دستورالعمل اصلاح و بهبود (ساماندهي) فرايندهاي صادرات، واردات، عبور (ترانزيت) و معاوضه (سواپ) نفت خام، ميعانات گازي و فراورده ها و مشتقات نفتي در امور گمركي (موضوع ماده 45 تصويب نامه شماره 46443/ت51559هـ مورخ 1395/04/23 هيئت محترم وزيران)

مطابق قانون اصلاح قانون نفت مصوب ۱۳۹۰/۰۳/۲۲، هيدروكربن هايي كه به صورت نفت خام، ميعانات گازي، گاز طبيعي، قير طبيعي،‌ پلمه سنگ هاي نفتي و ماسه هاي آغشته به نفت به حالت طبيعي يافت شده و يا طي عمليات بالادستي به دست مي آيد.

مطابق قانون اصلاح قانون نفت مصوب ۱۳۹۰/۰۳/۲۲، عبارت است از هر محصولي كه در تأسيسات فرآوري و پالايش نفت به دست مي آيد و مي تواند به طور مستقيم مصرف و يا در ساير واحدهاي عملياتي و پتروشيميايي به محصول نهائي تبديل شود.

مطابق قانون اصلاح قانون نفت مصوب ۱۳۹۰/۰۳/۲۲، عبارت است از هر محصولي كه در تأسيسات پتروشيميايي از نفت و يا فرآورده هاي نفتي به دست مي آيد و مي تواند به طور مستقيم مصرف و يا براي توليد محصول نهائي در عمليات استفاده شود.

محصولي كه به صورت مستقيم و يا غيرمستقيم از فرآيندهايي نظير اختلاط و تركيب (بلدينگ)، تقطير (برش گيري)، شيرين سازي (شامل مركاپتان زدايي /گوگردزدايي)، كراكينگ (كراكينگ حرارتي)، ريفرمينگ (تبديل كاتاليستي)، فرآيندهاي پيروليز و ساير فرآيندهاي مورد تاييد كارگروه كدگذاري، از نفت يا فرآورده نفتي و يا محصول پتروشيميايي توليد مي شود.

مطابق «تصويب نامه در خصوص تعيين فهرست كالاهاي يارانه اي موضوع تبصره (۲) ماده (۱۸) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب جلسه ۱۳۹۵/۱۱/۰۶ هيئت وزيران» عبارت است از بنزين، گازوييل، نفت سفيد، گاز مايع، نفت كوره و سوخت هوايي.

بنابر مصوبه شماره ۳۶۵۴۱/ت۳۹۸۲۱هـ مورخ ۱۳۸۷/۰۳/۱۱ هيئت محترم وزيران عملياتي است كه طي آن نفت خام، گاز طبيعي و فراورده هاي نفتي وارداتي مصرفي كشور، تحت رويه ورود موقت وارد كشور شده و ظرف مهلت معيني معوض معادل آن ها از محل توليدات همنام داخل كشور صادر مي گردد.

متوسط قيمت معاملاتي فرآورده هاي نفتي در رينگ بين المللي بوري كالا و انرژي و در غير اين صورت قيمت متوسط ماهيانه فوب (FOB) صادراتي خليج فارس اعلامي از سوي وزارت نفت.

سامانه موضوع تبصره (۲) ماده (۳) آيين نامه اجرايي مواد (۵) و (۶) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز، به آدرس اينترنتي .oill۶۹.ir اين سامانه در نسخه هاي قبلي با نام سامانه ثبت الكترونيكي معاملات نفتي (ثامن) ذكر شده بود.

وزارت صنعت، معدن و تجارت.

ستاد مركزي مبارزه با قاچاق كالا و ارز.

كارگروهي متشكل از نمايندگان سازمان ملي استاندارد، وزارت نفت و وزارت صنعت،‌ معدن و تجارت با مسئوليت سازمان ملي استاندارد كه به منظور بررسي تقاضاهاي واحدهاي توليدي براي صحه گذاري فرآيند و توانايي توليد، تأييد مشخصات فني مواد اوليه و محصول توليدي، تعيين عنوان محصول، ظرفيت توليد، تعيين ضريب مصرف و ضايعات مواد اوليه (كيل مصرف) و اختصاص كد شناسايي به محصول توليدي تشكيل مي شود.

شناسه يكتاي مجموعه اطلاع جمع آوري شده توسط كارگروه كدگذاري است كه به محصول توليدي تخصيص داده مي شود.

كارگروهي متشكل از نمايندگان تام الاختيار سازمان ملي استاندارد، وزارت نفت و وزارت صنعت، معدن و تجارت كه به منظور بررسي پرونده هاي صادراتي و اطمينان از استفاده نشدن فرآورده نفتي يارانه اي با منشاء غيرمجاز در كالاي صادراتي تشكيل مي گردد. دبيرخانه اين كارگروه در سازمان ملي استاندارد مستقر و مسئوليت تصميمات بر عهده كارگروه (اعضاي سه دستگاه) است.

كارگروهي متشكل از نمايندگان تام الاختيار سازمان ملي استاندارد، وزارت نفت و وزارت صنعت، معدن و تجارت كه به منظور رسيدگي به اعتراض هاي واصله در رابطه با تصميمات كارگروه تعيين ماهيت تشكيل مي گردد. نمايندگان سازمان ها در كارگروه تجديدنظر نبايد با نمايندگان معرفي شده در كارگروه كدگذاري و كارگروه تعيين ماهيت مشترك باشند. دبيرخانه اين كارگروه در سازمان ملي استاندارد مستقر و مسئوليت تصميمات بر عهده كارگروه (اعضاي سه دستگاه) است. در صورت درخواست رسمي صاحب كالا، كارگروه تجديدنظر امكان حضور وي را صرفاً براي دريافت اظهارات شفاهي فراهم كند.

سامانه تشخيص ماهيت محصول صادراتي كه تحت نظارت ستاد و توسط وزارت نفت با همكاري ساير دستگاه هاي مربوطه تهيه، اجرا و مورد بهره برداري قرار مي گيرد.

عبارتند از اسناد گمركي مواد خارجي (ورود قطعي،‌ ورود موقت براي پردازش يا عبوري) يا اسناد تامين مواد اوليه داخلي مصرف شده كه در سامانه ثبت برخط معاملات ثبت شده باشد.

هرگونه كالا از جمله فرآورده نفتي يارانه اي كه بر خلاف ضوابط تعييني دولت تحصيل و يا استفاده شده باشد.

منظور از تضمين به جز در مورد بند ج ماده ۳۰ تعريف بند (ح) ماده (۱) قانون امور گمركي مصوب سال ۱۳۹۰ مي باشد.

وفق مفاد مصوبه شماره ۳۶۵۴۱/ت۳۹۸۳۱هـ مورخ ۱۳۸۷/۰۳/۱۱ هيئت وزيران اعلام درخواست عمليات واردات نفت خام و فراورده هاي نفتي به صورت ورود موقت توسط وزارت نفت يا شركت ملي نفت ايران بر اساس بخشنامه هاي ابلاغي گمرك جمهوري اسلامي ايران به گمركات اجرايي كشور امكانپذير است.

نفت خام و فراورده هاي نفتي در رويه سوآپ بايد به نام وزارت نفت و شركت ملي نفت ايران بوده و اين رويه صرفا مي بايست توسط آن وزارتخانه يا شركت هاي تابعه صورت پذيرفته و هماهنگ گردد.

مدت زمان ورود موقت در رويه سوآپ حداكثر به ۶ ماه است و با اخذ تعهد وزير نفت صورت مي پذيرد. بديهي است تمديد پروانه هاي ورود مزبور در صورت لزوم صرفا توسط گمرك ايران انجام مي پذيرد.

معادل سازي محصولات خروجي از كشور براي تسويه پروانه ورود موقت (سوآپ) با توجه به كميت و كيفيت هر محموله توسط وزارت نفت انجام و به گمرك ايران اعلام خواهد شد و مسئوليت معادل سازي به عهده آن وزاتخانه مي باشد.

وزارت نفت و شركت ملي نفت ايران موظف هستند در هنگام اظهار كالاي ورود موقت و در هنگام صادرات معوض نسبت به اعلام قطعي ارزي كالا و معادل سازي كالاي موردنظر اقدام و در زمان صدور پروانه و تسويه پروانه ها در زمان صادرات اهتمام لازم را بعمل آورند.

در صورت عدم تسويه پروانه هاي ورود موقت يا صادرات معوض كالاي ورود موقت شده توسط وزارت نفت در مهلت تعيين شده، گمرك ايران موظف است با رعايت مفاد ماده (۸۰) آئين نامه قانون امور گمركي و پس از تبديل قطعي اظهارنامه و اخذ حقوق ورودي متعلقه و واريز آن به حساب خزانه نسبت به تسويه پروانه ورود موقت با رعايت ساير مقررات اقدام لازم را بعمل آورد.

كليه واردكنندگان نفت خام، گاز طبيعي و فرآورده هاي نفتي بر اساس آئين نامه اجرايي موضوع ماده (۱۳) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز موظفند براي كالاهاي وارداتي خود در موعد مقرر شناسه كالا اخذ كنند.

كليه واردكنندگان نفت خام، گاز طبيعي و فرآورده هاي نفتي به منظور شناسايي، رديابي و رهگيري كالاي قاچاق و عرضه خارج از شبكه موظفند واردات اين مواد را در سامانه ثبت برخط معاملات اعلام كنند.

نظر به اينكه صدور مجوز تاسيس و پروانه بهره برداري در مناطق آزاد و ويژه اقتصادي از اختيارات سازمان مناطق موصوف است، لذا در خصوص واردات و صادرات فرآورده هاي نفتي، محصولات پتروشيميايي و مشتقات نفتي از طريق مناطق آزاد و ويژه اقتصادي، اطلاع رساني مقتضي توسط وزارت نفت يا شركت هاي اصلي تابعه آن و يا وزارت صنعت، معدن و تجارت (حسب مورد واحدهاي تحت نظارت آن ها) به سازمان عامل مناطق موصوف صورت پذيرد.

در گمركات ورودي سازمان ملي استاندارد ايران موظف است نسبت به نمونه گيري از نفت خام، ميعانات گازي، فرآورده هاي نفتي، محصولات پتروشيميايي و مشتقات نفتي عبوري مطابق رويه اجرايي مربوطه اقدام و نمونه هاي مربوطه را براي آناليز به آزمايشگاه هاي همكار خود ارسال نمايد. گمرك بايد آناليز محموله ارائه شده از سوي عبوردهنده را جهت بررسي انطباق با نتيجه آزمون نمونه برداري به نماينده سازمان ملي استاندارد ارائه نمايد.

نمايندگان سازمان ملي استاندارد به منظور سرعت بخشيدن در نمونه برداري و توزيع نمونه ها جهت تعيين ماهيت كالا و جلوگيري از توقف محموله هاي نفت خام، ميعانات گازي و فرآورده هاي نفتي، محصولات پتروشيميايي و مشتقات نفتي عبوري در مرزهاي ورودي و خروجي مجاز كشور (بنابر اعلام گمرك) مستقر مي شوند.

گمرك جمهوري اسلامي ايران نسبت به توسعه و تجهيز گمركات ورودي و خروجي به دستگاه ها و سيستم هاي كنترلي از جمله ايكس و گاما ري به منظور جلوگيري از هرگونه تخلف و جاسازي كالاهاي قاچاق اقدام نمايد.

استفاده از مخازن استاندارد مورد تاييد شركت هاي بازرسي (تاييد صلاحيت شده) توسط صاحبان كالا يا شركت هاي حمل و نقل بين المللي، تحت نظارت و كليد گمرك براي نگهداري موقت محموله هاي نفت خام، ميعانات گازي، فرآورده هاي نفتي، محصولات پتروشيميايي و مشتقات نفتي ترانزيتي در مبادي ورودي و خروجي كشور مجز مي باشد.