به استناد ماده 8 اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوّب مقام معظّم رهبري و فرماندهي كلّ قوا (مدظله العالي ) در تاريخ 27 /06 /1397 بيست و هفتمين جلسه كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غيرعامل كشور تشكيل و آيين نامه اجرايي ماده 58 قانون احكام دائمي و بند (پ) ماده 106 و ماده 109 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه كشور موضوع مادّه نه اساسنامه، پيشنهادي آن سازمان را بررسي و به شرح زير تصويب نمود؛
آيين نامه اجرايي ماده 58 قانون احكام دائمي و بند (پ) ماده 106 و ماده 109 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه كشور
تاریخ تصویب: 1397/06/27 · تاریخ روزنامه رسمی: 1397/08/15
مقدمه تصویب بند پیشنهادی ستاد کل نیروهای مسلح در موضوع پدافند غیرعامل در سال ۱۳۸۴ توسط مجلس شورای اسلامی و درج آن در قانون برنامه پنجساله چهارم توسعه جمهوری…
مقدمه تصويب بند پيشنهادي ستاد كل نيروهاي مسلح در موضوع پدافند غيرعامل در سال 1384 توسط مجلس شوراي اسلامي و درج آن در قانون برنامه پنجساله چهارم توسعه جمهوري اسلامي ايران، بعنوان اولين گام پيرامون قانون گذاري در مباحث پدافند غيرعامل محسوب مي گردد كه پيرو آن آيين نامه اجرايي مربوطه با عنوان آيين نامه اجرايي بند 11 ماده 121 قانون برنامه چهارم توسعه كشور از طرف دولت وقت ابلاغ شد. تكرار اين بند تحت عنوان بند ك ماده 201 در قانون برنامه پنج ساله پنجم توسعه كشور و اخذ تائيديه بر آيين نامه اجرايي آن از مقام معظّم رهبري و نيز تصويب اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور توسط معظّم له، منجر به پيشنهاد ماده 58 قانون احكام دائمي در موضوع پدافند غيرعامل از طرف دولت در سال 1395 و تصويب آن در مجلس شوراي اسلامي شد. ماده 58 قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور با توجه به وجود 2 آيين نامه اجرايي براي احكام سابق در برنامه هاي چهارم و پنجم و بند (پ) ماده 106 و ماده 109 قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه كشور به دليل تغيير شرايط پيش گفته نياز به تبيين، تعريف و شفاف سازي مفاهيم و تدوين فرآيند اجراي آن دارد كه آئين نامه حاضر به اين منظور تهيه و تدوين ميگردد.
ماده ۱
ماده 1 ـ هدف اجرايي نمودن، تبيين مفاهيم و جهت دهي و هماهنگي دستگاه ها، روان سازي و تسهيل در اجراي ماده 58 قانون احكام دائمي و بند (پ) ماده 106 و ماده 109 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه كشور
ماده ۲
ماده 2 ـ اسناد بالا دستي مرتبط 1) تدابير و فرامين ابلاغي مقام معظم رهبري (مدظله العالي) 2) سياستهاي كلي نظام در حوزه پدافند غيرعامل و ساير حوزه هاي مرتبط 3) سياست هاي دفاعي كشور 4) اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور، مصوب مقام معظم رهبري (مدظله العالي) 5) قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور و قانون برنامه پنجساله ششم توسعه جمهوري اسلامي ايران 6) مصوبات شوراي عالي فضاي مجازي
ماده ۳
ماده 3 ـ تعاريف و اختصارات اصطلاحات و واژه هاي به كار رفته در اين آئين نامه داراي مفاهيم و معاني مشروح مربوط زير است:
۱)
1) پدافند غيرعامل: مجموعه اقدامات غيرمسلّحانه كه موجب افزايش بازدارندگي، كاهش آسيب پذيري، تداوم فعاليت هاي ضروري، ارتقاء پايداري ملي و تسهيل مديريت بحران در مقابل تهديدات و اقدامات نظامي دشمن مي شود.
۲)
2) اصول پدافند غيرعامل: عبارت است از مفاهيم بنيادين دفاعي كه دستيابي به اهداف پدافند غيرعامل را تسهيل و تضمين مي نمايد.
۳)
3) كميته دائمي: كميته دائمي پدافند غيرعامل
۴)
4) سازمان: سازمان پدافند غيرعامل كشور
۵)
5) اماكن و تاسيسات حياتي: اماكن و تاسيساتي هستند كه چنانچه تمام و يا قسمتي از آن مورد تعرّض، تخريب واقع شود و يا به كنترل دشمن درآيند، خسارت جبران ناپذيري به كشور وارد مي شود و يا زندگي عادي مردم دچار اختلال مي گردد.
۶)
6) اماكن و تاسيسات حساس: اماكن و تاسيساتي هستند كه چنانچه تمام و يا قسمتي از آن مورد تعرض، تخريب واقع شود و يا به اشغال و كنترل دشمن درآيند، زيان كلي به كشور وارد شود و يا زندگي مردم تا حدودي مختل مي گردد.
۷)
7) اماكن و تاسيسات مهم: اماكن و تاسيساتي هستند كه چنانچه تمام و يا قسمتي از آن مورد تعرض و تخريب واقع شده و يا به اشغال و كنترل دشمن درآيند، مشكلاتي براي كشور ايجاد مي شود و يا زندگي عادي بخشي از مردم مختل مي گردد.
۸)
8) طرح هاي حساس و مهم: به طرح هايي كه اجراي آنها منجر به ايجاد اماكن و تاسيسات حياتي، حساس و مهم مي شود اطلاق مي گردد.
۹)
9) تاسيسات زيربنايي: عبارت است از تاسيسات زيرساختي مانند برق، گاز، راه، انرژي، ارتباطات و فناوري اطلاعات و امثال آن است كه تامين نيازهاي اساسي، اداره امور شهر، استان و كشور و تداوم حيات و فعاليت مردم به آن وابسته است.
۱۰)
10) شريان هاي اصلي و حياتي: به شبكه هاي زيرساختي و ارتباطي كه نقش اصلي و حياتي در تامين نيازهاي اساسي اداره كشور و امور مردم را دارند اطلاق مي شود.
۱۱)
11) سوانح غيرطبيعي: به سوانح انسان ساخت ناشي از جنگ، درگيري هاي مسلحانه و امثال آن، كه در عملكرد جامعه اختلال جدي ايجاد نمايد و منجر به خسارات زيست محيطي، مادي و بشري شود سوانح غيرطبيعي گفته مي شود.
۱۲)
12) سامانه پايش، هشدار، خنثي سازي: به مجموعه اي نظام يافته و منسجم از سخت افزار و نرم افزارهايي كه در يك شبكه به هم پيوسته و هوشمند سازماندهي و ساماندهي شده و تهديدات متصور بر مراكز و زيرساخت هاي حياتي، حساس و مهم را مراقبت و پايش نموده و احتمال و امكان بروز تهديد را اعلام و خنثي سازي آن را راهبري مي نمايد، گفته مي شود.
۱۳)
13) تهديدات نوين: توانايي و استعداد دشمن در استفاده از سلاح غيرمتعارف از جمله زيستي، شيميايي، هسته اي، الكترومغناطيس، سايبري و فناورانه براي ايجاد خطر و آسيب به جمعيت، محيط زيست و حيات انساني و موجودات زنده تهديدات نوين گفته مي شود.
۱۴ )
14 ) دستگاه اجرايي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري: كليه وزارتخانه ها، مؤسسات دولتي، مؤسسات يا نهادهاي عمومي غيردولتي، شركتهاي دولتي و كليه دستگاه هايي كه شمول قانون بر آنها مستلزم تصريح و يا ذكر نام است از قبيل شركت ملي نفت ايران، سازمان گسترش و نوسازي صنايع ايران، بانك مركزي، بانك ها و بيمه هاي دولتي، دستگاه هاي اجرايي ناميده مي شوند.
ماده ۴
ماده 4 ـ حوزه شمول آيين نامه 1) كليه مراكز، تاسيسات و شريان هاي حياتي، حساس و مهم موجود در حال بهره برداري، در حال ساخت و طرح هاي در دست مطالعه 2) كليه دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري 3) عموم مردم شامل اقشار، صنوف، كارمندان و كارگران
ماده ۵
وظايف دستگاه ها
الف
رعايت اصول پدافند غيرعامل در مطالعه، طراحي، و اجراي طرح هاي حساس و مهم و نيز تاسيسات زيربنايي و ساختمان هاي حساس و شريان هاي اصلي و حياتي كشور
۱)
1) سازمان موظّف است معيارها و الگوي سطح بندي اماكن و تاسيسات حياتي و حساس و مهم را تهيه و پس از تصويب كميته دائمي به دستگاه هاي ملي و استاني ابلاغ نمايد.
۲)
2) دستگاه هاي اجرايي موظّفند تاسيسات زيربنايي و ساختمان هاي موجود، در حال ساخت، و طرح هاي حساس و مهم در دست مطالعه خود را بر اساس دستورالعمل ابلاغي سازمان سطح بندي و جهت تصويب به سازمان پيشنهاد كنند.
۳)
3) دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني موظّفند طرح مصون سازي تاسيسات زيربنايي، ساختمان هاي حساس و شريان هاي اصلي و حياتي خود را با بكارگيري مشاورين ذي صلاح و مورد تائيد سازمان تهيه و پس از تائيد سازمان از منابع دستگاه مربوطه اجرا نمايند.
۴)
4) سازمان موظف است مطالعه، طراحي و اجراي طرح مصون سازي و كاهش آسيب پذيري دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني را راهبري و بر اجراي آن نظارت كند.
تبصره
سازمان موظف است طرح هاي مصون سازي تاسيسات زيربنايي ساختمان حساس و شريان هاي اصلي و حياتي را بر اساس اصول و ملاحظات پدافند غيرعامل مصوب كميته دائمي، تصويب و حسبِ مورد، تصويب طرح هاي پدافند غيرعامل مراكز مهم را به كميته پدافند غيرعامل دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني تفويض كند.
ب
آموزش عموم مردم توسط دستگاه هاي اجرائي موضوع ماده 5 قانون خدمات كشوري به منظور پيشگيري و كاهش مخاطرات ناشي از سوانح غيرطبيعي
۱)
1) دستگاه هاي اجراي ملي و استاني مكلّفند بر اساس سياست هاي آموزشي ابلاغي سازمان طرح درس، محتوا و برنامه لازم براي آموزش مخاطبين خود را در موضوعات پيشگيري و كاهش مخاطرات ناشي از سوانح غيرطبيعي تهيه و در برنامه هاي آموزشي سالانه خود درج و اجرا نمايند.
۲)
2) دستگاه هاي آموزشي و فرهنگي كشور اعم از؛ سازمان صدا و سيما، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت آموزش و پرورش، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، حوزه هاي علميه، جمعيت هلال احمر و شهرداري ها و ساير دستگاه هاي ذي ربط مكلّفند برنامه ها و متون آموزشي پدافند غيرعامل براي عموم مردم را بر اساس سياست هاي آموزشي سازمان تهيه و پس از تاييد سازمان در برنامه هاي سالانه خود درج و بر اجراي آن نظارت كنند.
۳)
3) ساير دستگاه هاي اجرايي مشمول قانون مكلفّند برنامه هاي آموزشي كاركنان و جامعه مخاطب خود را متناسب با سياست هاي آموزشي پدافند غيرعامل اجرا كنند.
۴)
4) سازمان امور اداري و استخدامي كشور موظّف است آموزش پدافند غيرعامل را در برنامه دوره هاي ضمن خدمت كاركنان لحاظ و بر اجراي آن نظارت كند.
۵)
5) دستگاه هاي اجرايي مشمول اين ماده موظّفند با اجراي رزمايش دوره اي و نوبه اي آموزش ها و آمادگي كاركنان و جامعه مخاطب خود را بر اساس تقويم، برنامه و سناريوهاي ابلاغي و نظارت سازمان ارزيابي و كنترل كنند.
۶)
6) نيروهاي مسلح جمهوري اسلامي ايران مفاد آموزشي پدافند غيرعامل را مطابق با سياست هاي آموزشي ستاد كل نيروهاي مسلح در دوره آموزشي نيروها اعم از پايور و وظيفه، لحاظ و براجراي آن نظارت كنند.
۷)
7) سازمان موظف است به منظور آموزش، رزمايش و فرهنگ سازي پدافند غيرعامل با همكاري وزارت كشور نسبت به كمك به تشكيل سازمان هاي مردم نهاد در حوزه پدافند غيرعامل به عنوان نهاد همكار اقدام و فعاليت آنها در اين حوزه را نظارت و راهبري نمايد.
۸)
8) سازمان بسيج مستضعفين موظف است با نظارت و راهبري سازمان، آموزش، رزمايش و فرهنگ سازي پدافند غيرعامل ساير اقشار كشور را با همكاري بسيج دستگاه هاي اجرايي و سازمان هاي مردم نهاد اجرا نمايد.
پ
ايجاد سامانه پايش، هشدار، خنثي سازي در خصوص تهديدات نوين در مراكز مذكور
۱)
1) دستگاههاي اجرايي ملي و استاني موظفند برابر مصوبه شماره 804 /1 /160 مورخ 14 /11 /1394 كميته دائمي سامانه رصد، پايش و تشخيص را مبتني بر تهديدات نوين با استفاده از شبكه ارتباطي امن و پايدار ايجاد نمايند.
۲)
2) سازمان دستورالعمل و نظامات هشدار، ايجاد آمادگي، پيشگيري، خنثي سازي و آمادگي مقابله با تهديدات نوين و پيامدهاي آن را تهيه و به دستگاه هاي ذي ربط ابلاغ نمايد.
۳)
3) دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني موظّفند اقدامات لازم جهت آموزش، تمرين، رزمايش و عمليات خنثي سازي پيامدهاي ناشي از تهديدات نوين را بصورت نوبه اي و برنامه اي با هدايت و راهبري سازمان، انجام دهند.
۴)
4) دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني موظفند سامانه پدافند رايانيكي (سايبري) دستگاه خود را در سطح ملي و استاني مبتني بر نظام پدافند سايبري مصوب كميته دائمي، با هماهنگي و راهبري سازمان به شرح زير ايجاد و فعال نمايند؛ · نظام رصد، پايش، تشخيص و هشداردهي تهديدات سايبري · نظام تعيين وضعيت و مديريت صحنه پدافند سايبري و پاسخ · نظام كاهش آسيب پذيري، مصون سازي و مقاوم سازي زيرساخت هاي سايبري · نظام آموزش، تمرين، رزمايش و ارتقاي آمادگي و برگزاري رزمايش
۵)
5) سازمان/ قرارگاه پدافند سايبري موظف است سامانه رصد، پايش، تشخيص و هشدار تهديدات و آسيپ پذيري هاي سايبري ملي را بر اساس تدابير ستاد كل نيروهاي مسلح در سطح ملي و استاني ساماندهي، راه اندازي، فعال و ارتباط آن را با مركز ملي سايبري و سامانه دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني برقرار نمايد.
۶)
6) سازمان/ قرارگاه پدافند سايبري موظف است با هدف مصون سازي و بي اثر كردن تهديدات سايبري، نظام پدافند سايبري سرمايه هاي ملي سايبري و سرمايه هاي وابسته به سايبر (حياتي، حساس و مهم) را تهيه، تدوين و اجرا نمايد.
۷)
7) دستگاه هاي اجرايي ملي و استاني كه سرمايه هاي ملي سايبري و سرمايه هاي وابسته به سايبر (حياتي، حساس و مهم) را در اختيار دارند موظف اند به منظور جلوگيري از نفوذ و مختل نمودن سامانه هاي نرم افزاري دستگاه هاي ذي ربط و توسعه آمادگي ها، مديران و كاركنان خود را بر اساس نظام آموزش پدافند سايبري مصوب كميته دائمي و هدايت و راهبري سازمان آموزش داده و توانمند نمايند.
۸)
8) سازمان/ قرارگاه پدافند سايبري موظف است ضمن هماهنگي و هم افزايي با مركز ملي فضاي مجازي (سايبري)، اجراي پدافند سايبري در دستگاه هاي اجرايي را هدايت، راهبري و نظارت نموده و بصورت ساليانه اقدامات اين حوزه را به كميته دائمي گزارش كند.
۹)
9) به منظور ايجاد هماهنگي بين اقدامات و برنامه هاي پدافند سايبري در دستگاه هاي اجرايي "كميته هماهنگي پدافند سايبري" با مسئوليت سازمان/قرارگاه پدافند سايبري و عضويت مركز راهبردي افتا (امنيت فضاي تبادل اطلاعات)، مركز ماهر (مديريت امداد و هماهنگي رخدادهاي رايانه اي)، فرماندهي سايبر الكترونيك سپاه و پليس فتا تشكيل مي شود و اقدامات رده هاي ذكر شده و راهبردهاي پدافند سايبري را در اجرا هم افزايي و هماهنگ مي نمايد.
ت
ساير وظايف
۱)
1) سازمان برنامه و بودجه مـسئول لحاظ نمودن مـصوبات كمـيته دائمـي در خصوص نظام و ضوابط فني مصوب در قالب ضوابط و معيارهاي فني به دستگاه هاي اجرايي مي باشد.
۲)
2) دستگاه هاي اجرايي موظف اند اعتبار مربوط به رعايت اصول و مقررات پدافند غيرعامل در طرح هاي مصوب، در دست اجرا و در دست مطالعه اي كه اعتبار آنها از محل بودجه عمومي كشور تأمين مي گردد را ضمن اعتبار سالانه دستگاه مربوط پيش بيني كنند.
۳)
3) سازمان برنامه و بودجه اعتبار مورد نياز براي اجراي طرح هاي پدافند غيرعامل طرح هاي تملك دارايي هاي سرمايه اي جديد مربوط به دستگاه هايي كه از محل بودجه عمومي كشور تامين اعتبار مي گردند را بر اساس مصوبات كميته دائمي و پيشنهاد دستگاه هاي اجرايي و بارعايت مفاد ماده (23) قانون الحاق برخي مواد به قانون تنظيم بخشي از مقررّات مالي دولت (2) را در لايحه بودجه ساليانه كشور پيش بيني و به تفكيك سال هاي برنامه توسعه و سال هاي بعد منظور و در مبادله موافقت نامه با دستگاه مربوط درج مي كند.
۴)
4) كليه شركت هاي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري موظّف اند اعتبار مورد نياز براي طرح هاي پدافند غيرعامل مربوط به مراكز در حال بهره برداري، در دست اجرا يا در دست مطالعه مربوط را از محل منابع داخلي پيش بيني و تأمين كنند.
۵)
5) رعايت اصول پدافند غيرعامل در تمامي طرح هاي دستگاه هاي اجرائي كه از تسهيلات مالي و سرمايه گذاري خارجي استفاده مي كنند به تشخيص سازمان در طراحي، اجرا و بهره برداري الزامي است.
ماده۶
ماده6 ـ سازمان موظّف است به منظور تسهيل تصويب طرح هاي مشمول بند (پ) ماده 106 قانون برنامه ششم توسعه ج.ا.ا شيوه نامه و الزامات تصويب طرح هاي مشمول اين بند را حداكثر ظرف 3 ماه از ابلاغ اين آيين نامه تهيه و به تصويب كميته دائمي برساند.
ماده۷
ماده7 ـ سازمان موظف است بر حسن اجراي اين آيين نامه نظارت نموده و پيشرفت اقدامات را به كميته دائمي گزارش كند.
ماده ۸
اين آيين نامه در هشت مادّه و چهل و نه بند و يك تبصره در تاريخ ۲۷ /۰۶ /۱۳۹۷ در بيست و هفتمين جلسه كميته دائمي به تصويب رسيد.
آیین نامه اجرایی ماده ۵۸ قانون احکام دائمی و بند (پ) ماده ۱۰۶ و ماده ۱۰۹ قانون برنامه پنجساله ششم توسعه کشور مشتمل بر هشت ماده و چهل و نه بند و یک تبصره که در…
آيين نامه اجرايي ماده 58 قانون احكام دائمي و بند (پ) ماده 106 و ماده 109 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه كشور مشتمل بر هشت مادّه و چهل و نه بند و يك تبصره كه در تاريخ 27 /06 /1397 در بيست و هفتمين جلسه كميته دائمي (شوراي عالي) پدافند غيرعامل كشور به تصويب رسيد، به استناد تبصره يك ماده نه اساسنامه سازمان پدافند غيرعامل كشور مصوّب مقام معظّم رهبري و فرماندهي كل قوا (مدظله العالي) جهت اجرا ابلاغ مي گردد.
رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و کمیته دائمی پدافند غیرعامل کشور سرلشکر پاسدار محمد باقری
رئيس ستاد كل نيروهاي مسلح و كميته دائمي پدافند غيرعامل كشور سرلشكر پاسدار محمّد باقري
شبکهٔ استناد این سند
نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.
به این اسناد ارجاع میدهد
منابعی که متنِ همین سند به آنها استناد کرده است.