ورود افراد را به داخل آن نمي دهد، ولي دسترسي به هادي ها يا كابل ها در تمامي طول آن امكان پذير است.

پاورقي 44 - Cable Channel

۶۰ ـ كليد قطع بار [پاورقي 45]: وسيله مكانيكي قطع و وصل كه قادر به وصل، عبور دادن و قطع جريان برق مدار در شرايط عادي است. شرايط عادي ممكن است شامل وضعيتي با اضافه بارهاي مشخص باشد. همچنين، اين وسيله مي تواند براي مدتي معين جريان هايي را در شرايط غيرعادي مدار، مانند اتصال كوتاه تحمل كند.

پاورقي 45 - Switch

۶۱ ـ گراديان پتانسيل (در يك نقطه از زمين) [پاورقي 46]: اختلاف پتانسيل اندازه گيري شده بر واحد طول يك نقطه، در جهتي كه پتانسيل بيشترين مقدار را داشته باشد.

پاورقي 46 - Potential Gradient

۶۲ ـ لوازم الكترونيكي حساس: لوازم و تجهيزاتي هستند كه ولتاژ كاري آنها نسبت به وسايل برقي ديگر بسيار پايين است و بنابراين نسبت به تغييرات آني ولتاژ ناشي از آذرخش و الكتريسيته ساكن و خطاهاي اتصال كوتاه و مانند آن حساسيت بيشتري دارند و آسيب پذيرتر هستند. كامپيوترهاي حساس و كنترلرهاي قابل برنامه ريزي (PLC)[پاورقي 47]: و سامانه هاي كنترل توزيع شده (DCS) [پاورقي 48] مثال هايي از اين ابزار حساس هستند.

پاورقي 47 – Programmable logic Controller

پاورقي 48 - Distributed Control System

۶۳ ـ محيط بيمار: هر فضايي كه در آن تماس عمدي يا غيرعمدي بين بيمار و سامانه تجهيزات الكتريكي پزشكي يا بين بيمار و افراد ديگري كه بخش هايي از تجهيزات پزشكي را لمس مي كنند، بتواند رخ دهد.

۶۴ ـ مدار ايزوله: مداري است كه به منظور جلوگيري از شوك الكتريكي از خط AC جدا (ايزوله) مي شود.

۶۵ ـ مدار برقي (در يك تأسيسات) [پاورقي 49]: مجموعه اي از تجهيزات الكتريكي كه از منبعي واحد تغذيه كنند و در برابر اضافه جريان ها به كمك وسيله واحدي حفاظت شوند.

پاورقي 49 - Circuit

۶۶ ـ مدار توزيع (در يك تأسيسات) [پاورقي 50]: مداري است كه يك تابلوي برق را تغذيه مي كند.

پاورقي 50 - Distribution Circuit of an Installation

۶۷ ـ مدار ذاتاً ايمن [پاورقي 51]: از نظر مكان هاي پرخطر: مداري است كه براي كاربرد در محيط هاي خطرناك قابل اشتعال و قابل انفجار طراحي و ساخته مي شود؛ به گونه اي كه در آن عامل انرژي (حرارتي و يا الكتريكي)، در ميزان پايين تر از سطح لازم براي جرقه زدن و اشتعال يا انفجار محدود شود و بنابراين هيچ گونه جرقه يا اثر حرارتي قادر به جرقه زني مخلوطي از مواد قابل اشتعال يا قابل انفجار در هوا تحت شرايط آزمون وجود ندارد.

پاورقي 51 - Intrinsically safe circuits

۶۸ ـ مفصل [پاورقي 52]: وسيله اي است براي اتصال بين دو كابل كه يك مدار پيوسته را تشكيل مي دهد.

پاورقي 52 - Joint

۶۹ ـ مقاومت كل الكترود ارت [پاورقي 53]: مقاومت بين ترمينال اصلي زمين و كره زمين. مقاومت الكترود، مقاومت حجم خاكي است كه الكترود را احاطه مي كند و به اصطلاح حوزه مقاومت الكترود زمين گفته مي شود.

پاورقي 53 - Total Earthing Resistance

۷۰ ـ مقاومت متقابل الكترودهاي زمين: تغييرات ولتاژ در يك الكترود كه به دليل تغييرات جريان در الكترود ديگر به وجود مي آيد و با واحد اهم بيان مي شود.

۷۱ ـ مقاومت نول: كل مقاومت سيم نول كه ممكن است شامل چندين الكترود اتصال زمين در نزديكي پست ترانسفورماتور يا ژنراتور و اتصالات زمين كابل هايي با غلاف فلزي، اتصالات زمين خطوط هوايي در ابتدا و انتهاي هر خط اصلي و غيره باشد.

۷۲ ـ مكان هاي درماني گروه صفر: مكان هايي كه در آن از تجهيزات الكتريكي پزشكي كه از شبكه تغذيه كند و در تماس با بدن باشد، استفاده نمي شود.

۷۳ ـ مكان هاي درماني گروه ۱: مكان هايي كه در آن از تجهيزات الكتريكي پزشكي به جز شيوه هاي درون قلبي استفاده شود.

۷۴ ـ مكان هاي درماني گروه ۲: مكان هايي كه در آن از تجهيزات الكتريكي پزشكي براي شيوه هاي درون قلبي استفاده شود.

۷۵ ـ منطقه بندي استخرهاي شنا و آب نماها و نظاير آن: مناطق استخرها و وان ها و آبنماها و نظاير آن طبق بند ۷۰۲ ـ ۳۰ ـ ۱۰۲ و ۷۰۲ ـ ۳۰ ـ ۱۰۳ و ۷۰۲ ـ ۳۰ ـ ۱۰۴ استاندارد ملي ايران به شماره ۷۰۲ ـ ۷ ـ ۱۹۳۷ توصيف مي شوند.

۷۶ ـ واحد متحرك: واحد به وسيله نقليه و يا يك ساختار متحرك يا قابل جابه جايي كه همه يا قسمتي از تأسيسات الكتريكي را شامل مي شود، اشاره دارد. واحدهاي تلويزيوني و راديويي و واحدهاي خدمات پزشكي و واحدهاي تبليغاتي و واحدهاي اطفاء حريق و واحدهاي استفاده كننده از فناوري اطلاعات خاص و واحدهاي اسكان موقت در هنگام وقوع حوادث و واحدهاي تحويل غذا و موارد مشابه جزء واحدهاي متحرك هستند.

۷۷ ـ وسايل قطع و وصل و كنترل [پاورقي 54] (قبل يا بعد از تابلو): همه اجزا و وسايل الكتريكي كه براي قطع و وصل يك مدار الكتريكي و حفاظت مصرف كنندگان تجهيزات الكتريكي با يكي از اهداف حفاظت، كنترل، جدا كردن يا انجام عمليات قطع و وصل پيش بيني مي شود و همه سوئيچ ها و كنتاكتورها و وسايل جريان تفاضلي (RCD) و كليدهاي حفاظتي موتورها را در بر مي گيرد.

پاورقي 54 - Switchgear and Control Grear

۷۸ ـ وسيله پايش عايق بندي: اين وسيله سامانه زمين نشده بين يك هادي فاز فعال و زمين را پايش مي كند. اين وسيله بايد در صورت كاهش مقاومت بين دو هادي از مقدار تعيين شده (معمولاًKΩ ۵۰) هشدار دهد يا منبع تغذيه را قطع كند.

۷۹ ـ وسيله جريان تفاضلي (RCD) [پاورقي 55]: وسيله قطع و وصل مكانيكي يا مجموعه اي از وسايل كه اگر جريان تفاضلي (تفاضل جريان مدار با جريان مرجع وسيله) در شرايط معين به مقدار مشخصي برسد، كنتاكت ها (اتصالات) را باز مي كند.

پاورقي 55 - Residual Current Devise

۸۰ ـ ولتاژ انتقالي (Transfer Voltage): در پست هاي فشارقوي و نيروگاه ها به دليل سطح اتصال كوتاه بسيار زياد، در زمان اتصالي، جريان شديدي در مقياس چند ده كيلو آمپر مي تواند به شبكه زمين تزريق شود و ولتاژ قابل ملاحظه اي به صورت GPR در شبكه زمين نسبت به زمين دوردست ايجاد كند و بر اين اساس، هادي هاي بيگانه اي كه از محدوده پست يا نيروگاه به بيرون امتداد پيدا مي كنند مانند ريل قطار و لوله هاي فلزي آب و گاز و سيني هاي كابل و شيلد كابل ها و غيره مي توانند ولتاژهاي با دامنه بالاي GPR را به بيرون منتقل كنند. به اين انتقال ولتاژ، ولتاژ انتقالي گفته مي شود كه مي تواند براي افرادي كه بيرون از ناحيه شبكه زمين پست و نيروگاه هستند خطرناك باشد.

۸۱ ـ ولتاژ بسيار پايين ايمن (SELV) [پاورقي 56]: ولتاژ AC با مقدار مؤثر كمتر از ۵۰ ولت يا ولتاژ DC بدون ريپل كمتر از ۱۲۰ ولت بين هادي ها يا بين يك هادي و زمين مرجع در يك مدار الكتريكي كه به وسيله يك ترانسفورماتور جداسازي شده [پاورقي 57] از سامانه توان تغذيه الكتريكي به صورت گالوانيك جدا شده است.

پاورقي 56 - Safety Extra – Low Voltage

پاورقي 57 - seprate - winding

۸۲ ـ ولتاژ تماس [پاورقي 58]: ولتاژي كه به هنگام بروز خرابي در عايق بندي بين قسمت هايي از هادي ها و بدنه هاي هادي و قسمت هاي هادي بيگانه و غيره كه به طور همزمان در دسترس هستند، ظاهر ميشود. (شكل ۱ ـ الف)

پاورقي 58 - Touch Voltage

83 ـ ولتاژ گام: ولتاژي بر روي سطح زمين كه شخص مي تواند بين فاصله يك متري ميان پاهاي خود حس كند، بدون آنكه با هيچ شيء زمين شده در ارتباط باشد. (شكل 1) شكل 1: ولتاژ تماس و ولتاژ گام الف): ولتاژ تماس ب): ولتاژ گام

۸۴ ـ ولتاژ تماس احتمالي [پاورقي 59]: حداكثر ولتاژ تماس كه احتمال دارد در صورت بروز اتصال كوتاهي با امپدانس ناچيز، در تأسيسات الكتريكي ظاهر شود.

پاورقي 59 - Prospective Touch Voltage

۸۵ ـ ولتاژ فشار قوي متناوب: ولتاژ ۱۰۰۰ ولت و بالاتر؛ مستقيم: ولتاژ ۱۵۰۰ ولت و بالاتر

۸۶ ـ ولتاژ فشار ضعيف متناوب: ولتاژ كمتر از ۱۰۰۰ ولت؛ مستقيم: ولتاژ كمتر از ۱۵۰۰ ولت

۸۷ ـ هادي اتصال زمين (سيم ارت) [پاورقي 60]: سيم حفاظتي كه ترمينال اصلي ارت تأسيسات را به الكترود ارت يا ساير قسمت هاي اتصال زمين وصل مي كند.

پاورقي 60 - Earthing Conductor

۸۸ ـ هادي باي پس [پاورقي 61]: كابل هادي كه ارتباط الكتريكي مستقيم بين جدار مخزن و سقف شناور مخزن برقرار مي كند.

پاورقي 61 - Bypass Conductor

۸۹ ـ هادي حفاظتي (PE) [پاورقي 62]: هادي كه قسمت هاي مختلف سامانه را به منظور همبندي هم پتانسيل سازي اصلي به يكديگر و در نهايت به زمين متصل مي كند.

پاورقي 62 - Protective Conductor

۹۰ ـ هادي خنثي (نول) [پاورقي 63]: سيمي متصل به نقطه خنثي در سامانه (صفر زمين) كه قادر است انرژي الكتريكي را انتقال دهد.

پاورقي 63 - Neutral Conductor

۹۱ ـ هادي زمين (سيم اتصال زمين): قسمتي از سامانه اتصال زمين است كه الكترود زمين را به ترمينال اصلي زمين وصل مي كند.

۹۲ ـ هادي غلاف دار فلزي به منظور زمين كردن: يك نوع سامانه سيم كشي كه در آن سرتاسر طول يك يا چند سيم عايق دار توسط نوار يا غلاف فلزي پوشانده شده و مانند هادي PEN عمل مي كند.

۹۳ ـ هادي مشترك ارت – نول (PEN) [پاورقي 64]: هادي كه به طور مشترك، هم كار هادي اتصال زمين و هم كار هادي نول را انجام دهد.

پاورقي 64 - PEN Conductor

۹۴ ـ هادي همبندكننده: يك رشته سيم مسي، يك تسمه مسي، يك عدد ميلگرد و يا يك تير يا ستون فلزي كه در سقف ها و ستون هاي ساختمان بر اساس نقشه همبندي قرار مي گيرد.

۹۵ ـ همبندي اضافي: مكمل همبندي اصلي است و به منظور هم ولتاژ كردن نقاطي كه هم زمان در دسترس هستند، اجرا مي شود. اين نوع همبندي، همبندي كمكي يا محلي نيز ناميده مي شود.

۹۶ ـ همبندي سامانه: اتصال اجزاي مختلف سامانه اتصال زمين به يكديگر به منظور هم پتانسيل كردن قسمت هاي مختلف تأسيسات كه به مجموعه اين اتصالات، شبكه همبند نيز گفته مي شود.

تبصره ـ اگر كابل از نوع هم مركز باشد، حداقل سطح مقطع هادي مشترك 4 ميلي مترمربع مجاز است، به شرطي كه در همه اتصالات كابل هم مركز، پيوستگي هادي غلاف برقرار باشد.