سند حقوقی

آيين نامه اجرايي قانون تشكيل سازمان بازرسي كل كشور مصوب 1360 و اصلاحيه هاي بعدي آن

تاریخ تصویب: 1388/01/15 · آخرین وضعیت: 1398/03/21 · تاریخ روزنامه رسمی: 1388/01/29

در اجرای ماده ۱۴ قانون تشکیل سازمان بازرسی کل کشور مصوب ۱۳۶۰ و اصلاحیه های ۱۳۷۵ و ۱۳۸۷ و بنا به پیشنهاد شماره ۹۴۴۳۰ /۸۷ /۲ /د مورخ ۲۸ /۱۲ /۱۳۸۷ سازمان، آیین…

منسوخه / موقوف‌الاجرا
در اجراي ماده 14 قانون تشكيل سازمان بازرسي كل ‌كشور مصوب 1360 و اصلاحيه‌ هاي 1375 و 1387 و بنا به پيشنهاد شماره 94430 /87 /2 /د مورخ 28 /12 /1387 سازمان، آيين‌ نامه اجرايي قانون به شرح زير تصويب گرديد.

فصل اول - کلیات

ماده ۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 1 ـ واژه‌ ها و عبارات اختصاري مندرج در اين آيين‌ نامه در معاني زير به كار مي‌ رود:
الف )
الف ) قانون: قانون تشكيل سازمان بازرسي كل كشور، مصوب 1360 و اصلاحيه‌ هاي 1375 و 1387.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) آيين‌ نامه: آيين‌ نامه اجرايي قانون.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) سازمان: سازمان بازرسي كل كشور.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) نظارت و بازرسي برنامه‌ اي: فعاليت‌ هاي نظارتي و بازرسي مستمر بر اساس برنامه‌ هاي مدون و منظم سالانه با تعيين قلمرو موضوعي، محيطي و زماني.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه
ه ـ ) نظارت و بازرسي موردي: بررسي شكايات و اعلامات مقرون به دليل داير بر وقوع تخلف يا سوء جريان در محدوده صلاحيت سازمان.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
و )
و ) نظارت و بازرسي فوق‌ العاده: فعاليت‌ هاي نظارت و بازرسي خارج از برنامه‌ ريزي مستمر سالانه، كه حسب دستور يا درخواست مقامات مذكور در بند «ب» ماده 2 قانون در محدوده موضوع ارجاعي انجام مي‌ گيرد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 2 ـ نظارت و بازرسي به يكي از صور زير انجام مي‌ شود: الف) برنامه‌ اي ب) فوق‌ العاده ج) موردي

ماده ۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 3 ـ اولويت‌ هاي نظارت و بازرسي برنامه‌ اي متناسب با منابع سازمان از قبيل نيروي انساني، امكانات و اعتبارات و شرايط و مقتضيات زماني و با توجه به موارد زير تعيين مي‌ گردد:
الف )
الف ) فرامين مقام معظم رهبري.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) سند چشم‌ انداز و سياست‌ هاي كلي نظام.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) قانون برنامه توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي كشور و ساير قوانين و مقررات.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) برنامه‌ هاي راهبردي سازمان مصوب از سوي رياست قوه قضائيه.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه
ه ـ ) مشكلات و انتظارات مردم و نيازهاي عمومي در چارچوب قوانين و مقررات.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 4 ـ برنامه نظارت و بازرسي، قبل از پايان هر سال براي سال بعد، با رعايت اولويت‌ ها تهيه و تدوين و به تصويب رياست قوه قضاييه مي‌ رسد. در تدوين برنامه و انجام نظارت و بازرسي‌ هاي مستمر نكات زير بايد مورد توجه قرار گيرد:
الف )
الف ) عملكرد دستگاه از حيث حسن جريان امور و اجراي صحيح قوانين، شامل تناسب ساختار با مأموريت و وظايف دستگاه، انجام برنامه‌ ها، طرح‌ ها و درجه رشد و ارتقاء و نيل به اهداف تعيين شده در سياست‌ ها و برنامه‌ هاي مصوب، شناسايي نقاط قوت، ضعف، فرصت‌ ها و تهديدات و مفاسد اداري و مالي.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) نحوه عملكرد و رفتار مسؤولان از حيث اصول مديريت، استفاده از منابع، ايجاد تحول و به كارگيري فن‌ آوري‌ هاي نوين در جهت تسريع و تسهيل در امور و نيز صحت عمل، حُسن شهرت، انضباط، مسؤوليت‌ پذيري و پاسخگويي، رعايت حقوق مردم و اخلاق حرفه‌ اي و شؤون اسلامي.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) اوضاع عمومي، اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي اعم از آن كه مربوط به تمام يا بخشي از كشور باشد از قبيل پيشرفت اجراي برنامه‌ هاي توسعه بخشي، استاني و ويژه، رشد اقتصاد ملي، سرمايه‌ گذاري، رقابت‌ پذيري، اشتغال‌ زايي، تراز تجاري، فاصله دهك‌ هاي اجتماعي، فرهنگ گردشگري، آموزش و تربيت، بهداشت، سلامت و رفاه اجتماعي، امنيت قضايي، امور انتظامي، حقوق شهروندي و حفظ محيط زيست در حدود وظايف و مأموريت‌ هاي دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي و اختيارات قانوني سازمان.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) نظارت و بازرسي سازمان تنها در محدوده وظايف و اختيارات ذكر شده در بند (الف) ماده 2 قانون سازمان انجام مي‌ گيرد و شامل مؤسسات و بنگاه‌ هاي خصوصي كه از وجوه عمومي استفاده نمي‌ كنند نمي‌ شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 5 ـ نظارت و بازرسي، حسب مورد توسط بازرس يا هيأت بازرسي صورت مي‌ گيرد.

ماده ۶

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 6 ـ بازرس يا اعضاء هيأت بازرسي از بين اشخاص واجد صلاحيت، توسط رئيس سازمان و يا مقامات مجاز از طرف وي تعيين مي‌ شوند. رئيس هيأت بازرسي از بين دارندگان پايه قضايي يا متخصصين و كارشناسان برجسته و مورد اعتماد تعيين خواهد شد.

ماده ۷

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 7 ـ سازمان مي‌ تواند در مركز، به تعداد مورد لزوم معاونت و اداره كل داشته باشد و خارج از مركز، منطقه و اداره كل بازرسي در مركز استان‌ ها و شهرستان‌ هاي بزرگ تشكيل دهد.

فصل دوم - نظارت و بازرسی

ماده ۸

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 8 ـ انجام هرگونه نظارت و بازرسي، مستلزم صدور حكم مأموريت از سوي رئيس سازمان يا مقام مجاز از طرف ايشان خواهد بود. مديركل بازرسي استان، در حوزه مأموريت خود مي‌ تواند در مورد برنامه‌ هاي مصوب و موردي، نسبت به صدور احكام مأموريت نظارت و بازرسي اقدام نمايد.
تبصره ۱
تبصره ۱ ـ در احكام مأموريت، قلمرو محيطي، زماني و موضوعي بازرسي و مدت آن صريحاً تعيين شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۲
تبصره 2 ـ احكام بازرسي از استانداري، ديوان محاسبات استان، اداره كل اطلاعات و واحدهاي نظامي و انتظامي استان توسط اداره كل بازرسي استان با اجازه و موافقت رئيس سازمان صادر خواهد شد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۳
تبصره 3 ـ بازرسي از دادگستري و ديگر نهادها و سازمان‌ هاي وابسته به قوه‌ قضاييه با اجازه و موافقت رياست قوه‌ قضاييه انجام مي‌ گيرد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۹

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 9 ـ بازرس يا هيأت بازرسي با تبيين موضوع و حدود مأموريت و تعليمات لازم، به دستگاه بازرسي‌ شونده اعزام مي‌ گردد. تقسيم كار بين اعضاء به عهده رئيس هيأت بوده و هر يك از اعضاء نتيجه كار خود را به وي داده تا گزارش نهايي تهيه گردد.

ماده ۱۰

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده ۱۰ ـ بازرس يا هيأت بازرسي اعزامي مكلف است پس از ورود به حوزه مأموريت، مراتب را به سازمان اطلاع داده و بعد از انجام مأموريت گزارش جامع آن را تهيه و تسليم نمايد.

ماده ۱۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 11 ـ در بازرسي برنامه‌ اي و همچنين در مواردي كه براي بررسي اوضاع كلي يك منطقه هيأت بازرسي اعزام مي‌ گردد، هيأت موظف است پس از استقرار در محل، ورود و آمادگي خود را حسب مورد جهت دريافت اعلامات، شكايات و جمع‌ آوري اطلاعات در حدود صلاحيت سازمان، با تعيين نشاني محل كار خود اعلام دارد.

ماده ۱۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 12 ـ سازمان مي‌ تواند به شكايات و اعلامات اشخاص، درخصوص سوء جريان اداري و مالي و نقض قوانين و مقررات دستگاه‌ هاي موضوع بند الف ماده 2 قانون تشكيل سازمان و كاركنان آنها رسيدگي نمايد.

ماده ۱۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 13 ـ شكايت بايد متضمن هـويت، نشاني، كدمـلي و كدپستي شاكي و مقـرون به دلايل و با امضاء وي باشد و در صورت امكان مستندات مربوط پيوست گردد.درصورتي ‌كه شكايت ‌شفاهي اظهار شود، در صورت‌ مجلس درج و به امضاء شاكي مي ‌رسد.

ماده ۱۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 14 ـ نتيجه رسيدگي به شاكي اطلاع داده مي‌ شود و چنانچه بررسي موضوع خارج از وظيفه سازمان باشد، شاكي هدايت و شكواييه بايگاني مي‌ گردد. با تقاضاي شاكي، ضمايم شكواييه با اخذ رسيد به وي تحويل خواهد شد.

ماده ۱۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 15 ـ اعلامات اشخاص به نحو كتبي يا شفاهي و از طريق پست، تلفن، پايگاه اطلاع رساني و رسانه‌ ها يا از طرق ديگر قابل دريافت مي‌ باشد. به اعلاماتي كه هويت اعلام كننده معلوم نباشد، ترتيب اثر داده نمي‌ شود. مگر اين كه به طور مدلل حاوي مسأله مهمي باشد و سازمان رسيدگي به آن را لازم تشخيص دهد.

ماده ۱۶

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 16 ـ نظارت و بازرسي‌ هاي برنامه‌ اي، فوق‌ العاده و موردي از دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي مي‌ تواند به شكل خوداظهاري صورت گيرد. در اين روش، سازمان سؤالات متناسب با موضوع را طرح و اطلاعات، اسناد و مدارك مورد نظر را مطالبه نموده و از طريق راستي آزمايي بررسي و گزارش بازرسي تهيه و به مبادي ذي‌ ربط ارسال مي‌ شود.

ماده ۱۷

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 17 ـ به منظور استفاده از ظرفيت دستگاه‌ هاي اداري كشور و ارتقاي كيفي گزارش‌ ها، سازمان مي ‌تواند با توافق مسؤولان و بهره‌ مندي از كارشناسان و متخصصان و امكانات دستگاه‌ هاي مذكور، اقدام به نظارت و بازرسي به صورت مشترك و تلفيقي نمايد. رئيس هيأت بازرسي بايد از ميان بازرسان و كارشناسان سازمان انتخاب و اعضاي هيأت بازرسي تحت تعليم و هدايت وي انجام وظيفه نمايند.گزارش بازرسي با رعايت ضوابط، به مبادي ذي ‌ربط ارسال خواهد شد.

ماده ۱۸

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 18 ـ سازمان مي‌ تواند با بهره‌گيري از فن‌‌ آوري‌ هاي نوين و برقراري ارتباط الكترونيكي با دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي، اطلاعات لازم را از سامانه‌ هاي دستگاه‌ هاي مذكور دريافت و سپس با رعايت اصول و قواعد علمي، آنها را تجزيه و تحليل نموده و گـزارش خـود را همراه با استـنتاج و ارائه پيشنهـادهاي مناسب، براي مـراجع مربوط ارسال دارد. مسؤولان ذي‌ ربط دستگاه‌ هاي مذكور مكلف‌ اند زمينه ايجاد ارتباط الكترونيك و استفاده از فن‌ آوري‌ هاي نوين اطلاعاتي را براي سازمان فراهم آورند.

ماده ۱۹

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 19 ـ در اجراي بند «ج» ماده 11 قانون و با توجه به تبصره ماده 1 قانون مبني بر اعمال نظارت سازمان در مراحل قبل، حين و بعد از اقدامات دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي، سازمان موظف است اقدامات زير را انجام دهد:
الف )
الف ) نسبت به شناسايي مجامع و شوراهاي تصميم‌ گير در معاملات اقدام و تكليف مقرر در تبصره بند «ج» ماده 11 را از آنان مطالبه نمايد. مراجع مذكور موظف‌ اند حداقل پانزده روز قبل از اقدام، به نحو كتبي سازمان را از موضوع مطلع نمايند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب)
ب) با بهره ‌گيري از پايگاه اطلاع ‌رساني سازمان مديريت و برنامه‌ ريزي كشور (معاونت برنامه‌ ريزي و راهبردي رياست جمهور)، دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي و مجامع و شوراها نسبت به ايجاد بانك اطلاعات مربوط به مزايده‌ ها، مناقصه‌ ها، قراردادها و معاملات دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي اقدام و با تجزيه و تحليل مناسب و تشخيص اولويت، نماينده يا نمايندگان مطلع و بصير به مجامع و شوراها و كميسيون‌ هاي برگزاري مناقصه ‌ها و مزايده‌ ها اعزام نمايد و به طور كلي بر قراردادها و معاملات اعم از مواردي كه در آنها رعايت تشريفات يا ترك تشريفات صورت گرفته، نظارت نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) به منظور ايجاد رويه واحد، دستورالعمل اجرايي چگونگي ثبت و ضبط اطلاعات، تشخيص اولويت‌ ها، نحوه اقدام ناظرين را تدوين و ابلاغ نموده و با آموزش لازم، كاركنان سازمان را نسبت به اجراي صحيح قانون آگاه نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۲۰

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 20 ـ در مـوارد زير بازرس از رسيـدگي خودداري و مراتـب را به سـازمان اعلام مي‌ نمايد:
الف )
الف ) بازرس يا اقرباي نسبي و سببي وي از هر درجه و طبقه، در موضوع نظارت و بازرسي نفع شخصي داشته باشند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) بازرس يا اقرباي فوق‌ الذكر، در واحد مورد بازرسي سمت مديريت داشته باشند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) بازرس يا اقرباي مذكور، با مديريت واحد مورد نظارت و بازرسي سابقه اختلاف اداري، حقوقي يا كيفري داشته باشند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۱
تبصره 1 ـ در صورتي كه سازمان تشخيص دهد موارد فوق تأثيري در روند بازرسي و نتيجه آن ندارد، اجراي مأموريت يا ادامه آن را به بازرس تكليف مي‌ نمايد، در اين صورت بازرس مكلف به اجراي دستور مي‌ باشد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۲
تبصره 2 ـ مدير يا مسؤول واحد مورد بازرسي نيز در موارد فوق مي‌ تواند مراتب را به سازمان اعلام نمايد، اتخاذ تصميم به عهده سازمان است.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۲۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده ۲۱ ـ بازرس يا هيأت بازرسي موظف است قبل از شروع بازرسي، به ترتيب زير اقدام نمايد:
الف )
الف ) كسب آگاهي‌ هاي لازم نسبت به مورد بازرسي و شناخت موضوع مأموريت.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) احراز صلاحيت خود در انجام مأموريت، با توجه به ماده 20 اين آيين‌ نامه.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) توجه كامل به اهدافي كه از اجراي مأموريت محوله مورد نظر است و بررسي طرق نيل به اين اهداف و انتخاب روش‌ هاي مناسب و مقتضي.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د)
د) تدارك طرح بازرسي نظير تهيه بازبينه (چك ليست)، رجوع به سوابق و گزارش ‌هاي موجود در سازمان، مطالعه مقررات حاكم بر دستگاه يا موضوع بازرسي، شناسايي و تعيين منابع موثق براي جمع ‌آوري اطلاعات مورد نياز، آشنايي با محيط مورد بازرسي و خصوصيات اقليمي و اجتماعي آن، كسب اطلاعات اجمالي از وجود برنامه ‌ها و طرح‌ هاي اجرايي مرتبط با موضوع مأموريت.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۲۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 22 ـ بازرس يا هيأت بازرسي مي‌ تواند اطلاعات مورد نياز را با رعايت قوانين جاري كشور به نحو مقتضي؛ از جمله با استفاده از روش‌ هاي زير جمع‌ آوري نمايد: الف) مشاهدات. ب) استطلاع از شهود و مطلعين. ج) مطالعه سوابق و پرونده‌ هاي موجود و تهيه مدارك لازم از آنها. د) كسب نظر كارشناسي. هـ) استعلام نظر مسؤولان و كاركنان دستگاه مورد بازرسي.

ماده ۲۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 23 ـ بازرس ضمن توجه به موضوع مأموريت محوله با دقت نظر، وضعيت واحدهاي مورد بازرسي را ملاحظه و نتيجه مشاهدات خود را بر حسب مورد يادداشت و يا با تنظيم صورت مجلس، در گزارش منعكس مي‌ نمايد.

ماده ۲۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 24 ـ در تحقيق از مطلعين و شهود به ترتيب زير اقدام مي‌ شود:
الف )
الف ) چنانچه تحقيق از مطلعين به منظور دستيابي به منابع موثق بوده و به طور كلي جنبه طريقيت داشته باشد، بازرس مي‌ تواند به استماع اظهارات آنان اكتفا نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) در مورد اظهارات شهود، بازرس با درج هويت و مشخصات شاهد، موضوع شهادت، زمان و مكان استماع شهادت را صورت‌ مجلس و به امضاء او مي‌ رساند. در صورت عدم تمايل شاهد به امضاء صورت مجلس، بازرس مي‌ بايد مراتب را گواهي و آن را امضاء نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره
تبصره ـ افشاء اطلاعات مربوط به هويت و مشخصات خانوادگي و محل سكونت يا فعاليت شاهد ممنوع است؛ مگر در مواردي كه مراجع قضايي به لحاظ ضرورت شرعي يا محاكمه عادلانه و تأمين حق دفاع متهم، افشاء هويت وي را لازم بدانند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۲۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 25 ـ اخذ مدارك و اسناد و تهيه رونوشت يا تصوير آنها توسط بازرس يا هيأت بازرسي و همچنين دريافت لوح فشرده و نرم‌ افزارهاي رايانه‌ اي و فايل‌ هاي الكترونيكي حاوي اطلاعات دستگاه‌ هاي مورد بازرسي، منحصر به موارد قابل استفاده و مرتبط با موضوع مأموريت و تهيه گزارش آن مي‌ باشد.

ماده ۲۶

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 26 ـ اسناد و مدارك و دفاتر مورد لزوم براي انجام امر بازرسي با طبقه‌ بندي محرمانه، توسط بازرس يا هيأت بازرسي در محل مأموريت ملاحظه و مطالعه و در صورت نياز صورت‌ مجلس و يا تصويربرداري مي‌ شود.

ماده ۲۷

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 27 ـ از اسناد سرّي با رعايت تبصره 2 ماده 8 قانون، به طريق دست‌ نويس رونوشت تهيه مي‌ گردد؛ مگر آنكه بنا به تشخيص سازمان، تهيه تصوير آن ضروري باشد.

ماده ۲۸

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 28 ـ چنانچه در گزارش سازمان به اسناد طبقه‌ بندي شده (محرمانه ـ سّري) استناد شود، گزارش سازمان حداقل مشمول همان طبقه‌ بندي خواهد شد.

ماده ۲۹

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 29 ـ دسترسي به حساب‌ هاي اشخاصي كه در مظان اتهام جرايم مالي نظير رشوه، اختلاس، كلاهبرداري، تباني و تدليس در معاملات، تحصيل مال نامشروع و اخذ پورسانت كه به نحوي مرتبط با دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي باشد، توسط بازرسان قضايي سازمان امكان‌ پذير است. مسؤولان بانك‌ ها، مؤسسات مالي و اعتباري و صندوق‌ ها، اعم از دولتي و غيردولتي موظف به اجراي دستور بازرسان قضايي سازمان خواهند بود.

ماده ۳۰

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 30 ـ سازمان مي‌ تواند اطلاعات و مدارك لازم براي اعمال نظارت و بازرسي را تحصيل و همچنين از اماكني كه در آنها فعاليت‌ هايي با حيطه طبقه‌ بندي صورت مي‌ گيرد، نظارت و بازرسي نمايد. مسؤولان ذي‌ ربط دستگاه‌ هاي مذكور در ماده 2 قانون مكلف‌ اند به مكاتبات، استعلامات شفاهي و كتبي و مطالبه لوح فشرده و نرم‌ افزار هاي رايانه‌ اي و فايل‌ هاي الكترونيكي حسب درخواست، با فوريت پاسخ دهند و نمي‌ توانند به عذر اين كه درخواست خارج از اختيارات بازرسي است يا به بهانه عدم صدور دستور مقام مافوق و يا لزوم هماهنگي با او از همكاري خودداري نمايند.
تبصره ۱
تبصره 1 ـ در مورد نظارت و بازرسي از فعاليت‌ هايي كه داراي طبقه‌ بندي سرّي است، با پيشنهاد رئيس سازمان و موافقت رئيس قوه‌ قضاييه صورت مي‌ گيرد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۲
تبصره ۲ ـ تخلف از مقررات اين ماده، به درخواست سازمان موجب پيگرد قانوني است.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۳۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 31 ـ بازرس يا هيأت بازرسي با رعايت دستورالعمل‌ هاي سازمان مي‌ تواند حسب مورد از كارشناسان سازمان و يا خارج از سازمان اعم از كارشناسان دستگاه‌ هاي اداري كشور، رسمي و غيررسمي استفاده نمايد.
تبصره ۱
تبصره 1 ـ كارشناسان منتخب مي‌ بايد متصّف به صفت امانت و صداقت بوده و از حُسن شهرت برخوردار باشند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۲
تبصره 2 ـ موارد ردّ كارشناس همان موارد ردّ بازرس موضوع ماده 20 مي‌ باشد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۳۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 32 ـ هرگاه براي روشن شدن مطلب و رفع ابهام يا در جهت تكميل اطلاعات، نياز به اخذ توضيح از مسؤولين و كاركنان دستگاه‌ هاي مشمول نظارت و بازرسي باشد، آنان موظف‌ اند به سؤالات كتبي يا شفاهي بازرس پاسخ داده و مطالب آنان صورتجلسه خواهد شد و همچنين در صورت نياز مي‌ توان اشخاص مزبور و ساير افراد مرتبط با موضوع را جهت اخذ توضيح به سازمان دعوت نمود.

ماده ۳۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 33 ـ هرگاه در پايان بازرسي دلايل و مداركي به دست آيد كه فرد يا افرادي را در مظان ارتكاب جرم و يا تخلف و يا سوء جريان اداري قرار دهد، موضوع با ذكر دلايل و مدارك به فرد يا افراد مذكور تفهيم و دفاعيات آنان به ترتيب زير اخذ مي‌ شود:
الف )
الف ) دفاعيات فرد يا افراد به نحو حضوري و يا مكاتبه‌ اي صورت مي‌ گيرد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) در استماع دفاعيات، لازم است هويت كامل فرد و مسؤوليت‌ هاي قبلي و فعلي و نشاني محل اقامت وي مشخص گردد؛ سپس موضوع و دلايل اتهام يا سوء جريان و به طور كلي مسائل مرتبط با هر يك از آنها از قبيل ورود خسارت به اموال و ميزان آن تفهيم و از فرد خواسته شود پاسخ‌ هاي خود را بنويسد؛ در صورتي كه نخواهد اظهاراتش را مكتوب نمايد، بازرس پاسخ او را در صورتجلسه درج و به امضاء او رسانده، خود نيز آن را امضاء مي‌ كند و چنانچه از امضاء صورتجلسه و يا دادن پاسخ امتناع كند، بازرس مراتب را گواهي خواهد نمود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) بازرس در جريان اخذ دفاع مي‌ تواند پرسش‌ هاي مرتبط و مؤثر را طرح نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) در اخذ دفاعيات به طريق مكاتبه‌ اي، موضوع با ذكر دلايل آن به صورت مكتوب تهيه و با تعيين مهلت مناسب با رعايت طبقه‌ بندي اسناد، به صورت مستقيم براي فرد مورد نظر ارسال مي‌ گردد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه
ه ـ ) چنانچه فرد براي تدارك دفاع استمهال نمايد، بازرس با تعيين مهلت مناسب مراتب را صورتجلسه مي‌ كند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
و )
و ) در صورت استنكاف فرد از دادن پاسخ به بازرس و يا عدم وصول پاسخ كتبي در مهلت مقرر و يا عدم گواهي و امضاء ذيل پاسخ‌ ها، مراتب توسط بازرس گواهي و در گزارش منعكس مي‌ شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۱
تبصره 1 ـ چنانچه قبل از خاتمه بازرسي نيز دلايل و مستندات كافي بر توجه اتهام يا تخلف يا سوء جريان وجود داشته باشد و بازرس اخذ و استماع دفاعيات را ضروري تشخيص دهد، مطابق بندهاي مذكور اقدام مي‌ نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۲
تبصره 2 ـ در صورتي كه اخذ و استماع دفاعيات موجب بيم تباني، مواضعه يا امحاء دلايل و مدارك و يا اختلال در امور گردد، به تشخيص سازمان، بازرس از اقدام فوق خودداري به عمل آورده و گزارش مربوط به مراجع ذي‌ صلاح منعكس مي‌ گردد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۳
تبصره 3 ـ در اخذ و استماع دفاعيات و جمع‌ آوري اطلاعات، رعايت شؤون افراد و نيز كليه مقررات مربوط و اصول اخلاقي و حرفه‌ اي سازمان الزامي است و طرح سؤالات تلقيني و نيز اكراه و اجبار و اغفال افراد ممنوع است و در صورتي كه دفاعيات وارد نباشد، بازرس بايد نسبت به دلايل و جهات ردّ آن در گزارش اظهارنظر نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۴
تبصره ۴ ـ چنانچه درج توضيحات و دفاعيات در گزارش سازمان لازم باشد، بايد عين مطالب يا مفاد آن با رعايت امانتداري منعكس شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۳۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 34 ـ در صورتي كه دفاعيات يا توضيحات فرد، بررسي‌ هاي بيشتري را اقتضاء نمايد مانند تحقيق از شهود، ملاحظه اسناد و مدارك و كسب نظر كارشناس، بازرس اقدام لازم را مطابق مواد قبل به عمل خواهد آورد.

ماده ۳۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 35 ـ بازرسي كه پايه قضايي دارد، با پيشنهاد رئيس سازمان و صدور ابلاغ رئيس قوه‌ قضاييه از اختيارات مقرر در تبصره 2 ماده 5 قانون برخوردار مي‌ شود.

ماده ۳۶

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 36 ـ بازرس موضـوع ماده قبـل، ابتدا عنوان اتهام را تعيـين و سپس با توجـه به اهميت جرم، شدت مجازات، دلايل اتهام، بيم تباني يا فرار متهم و يا از بين بردن دلايل و مدارك، ضمن رعايت قانون آيين دادرسي به تفهيم اتهام و صدور قرار تأمين مقتضي از قبيل التزام، كفالت، وثيقه و عدم خروج از كشور اقدام مي‌ نمايد. چنانچه صدور قرار بازداشت ضروري باشد، طبق قسمت اخير تبصره 2 ماده 5 قانون عمل مي‌ شود قرار صادره بلافاصله پس از تأييد با قيد حق تجديدنظر خواهي و مهلت آن به متهم ابلاغ مي‌ شود.

ماده ۳۷

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 37 ـ در صورت انتفاي علل يا موضوع قرار تأمين، بازرس قضايي بلافاصله نسبت به رفع اثر از قرار صادره اقدام و مراتب را به مرجع ذي‌ صلاح اعلام مي‌ نمايد.

ماده ۳۸

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 38 ـ بازرس قضايي موضوع تبصره 2 ماده 5 قانون، فقط تا پايان مدت بازرسي مندرج در حكم مأموريت مجاز به صدور قرار تأمين مي‌ باشد و موظف است تصميم خود در اين خصوص را با رعايت سلسله مراتب به اطلاع سازمان برساند.

ماده ۳۹

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده ۳۹ ـ در پايان بازرسي چنانچه مورد اتهام منتفي باشد، بازرس قضايي بايد نسبت به فك قرار صادره اقدام و در غير اين صورت گردش كار و نظر نهايي خود را از طريق سازمان، جهت تعقيب به مراجع صالح قضايي اعلام نمايد.

ماده ۴۰

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 40 ـ در صورتي كه بازرس يا هيأت بازرسي در جريان مأموريت، حضور فرد يا افرادي از كاركنان دستگاه مورد بازرسي را مانع انجام مأموريت يا مخل آن تشخيص دهد، به طوري كه امر بازرسي به نحو مطلوب انجام نشود و به طريق ديگري هم اين اشكال قابل رفع نباشد و يا حُسن جريان امور دستگاه مورد بازرسي، عدم حضور آنان در محل كارشان را اقتضاء كند، موضوع مستند و مستدل به سازمان اعلام و درخواست تعليق افراد مذكور را مي‌ نمايد. سازمان پس از بررسي و احراز ضرورت امر، مراتب را به وزير يا بالاترين مقام دستگاه مربوط اعلام مي‌كند تا طبق ماده 9 قانون، نسبت به تعليق فرد يا افراد مورد نظر تا پايان بازرسي اقدام گردد.
تبصره
تبصره ـ بازرس يا هيأت بازرسي موظف است با رفع مانع يا اخلال و يا پايان بازرسي، رفع تعليق از كساني را كه در اجراي ماده 9 قانون معلق شده‌اند، از سازمان درخواست نمايد. سازمان مراتب را براي رفع اثر به مرجع مربوط اعلام خواهد نمود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۴۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 41 ـ چنانچه حُسن جريان امور در دستگاه مورد بازرسي مستلزم ادامه تعليق باشد، بازرس يا هيأت بازرسي مي‌ بايد قبـل از پايان بازرسي، مراتب را مستـدل و مستنـد به قانون، نظير ماده 13 قانون رسيدگي به تخلفات اداري از طريق سازمان به وزير و يا بالاترين مقام دستگاه مربوط پيشنهاد نمايد.

ماده ۴۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 42 ـ بازرس در اجراي مأموريت خود، از هرگونه پيش‌ داوري و القاء نظر ممنوع است. استنتاج و اظهارنظر بازرس منوط به اتمام بازرسي است.

ماده ۴۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 43 ـ هرگاه بازرس يا هيأت بازرسي، ضمن انجام مأموريت با موضوعاتي برخورد كند كه واجد اهميت و يا حاكي از سوء جريان و يا وقوع جرم در دستگاه مورد بازرسي است و رسيدگي به آن خارج از مأموريت او باشد، موضوع را با رعايت سلسله مراتب به سازمان اعلام و كسب تكليف مي‌ نمايد.

ماده ۴۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 44 ـ عملكرد و رفتار بازرسان در محيط بازرسي، بايد مبتني بر اخلاق حرفه‌ اي و از موضع قانون باشد و نبايد در اموري كه جنبه خصوصي دارد، مداخله نمايند.

ماده ۴۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 45 ـ اعمال نظارت و بازرسي، تحقيقات، كسب اطلاعات و تهيه مدارك و اسناد بايد به گونه‌ اي باشد كه در روند امور جاري دستگاه بازرسي‌ شونده ايجاد وقفه يا خلل ننمايد و انگيزه اقدام و فعاليت را از مديران سلب نكند.
تبصره
تبصره ـ منظور از ايجاد وقفه و خلل، اقداماتي است كه موجب تعطيلي يا كند شدن حركت دستگاه مورد بازرسي گردد يا فعاليت‌ هاي آن را دچار اشكال نمايد. تشخيص حُسن اجراي اين ماده با سازمان مي ‌باشد و در صورت اختلاف نظر ميان دستگاه مورد بازرسي و سازمان موضوع به وسيله رياست سازمان بازرسي و يا هيأت منصوب از قبل ايشان بررسي شده و طبق نظر رياست سازمان و يا هيأت مزبور عمل مي ‌شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۴۶

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 46 ـ مديران نظارت و بازرسي موظف ‌اند با كسب اطلاعات لازم و به هنگام از دستگاه ‌هاي مشمول بازرسي، به منظور پيشگيري از بحران اجتماعي، سوء جريانات مهم، وقوع جرم و نقض قوانين، با اطلاع سازمان و بدون رعايت تشريفات مربوط به تهيه گزارش‌ هاي بازرسي، سريعاً هشدار لازم را جهت اتخاذ تصميمات مناسب به دستگاه‌ هاي اداري بدهند. گزارش تكميلي پس از طي مراحل مربوط، به مبادي ذي‌ ربط ارسال خواهد شد. همچنين سازمان مي ‌تواند در صورت لزوم علل بروز وقايع مهم مملكتي را به طرق مقتضي بررسي كرده و مراتب را به رئيس قوه قضاييه و مقامات مسؤول گزارش نمايد.

فصل سوم - ـ تهیه گزارش و پیگیری آن

ماده ۴۷

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 47 ـ با استفاده از ماحصل بررسي‌ ها، اطلاعات و دلايل جمع آوري شده در جريان بازرسي، طرح گزارش تهيه و با ايجاد ارتباط منطقي بين مطالب، به تحرير متن گزارش به صورت مستند و مستدل اقدام مي‌ گردد. در تدوين گزارش بازرسي نكات زير بايد رعايت شود:
الف )
الف ) تنظـيم مطالب و نتيجه تحقيقات و اطلاعات به دست آمده و طبقه‌ بندي آنها بر مبناي درجه اهميت دلايل و مستندات و تعيين جايگاه آنها در گزارش.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) تجزيه و تحليل عملكرد دستگاه يا موضوع مورد بازرسي.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) ارزيابي وضعيت موجود با لحاظ قوانين و مقررات مربوط و اهداف بازرسي.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) اعلام نظر بر حُسن جريان امور و يا تعيين موارد اختلاف بين آنچه انجام گرفته و آنچه بايد انجام مي‌ گرفت و بيان اشكالات، معايب، نقايص، وقوع تخلف و جرم.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه
ه ـ ) اخذ دفاعـيات و نقطـه نظرات عالي‌ ترين مسؤول دستگاه مورد بازرسي در بازرسي‌ هاي برنامه‌ اي و مهم به‌ صورت مكتوب در رابطه با اشكالات و تخلفات و منعكس‌ نمودن آن در گزارشات.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
و )
و ) استنتاج از مجموعه بررسي‌ ها و اعلام نظر نهايي با توجه به شرايط و اوضاع و احوال مؤثر و ارائه پيشنهادهاي مناسب و اصلاحي و قابل اجرا.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ز )
ز ) تعيين روش پيگيري و نظارت بر تحقق نظريات و پيشنهادهاي ارائه شده.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۴۸

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 48 ـ تنظيم گزارش بازرسي از حيث شكلي، حتي‌ الامكان به ترتيب زير است:
الف )
الف ) صفحه عنوان، عنوان گزارش، تاريخ تنظيم گزارش، نام بازرس يا بازرسان يا تهيه‌ كنندگان گزارش.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) فهرست مطالب.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) خلاصه گزارش: موضوع بازرسي، نتيجه‌ گيري‌ ها و پيشنهادها.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) مقدمه: كه خواننده گزارش را براي مطالعه و پذيرش مطالب گزارش آماده مي‌ كند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه
ه ـ) متن يا قسمت اصلي گزارش: كه متضمن معرفي و بيان محتوا و موضوعي است كه بازرسي براي آن انجام شده و نتايج حاصله از بررسي ‌ها را نشان ‌مي‌ دهد، شامل: 1 ـ تعريف موضوع و تشريح اهميت و اهداف بازرسي. 2 ـ قلمرو مكاني و زماني بازرسي. 3 ـ روش و چگونگي جمع ‌آوري اطلاعات، تجزيه و تحليل اطلاعات جمع ‌آوري شده. 4 ـ استنتاج و ارائه نظرها. 5 ـ پيشنهادها.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
و )
و ) مستندات و مداركي كه براي مراجعه لازم است.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۴۹

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 49 ـ در تحرير گزارش بايد از عبارات صريح، كوتاه، ساده و بدون اغلاط املايي و اشكالات دستوري استفاده شود و از به‌ كارگيري عبارات يا كلمات غيرمتعارف، مبالغه‌ آميز، احساسي و عاطفي، موهن، وصفي، تكراري و غيرمأنوس خودداري گردد.

ماده ۵۰

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده ۵۰ ـ در ارائه پيشنهادهاي مندرج در گزارش بازرسي بايد نكات زير رعايت شود:
الف )
الف ) مستقيماً با موضوع مأموريت محوله مرتبط باشد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) صريح، روشن و قابل اجرا باشد و از بيان مطالب كلي، مبهم و مجمل خودداري شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) شرايط، اوضاع و احوال، امكانات، توان اجرايي و مقررات حاكم بر دستگاه بازرسي مورد توجه قرار گيرد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) موضوع با اصول و قواعد علمي و فني و روش‌ هاي منطقي و مقررات جاري كشور تطبيق داده شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه
ه ـ ) در هر امر تخصصي به نظريه كارشناس مربوط استناد شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
و )
و ) تشويق، تقدير، ارتقاء، اعطاء نشان و درجه و يا نظاير آن و همچنين اعمال سياست‌ هاي تنبيهي در محدوده اختيارات قانوني مسؤولان بوده و نيز طرح موضوعات در هيأت‌ هاي رسيدگي به تخلفات اداري و دادسراهاي انتظامي و مراجع قضايي، بايد مستند و مستدل باشد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ز)
ز) درخواست ابطال آيين ‌نامه، تصويب‌ نامه، بخشنامه و دستورالعمل دستگاه ‌هاي مشمول بازرسي (از طريق ديوان عدالت اداري) بايد متضمن تشخيص موارد نقض قانون و يا مغايرت شرعي باشد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ح )
ح ) راجع به احكام قضايي كه مغايرت بيّن آنها با شرع يا قانون احراز شده است موارد و جهات مغايرت صراحتاً تعيين گردد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ط )
ط ) چنانچه سوء جريان يا نقايص موجود در دستگاه بازرسي‌ شونده، ناشي از فقدان ضوابط و مقررات متناسب باشد و يا ايجاد وضعيت مطلوب در آن دستگاه مستلزم تدوين مقرراتي است، با تشريح موضوع و تعيين محورهاي اساسي و كلي، حسب مورد، تذكرات لازم مبني بر ضرورت تدوين آيين‌ نامه، تصويب‌ نامه، بخشنامه، دستورالعمل و قانون و يا اصلاح مقررات به دستگاه ذي‌ ربط داده مي‌ شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۵۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 51 ـ گزارش‌ هاي نظارت و بازرسي پس از بررسي و تأييد نهايي، با امضاء رئيس سازمان و يا مقامات مأذون به مراجع قانوني مربوط ارسال مي‌ شود. بازرس، كارشناس، مدير بازرسي و كليه اشخاص مرتبط در تهيه، تنقيح، انعكاس گزارش و پيگيري آن در حدود اختيارات و وظايف خود مسؤوليت دارند.
تبصره
تبصره ـ نحوه بررسي، تنقيح و تأييد نهايي گزارش‌ ها و نيز چگونگي مكاتبات مقامات مجاز با خارج از سازمان و نيز دعوت مسؤولان براي حضور در سازمان به موجب دستورالعملي است كه به تصويب رئيس سازمان مي‌ رسد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۵۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 52 ـ گزارش‌ ها به تناسب موضوع و مخاطب آن به مراجع قانوني مربوط منعكس مي‌ شود و در خصوص اعلام وقوع جرم يا تخلف، گزارش اختصاصي به تفكيك تهيه و ارسال مي‌ گردد.
تبصره
تبصره ـ منظور از گزارش اختصاصي، آن قسمت از گزارش اصلي است كه براي اقدام قانوني به مراجع صالح قضايي يا ديوان محاسبات كشور و يا هيأت‌ هاي رسيدگي به‌ تخلفات اداري، انضباطي و انتظامي ارسال مي‌ گردد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۵۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 53 ـ در صورتي كه گزارش بازرسي متضمن وقوع تخلف يا جرمي باشد كه داراي حيثيت عمومي است، بلافاصله گزارش اختصاصي مشتمل بر مشخصات متهم يا متهمان، عنوان اتهام و شرح آن و ميزان سوء استفاده يا ضرر و زيان وارده، دلايل، مدارك و مستندات قانوني تهيه و پس از تأييد بازرس قضايي به مرجع قضايي صالح ارسال مي‌ شود.
تبصره
تبصره ـ چنانچه امكان شناسايي متهم اصلي، شركاء و معاونين و يا ميزان ضرر و زيان وارده علي‌ رغم تلاش لازم ميسور نباشد، گزارش با تصريح اين موضوع به مراجع قضايي منعكس مي‌ شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۵۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 54 ـ سازمان موظف است اجراي پيشنهادهاي مندرج در گزارش ‌هاي خود را تا حصول نتيجه نهايي از طريق مكاتبه، دعوت از مسؤولان ذي ‌ربط، انجام بازرسي پيگيري (اعزام بازرس يا هيأت بازرسي) و يا هر طريق قانوني ديگر پيگيري نمايد و در صورت عدم اجراي آنها بدون عذر موجه اقدامات زير را انجام دهد: الف) تذكر و تأكيد بر اجراي پيشنهاد به مسؤول مربوط در مهلت مقرر، با توجه به‌ تبصره ماده 10 قانون ب) تهيه گزارش استنكاف از اجراي پيشنهادهاي قانوني سازمان و ارسال آن به‌ مرجع قضايي پس از طي تشريفات مربوط به ارسال گزارش
تبصره
تبصره ـ پيگيري اجراي پيشنهادهاي مندرج در گزارش از مراجع مختلف بايد هم‌ زمان موازي و مؤثر باشد، به طوري كه پيگيري يك پيشنهاد موجب غفلت از ساير پيشنهادها نگردد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۵۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 55 ـ مراجع قضايي و اداري رسيدگي‌ كننده به جرايم و تخلفات، مكلف‌ اند وقت رسيدگي و جهت آن را به اطلاع سازمان رسانده و در همه مراحل تحقيق و محاكمه به‌ گزارش‌ هاي سازمان خارج از نوبت و در مهلت تعيين شده به شرح ماده 6 قانون رسيدگي نمايند. سازمان حسب مورد با تقديم لايحه يا اعزام نماينده براي حضور در جلسه تحقيق يا محاكمه، توضيحات لازم را ارائه خواهد نمود. نماينده سازمان مي‌ تواند قبلاً پرونده را مطالعه كرده، از اوراق مربوط تصوير يا رونوشت تهيه نمايد.
تبصره
تبصره ـ مراجع قضايي و اداري رسيدگي‌ كننده به جرايم و تخلفات مكلف‌ اند نسخه‌اي از قرار و يا حكم صادره را به سازمان ارسال و ابلاغ نمايند.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۵۶

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 56 ـ دادستان در اجراي وظايف قانوني خود شخصاً يا حسب مورد با گماردن يكي از معاونان يا دادياران مجرب و بصير در امر تحقيقات نظارت نموده، تعليمات لازم را به مقام تحقيق ارائه و قبل از اظهارنظر نسبت به قرارهاي منع يا موقوفي تعقيب در مرحله دادسرا، گزارش بازرسي و دلايل و مستندات آن را مورد دقت قرار داده و نظر سازمان را تحصيل و سپس تصميم مقتضي اتخاذ مي‌ نمايد.

ماده ۵۷

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 57 ـ با توجه به تكليف مقرر در بند «د» ماده 2 قانون، در جهت پيگيري گزارش‌ ها تا حصول نتيجه چنانچه در مواردي رأي مراجع قضايي مبني بر برائت، منع و يا موقوفي تعقيب و يا مغاير با قانون باشد، سازمان قبل از انقضاي مهلت قانوني، دلايل و مستندات مخدوش‌ بودن رأي را به دادستان جهت اقدام قانوني مبني بر تقاضاي تجديدنظر اعلام مي‌ نمايد.

ماده ۵۸

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 58 ـ چنانچه مراجع رسيدگي‌ كننده به جرايم و تخلفات اعلامي سازمان، دلايل اقامه‌ شده را كافي ندانند، مكلف‌ اند رأساً هرگونه تحقيق يا اقدام قانوني را براي كشف واقع به‌ عمل آورند. تطبيق عنوان جرم يا تخلف با قانون نيز به عهده مرجع رسيدگي‌‌ كننده است.

ماده ۵۹

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 59 ـ در مواردي كه گزارش بازرسي راجع به وقوع جرم و ورود خسارت به‌ اموال دولتي و حقوق عمومي و تضييع آنهاست، دادستان ضمن تعقيب كيفري، صدور حكم به جبران خسارت و زيان وارده را نيز از دادگاه درخواست مي‌ نمايد. درخواست دادستان مستلزم تشريفات آِيين‌ دادرسي و ابطال تمبر و هزينه دادرسي نيست. اين مقررات نافي وظيفه دستگاه‌ هاي مربوط براي احقاق حقوق خود نيست.
تبصره
تبصره ـ در مواردي كه مراجع رسيدگي‌ كننده، قرار ارجاع امر را به كارشناس يا هيأت كارشناسي ضروري تشخيص دهند، هزينه‌ هاي كارشناسي حسب مورد بايد توسط معترض به گزارش سازمان و يا دستگاه ذي‌ ربط و يا از محل بودجه دادگستري پرداخت شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۶۰

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 60 ـ در صورتي كه بازرس قضايي در ضمن بازرسي، آراء قطعي صادره از مراجع قضايي را خلاف بيّن شرع تشخيص دهد، گزارش مستدل و مستند خود را از طريق سازمان براي رئيس قوه قضاييه ارسال و درخواست اقدام قانوني به‌ عمل مي‌ آورد.

ماده ۶۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 61 ـ در صورتي كه بعد از انجام بازرسي و ارسال گزارش به مبادي ذي‌ ربط، دلايل و مداركي تحصيل شود كه ضرورت بازنگري، اصلاح و تكميل گزارش را اقتضاء نمايد، سازمان موظف است به ترتيبي كه گزارش بازرسي تهيه شده، موضوع را در فرآيند بررسي مجدد قرار داده و حسب مورد نسبت به تكميل و يا عدول از تمام يا بخشي از گزارش اقدام نمايد. چنانچه عدول از گزارش، مربوط به تخلف يا جرم باشد، بايد مراتب بدون فوت وقت به مراجع ذي‌ صلاح اعلام گردد.

فصل چهارم - ـ دستگاه های نظارتی

ماده ۶۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 62 ـ سازمان موظف است ساختار مناسب دبيرخانه شوراي دستگاه‌ هاي نظارتي كشور را (كه در اجراي بند «ب» ماده 11 قانون تشكيل گرديده و اساسنامه آن به‌ تأييد سران سه قوه و تنفيذ مقام معظم رهبري رسيده است) طراحي و با تعيين پست‌ هاي سازماني لازم به تصويب رياست قوه‌ قضاييه برساند و نسبت به تنظيم و پيگيري امور شورا و تشكيل شوراهاي متناظر استاني، كارگروه‌ هاي تخصصي و واحدهاي مرتبط مذكور در اساسنامه اقدام نمايد.

ماده ۶۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 63 ـ مسؤولان و اشخاص موضوع ماده 12 قانون موظف‌ اند بدون فوت وقت، وقوع جرايم مربوط به ارتشاء، اختلاس، كلاهبرداري، تباني در معاملات دولتي، اخذ پورسانت در معاملات داخلي يا خارجي، اعمال نفوذ بر خلاف حق و مقررات قانوني، تحصيل مال نامشروع، استفاده غيرمجاز يا تصرف غيرقانوني در وجوه يا اموال دولتي يا عمومي و يا تضييع آنها، تدليس در معاملات دولتي، اخذ وجه يا مال غيرقانوني يا امر به‌ اخذ آن، منظور نمودن نفعي براي خود يا ديگري تحت هر عنوان اعم از كميسيون، پاداش، حق‌ الزحمه يا حق‌ العمل در معامله يا مزايده يا مناقصه و ساير جرايم و سوء جريانات مالي و اداري مرتبط با وظايف كاركنان را به سازمان اعلام نمايند.
تبصره ۱
تبصره 1 ـ اعلام مراتب مذكور به سازمان، مانع از ساير تكاليف قانوني نظير اعلام جرم به مراجع قضايي و هيأت‌ هاي رسيدگي به تخلفات اداري نيست.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۲
تبصره 2 ـ در صورتي كه اعلامات مذكور در اين ماده به بالاترين مقام مسئول در وزارتخانه يا دستگاه منعكس شده باشد، اين مقام مكلف است موضوع را به سازمان منعكس نمايد، در غير اين صورت نامبرده مستنكف تشخيص و به مرجع قضايي ذيصلاح معرفي مي‌ گردد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۶۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 64 ـ سازمان مي‌ تواند شكايات و اعلامات راجع به سوء جريانات اداري و مالي يا تخلف از قانون و مقررات را به ادارات نظارت، ارزيابي عملكرد و رسيدگي به شكايات، حراست‌ ها و حفاظت و اطلاعات‌ ها و بازرسان قانوني دستگاه‌ هاي مشمول نظارت و بازرسي، ارسال و رسيدگي به موضوع و اعلام نتيجه را ظرف مدت معين خواستار شود. مراجع مذكور ضمن ارسال گزارش به سازمان، نسخه‌ اي از آن را نيز براي بالاترين مقام مسئول خود ارسال مي‌ دارند.

فصل پنجم - ـ تشکل های غیردولتی

ماده ۶۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 65 ـ سازمان در اجراي بند «الف» ماده 11 قانون، مي‌ تواند از ظرفيت تشكل‌ هاي غيردولتي و مردم نهاد و افراد واجد شرايط، در حدود اختيارات قانوني در زمينه‌ هاي مختلف از جمله امر پيشگيري از وقوع جرم، جلوگيري از تضييع اموال عمومي و منابع طبيعي، حفظ محيط ‌زيست و ارتقاء ميزان سلامت نظام اداري و مقابله با فساد، توسعه فرهنگ قانون مداري و كسب اطلاعات و اخبار ارزيابي‌ ها و پيشنهادها بهره‌ مند شود و از نيروهاي متخصص و كارشناس تشكل‌ هاي مذكور در انجام برنامه‌ هاي نظارت و بازرسي، انجام تحقيقات و مشاوره‌ هاي تخصصي حسب مورد استفاده نمايد و براي اين منظور اقدامات زير را انجام دهد؛
الف )
الف ) با ايجاد واحدي در ساختار تشكيلاتي سازمان و تعيين شرح وظايف و نحوه تعامل تشكل‌ ها و اشخاص واجد شرايط و نيز ارتباط واحدهاي استاني با تشكل‌ هاي غيردولتي و مردم نهاد و اشخاص نامبرده، و با كمك به تشكيل انجمن‌ هاي حرفه‌ اي و تخصصي نظارتي، زمينه را براي نظارت همگاني فراهم كند. دستورالعمل اجرايي اين بند و معيارها و شاخص‌‌ هاي انتخاب تشكل‌ هاي غيردولتي و مردم نهاد و افراد واجد شرايط با رعايت ماده 3 قانون راجع به مقررات اداري و استخدامي سازمان براي همكاري با سازمان و نيز ضوابط مربوط، به تصويب رئيس قوه قضاييه مي‌ رسد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) با شناسايي تشكل‌ هاي غيردولتي و مردم نهاد و افراد مزبور، نسبت به احراز صلاحيت‌ هاي عمومي و تخصصي آنان اقدام و در بانك اطلاعاتي مربوط، مشخصات و اقدامات هر يك ثبت و ضبط شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) انجام هر يك از مأموريت‌ هاي فوق بايد به نحو روشن و رسمي به تشكل‌ ها و نهادهاي غيردولتي و افراد ابلاغ و نحوه همكاري و ارتباط با سازمان و دستگاه‌ هاي مشمول بازرسي مشخص و هدايت و نظارت لازم معمول شود. همكاري اشخاص فوق‌ الذكر، آزاد و افتخاري است و هيچ‌ گونه رابطه استخدامي با سازمان ايجاد نمي‌ نمايد؛ ليكن سازمان مي‌ تواند برخي از هزينه هاي انجام كار و يا پاداش مناسب را به آنان پرداخت نمايد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) هزينه‌ هاي مربوط به اجراي اين برنامه و اعتبارات لازم، در بودجه سالانه پيش‌ بيني و به دولت پيشنهاد مي‌ شود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

فصل ششم - ـ اطلاع رسانی

ماده ۶۶

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 66 ـ به‌ منظور اطلاع‌ رساني عمومي؛ شوراي مشورتي اطلاع‌ رساني با رعايت بند «هـ» ماده 11 قانون به رياست رئيس‌ سازمان يا مقام مأذون از طرف وي و حضور مسئولان ذي‌ ربط و افراد صاحب‌ نظر در امر اطلاع‌ رساني تشكيل و در موارد زير اتخاذ تصميم مي‌ نمايد:
الف )
الف ) تعيين سياست‌ ها، خط‌ مشي‌ ها و شاخص‌ هاي اطلاع‌ رساني و آگاهي بخش عمومي
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب )
ب ) نحوه پاسخگويي به افكار عمومي در مورد موضوعات و مسايل مطرح در جامعه در صورت ارتباط با وظايف سازمان
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ج )
ج ) نحوه افزايش اثربخشي اقدامات سازمان با اطلاع‌ رساني مناسب و به موقع
منسوخه / موقوف‌الاجرا
د )
د ) تعيين نحوه انتشار گزارش‌ هاي داراي طبقه‌ بندي با رعايت قانون انتشار و افشاي اسناد محرمانه و سري دولتي و آيين‌ نامه مربوط
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ه
ه ـ ) تعيين مقامات مجاز به اطلاع‌ رساني و حدود اختيارات آنان
منسوخه / موقوف‌الاجرا
و )
و ) تعيين ميزان و موضوعات قابل اطلاع‌ رساني (ارائه تمام يا بخشي از گزارش‌ ها)
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ز )
ز ) چگونگي ارائه برنامه‌ هاي نظارت و بازرسي، فعاليت‌ ها و عملكرد سازمان و واحدهاي مربوط
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ح )
ح ) پاسخگويي به مقالات و ايرادات احتمالي بر اقدامات و يا گزارش‌ هاي سازمان
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ط )
ط ) تعيين موضوعات و اطلاعات قابل ارائه در نشريات و پايگاه‌ هاي اطلاع‌ رساني بين‌ المللي و منطقه‌ اي نظير انجمن آمبودزمان آسيايي، موسسه آمبودزمان جهاني و انجمن بين‌ المللي مسئولان مبارزه با فساد
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۱
تبصره 1 ـ تعيين اعضاء شورا، نحوه تشكيل جلسه و اداره آن و مسايل مرتبط به‌ موجب دستورالعملي است كه به تصويب رئيس سازمان مي‌ رسد.
منسوخه / موقوف‌الاجرا
تبصره ۲
تبصره 2 ـ كارشناسان و بازرسان سازمان نمي‌ توانند در هيچ يك از مراحل نظارت و بازرسي و بررسي پرونده‌ ها و گزارش‌ ها، اقدام به اطلاع‌ رساني عمومي نمايند؛ مگر به اذن رئيس سازمان يا مقام مأذون از جانب وي
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۶۷

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 67 ـ كليه تشكل‌ ها و اشخاص موضوع بند الف ماده 11 قانون، گزارش‌ دهندگان به سازمان و شهود كه در جهت وظايف سازمان، همكاري‌ هاي لازم را معمول دارند و رسانه‌ ها كه با اطلاع‌ رساني مناسب موجب تقويت نظارت و اثربخشي اقدامات شوند، مشمول حمايت‌ هاي قانوني سازمان هستند.

فصل هفتم - ـ سایر موارد

ماده ۶۸

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 68 ـ كليه كارشناسان و بازرسان غيرقضايي بايد طبق دستورالعملي كه سازمان به همين منظور تهيه نموده و به تأييد رئيس قوه قضاييه مي ‌رساند سوگند ياد كنند. متن سوگند نامه به شرح زير است؛ «بسم‌ الله ‌الرحمن ‌الرحيم ـ من در پيشگاه قرآن كريم به خداوند قادر متعال كه داناي آشكار و نهان است، سوگند ياد مي‌ كنم كه همواره حدود الهي و احكام مقدس شريعت را محترم شمارم و نسبت به نظام جمهوري اسلامي ايران، قانون اساسي، ولايت ‌فقيه و اجراي صحيح قانون، وفادار، متعهد و ملتزم باشم و اهتمام خود را جهت انجام مأموريت‌ هاي سازمان بازرسي كل كشور با رعايت عدالت، صداقت، رازداري، حق ‌جويي به كار گيرم و از آلودگي به هر امر منافي پرهيزگاري، شرافت و اخلاق اسلامي، اجتناب ورزم.»

ماده ۶۹

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 69 ـ در اجراي بند الف ماده 2 قانون، داير بر نظارت و بازرسي در امور اداري و مالي دادگستري، به نحو زير اقدام مي‌ گردد:
الف)
الف) امور اداري؛ 1 ـ بررسي عملكرد واحدهاي مورد بازرسي از حيث انجام وظايف قانوني، تناسب تشكيلات با مأموريت‌ ها و اختيارات و ميزان تأثير در تأمين انتظارات اهالي حوزه فعاليت و رفع مشكلات قضايي مردم 2 ـ بررسي نحوه تنظيم و نگهداري دفاتر، پرونده ‌ها، اسناد و مدارك اعم از روش ‌هاي دستي يا الكترونيكي، كيفيت ارجاع و تعيين اوقات رسيدگي و دادرسي و فواصل تجديد جلسات و جهات آن، بررسي آمار عملكرد و تطبيق اقدامات با آمار مربوط و بررسي‌ هاي مقايسه ‌اي 3 ـ بررسي چگونگي اعمال مديريت و نظارت بر واحدهاي تحت تصدي و حسب مورد بررسي طرز رفتار رؤسا و متصديان شعب و كارمندان از حيث انجام وظيفه محوله، رعايت نظم و ترتيب، صحت عمل و حُسن سلوك با همكاران و مراجعين، حُسن شهرت و معلومات و دانش شغلي 4 ـ پيگيري موارد ارجاعي رئيس قوه قضاييه و بررسي اعلامات و شكايات واصله از تخلفات اداري و مالي
منسوخه / موقوف‌الاجرا
ب)
ب) امور مالي؛ بررسي وضعيت و نحوه عملكرد بخش ‌هاي مالي و حسابداري، كيفيت وصول درآمدهاي مراجع قضايي و واحدهاي تابعه دادگستري اعم از وجوه حاصل از فروش تمبر و پرداخت جزاي نقدي و سپرده ‌ها و ... و واريز آنها به حساب‌ هاي مخصوص و چگونگي صرف اعتبارات، امور مربوط به معاملات، اموال و تجهيزات و طرز نگهداري آنها.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۷۰

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 70 ـ تشخيص دستگاه‌ هاي مشمول نظارت و بازرسي، با سازمان است و مؤسسات و سازمان‌ هاي موضوع ماده 2 قانون، نمي‌ توانند مانع انجام بازرسي شوند و چنانچه ادعايي در اين خصوص دارند بايد كتباً به سازمان اعلام و نظر نهايي سازمان قاطع خواهد بود.

ماده ۷۱

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 71 ـ تشكيلات سازمان پست‌ هاي سازماني با توجه به وظايف و مأموريت‌ هاي مقرر در قانون، با پيشنهاد رئيس سازمان به تصويب رئيس قوه قضاييه مي‌ رسد.

ماده ۷۲

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 72 ـ استخدام كارمندان غيرقضايي تهيه امكانات و ملزومات، اعلام نيازمندي‌ ها و بودجه مورد نياز، بر اساس برآورد و پيشنهاد سازمان توسط دولت تأمين مي‌ گردد.

ماده ۷۳

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 73 ـ دستورالعمل ‌هاي مواد 19، 51، 65، 66، 68 و مورد نياز پس از تأييد رئيس قوه قضاييه با ابلاغ رئيس سازمان اجرايي خواهد شد.

ماده ۷۴

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 74 ـ با تصويب اين آيين‌ نامه، آيين‌ نامه اجرايي سابق با اصلاحات بعدي آن، نسخ و كليه دستورالعمل‌ ها و بخشنامه‌ هاي مغاير، لغو مي‌ شود.

ماده ۷۵

منسوخه / موقوف‌الاجرا
ماده 75 ـ اين آيين‌ نامه مشتمل بر هفتاد و پنج ماده و بيست ‌و شش تبصره و در هفت فصل در تاريخ 15 /1 /1388 به تصويب رسيد.

رئیس قوه قضائیه ـ سید محمود هاشمی شاهرودی

منسوخه / موقوف‌الاجرا
رئيس قوه قضائيه ـ سيد محمود هاشمي ‌شاهرودي

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.