سند حقوقی

قانون مطبوعات

تاریخ تصویب: 1364/12/22 · آخرین وضعیت: اصلاحی 1403/03/30 · تاریخ روزنامه رسمی: 1365/01/24

فصل اول (اصلاحی ۰۸ˏ۰۹ˏ۱۳۸۸) - تعاریف

ماده ۱ (اصلاحی ۰۸ˏ۰۹ˏ۱۳۸۸)

اصلاحی / الحاقی
‌ماده 1 (اصلاحي 08ˏ09ˏ1388) - مطبوعات در اين قانون عبارتند از نشرياتي كه به طور منظم با نام ثابت و تاريخ و شماره رديف در زمينه‌ هاي گوناگون خبري، انتقادي،‌اجتماعي، سياسي، اقتصادي، كشاورزي، فرهنگي، ديني، علمي، فني، نظامي، هنري، ورزشي و نظاير اينها منتشر مي‌ شوند. نشريه الكترونيكي، رسانه‌اي است كه به‌ طور مستمر در محيط رقمي (ديجيتال)، انواع خبر، تحليل، مصاحبه و گزارش را در قالب نوشتار، صدا و تصوير منتشر مي‌ نمايد. خبرگزاري داخلي، مؤسسه اي خبري است كه در زمينه جمع‌ آوري، پردازش و انتشار خبر، تحليل، مصاحبه و گزارش در قالب نوشتار، صدا و تصوير در محيط رقمي (ديجيتال) و يا غير آن فعاليت مي نمايد.

تبصره ۱ (اصلاحی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
انتشار فوق‌العاده اختصاص به نشريه‌ اي دارد كه بطور مرتب انتشار مييابد.

تبصره ۲ (الحاقی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
نشريه اي كه بدون اخذ پروانه از هيأت نظارت بر مطبوعات منتشر گردد از شمول قانون مطبوعات خارج بوده و تابع قوانين عمومي است.

تبصره ۳ (الحاقی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
كليه نشريات الكترونيكي مشمول مواد اين قانون است.

تبصره ۴ (الحاقی ۰۸ˏ۰۹ˏ۱۳۸۸)

اصلاحی / الحاقی
خبرگزاري هاي داخلي از حيث حقوق، وظايف، حمايت هاي قانوني و جرائم و مجازات ها و مرجع و نحوه دادرسي مشمول احكام مقرر در اين قانون و اصلاحات آن مي‌ باشند. مديرعامل و نويسندگان و تهيه كنندگان مطالب خبرگزاري ها حسب مورد داراي همان مسؤوليت هايي هستند كه براي مديرمسؤول و نويسنده مطبوعات منظور شده است. هيأت نظارت بر خبرگزاري ها، همان هيأت نظارت بر مطبوعات خواهد بود. آيين‌ نامه اجرائي اين تبصره ظرف سه ماه با پيشنهاد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

فصل دوم - رسالت مطبوعات

ماده ۲

رسالتي كه مطبوعات در نظام جمهوري اسلامي بر عهده دارد، عبارتست از:

الف

روشن ساختن افكار عمومي و بالا بردن سطح معلومات و دانش مردم در يك يا چند زمينه مورد اشاره در ماده 1.

ب

پيشبرد اهدافي كه در قانون اساسي جمهوري اسلامي بيان شده است.

ج

تلاش براي نفي مرزبنديهاي كاذب و تفرقه ‌انگيز و قرار ندادن اقشار مختلف جامعه در مقابل يكديگر، مانند دسته بندي مردم بر اساس نژاد، ‌زبان، رسوم، سنن محلي و...

د

مبارزه با مظاهر فرهنگ استعماري (‌اسراف، تبذير، لغو، تجمل‌ پرستي، اشاعه فحشاء و...) و ترويج و تبليغ فرهنگ اصيل اسلامي و گسترش‌ فضائل اخلاقي.

ه

ه ـ - حفظ و تحكيم سياست نه شرقي نه غربي.

تبصره

هر يك از مطبوعات بايد حداقل در تحقق يكي از موارد فوق ‌الذكر سهيم و با موارد ديگر به هيچ وجه در تضاد نبوده و در مسير جمهوري ‌اسلامي باشد.

فصل سوم - حقوق مطبوعات

ماده ۳

مطبوعات حق دارند نظرات، انتقادات سازنده، پيشنهادها، توضيحات مردم و مسئولين را با رعايت موازين اسلامي و مصالح جامعه درج و‌ به اطلاع عموم برسانند. ‌

تبصره

انتقاد سازنده مشروط به دارا بودن منطق و استدلال و پرهيز از توهين، تحقير و تخريب ميباشد.

ماده ۴

هيچ مقام دولتي و غيردولتي حق ندارد براي چاپ مطلب يا مقاله ‌اي در صدد اعمال فشار بر مطبوعات بر آيد و يا به سانسور و كنترل ‌نشريات مبادرت كند.

ماده ۵

كسب و انتشار اخبار داخلي و خارجي كه بمنظور افزايش آگاهي عمومي و حفظ مصالح جامعه باشد با رعايت اين قانون حق قانوني ‌مطبوعات است.

تبصره ۱

متخلف از مواد (4) و (5) به شرط داشتن شاكي به حكم دادگاه به انفصال خدمت از شش ماه تا دو سال و در صورت تكرار به انفصال دائم از‌خدمات دولتي محكوم خواهد شد.

تبصره ۲

‌تبصره 2 - مصوبات شوراي عالي امنيت ملي براي مطبوعات لازم الاتباع است. در صورت تخلف، دادگاه مي‌ تواند نشريه متخلف را موقتاً تا دو ماه‌ توقيف و پرونده را خارج از نوبت رسيدگي نمايد.

تبصره ۳

مطالب اختصاصي نشريات اگر به نام پديد آورنده اثر (‌به نام اصلي يا مستعار) منتشر شود به نام او و در غير اين صورت به نام نشريه، ‌مشمول قانون حمايت از حقوق مؤلفان و مصنفان و هنرمندان مي‌ باشد.

فصل چهارم - حدود مطبوعات

ماده ۶ (اصلاحی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
نشريات جز در موارد اخلال به مباني و احكام اسلام و حقوق عمومي و خصوصي كه در اين فصل مشخص ميشوند آزادند:

۱

نشر مطالب الحادي و مخالف موازين اسلامي و ترويج مطالبي كه به اساس جمهوري اسلامي لطمه وارد كند.

۲

اشاعه فحشاء و منكرات و انتشار عكسها و تصاوير و مطالب خلاف عفت عمومي.

۳

تبليغ و ترويج اسراف و تبذير.

۴

ايجاد اختلاف ما بين اقشار جامعه، بويژه از طريق طرح مسائل نژادي و قومي.

۵ (اصلاحی ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۷)

اصلاحی / الحاقی
استفاده ابزاري از افراد (اعم از زن و مرد) در تصاوير و محتوي، تحقير و توهين به جنس زن، تبليغ تشريفات و تجملات نامشروع و غيرقانوني.

۶ (اصلاحی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
تحريص و تشويق افراد و گروهها به ارتكاب اعمالي عليه امنيت، حيثيت و منافع جمهوري اسلامي ايران در داخل يا خارج.

۷ (اصلاحی ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۷)

اصلاحی / الحاقی
فاش نمودن و انتشار اسناد و دستورها و مسائل محرمانه، اسرار نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي، نقشه و استحكامات نظامي، انتشار‌مذاكرات غيرعلني مجلس شوراي اسلامي و محاكم غيرعلني دادگستري و تحقيقات مراجع قضائي بدون مجوز قانوني.

۸ (اصلاحی ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۷)

اصلاحی / الحاقی
اهانت به دين مبين اسلام و مقدسات آن و همچنين اهانت به مقام معظم رهبري و مراجع مسلم تقليد.

۹ (اصلاحی ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۷)

اصلاحی / الحاقی
افترا به مقامات، نهادها، ارگانها و هر يك از افراد كشور و توهين به اشخاص حقيقي و حقوقي كه حرمت شرعي دارند، اگر چه از طريق انتشار ‌عكس يا كاريكاتور باشد.

۱۰ (الحاقی ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۷)

اصلاحی / الحاقی
سرقتهاي ادبي و همچنين نقل مطالب از مطبوعات و احزاب و گروههاي منحرف و مخالف اسلام (‌داخلي و خارجي) بنحوي كه تبليغ از آنها ‌باشد (‌حدود موارد فوق را آئيننامه مشخص ميكند).

۱۱ (الحاقی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
پخش شايعات و مطالب خلاف واقع و يا تحريف مطالب ديگران.

۱۲ (الحاقی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
انتشار مطلب عليه اصول قانون اساسي.

تبصره

سرقت ادبي عبارتست از نسبت دادن عمدي تمام يا بخش قابل توجهي از آثار و نوشته‌ هاي ديگران به خود يا غير ولو بصورت ‌ترجمه.

تبصره ۲ (الحاقی ۲۱ˏ۰۵ˏ۱۳۷۷)

اصلاحی / الحاقی
متخلف از موارد مندرج در اين ماده مستوجب مجازاتهاي مقرر در ماده (698) قانون مجازات اسلامي خواهد بود و در صورت اصرار‌ مستوجب تشديد مجازات و لغو پروانه مي‌ باشد.

ماده ۷ (اصلاحی ۳۰ˏ۰۱ˏ۱۳۷۹)

اصلاحی / الحاقی
موارد ذيل ممنوع و جرم محسوب مي شود:

الف

چاپ و انتشار نشريه ‌اي كه پروانه براي آن صادر نشده و يا پروانه آن لغو گرديده است و يا بدستور دادگاه بطور موقت يا دائم تعطيل ‌گرديده است.
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید