سند حقوقی

امکان صدور حکم ملاقات فرزند خارج از کشور

پرسش

چنانچه محل زندگی و سکونت فرزند مشترک خارج از کشور باشد؛ آیا امکان رسیدگی و صدور حکم ملاقات ایشان وجود دارد؟

نظر هیئت عالی

با توجه به اینکه احکام صادره از دادگاه‌ها باید مشخص و معلوم بوده و از قابلیت اجرایی برخوردار باشد تا زمانی که امکان اجرای حکم (حضور فرزند در محل ملاقات نباشد) دادگاه نمی‌تواند به صورت کلی مبادرت به صدورحکم به ملاقات فرزند نماید. مگر اینکه برای ملاقات امکان حضور فرزند به نحوی از انحای قانونی در حکم پیش‌بینی شود. نظریه اقلیت در این حد تأیید می‌گردد.

نظر اکثریت

اصل حق ملاقات والدین و فرزند ارتباطی به سکونت یا عدم سکونت فرزند در کشور ندارد و دادگاه در مرحله رسیدگی بر اساس قواعد عمومی صلاحیت محلی مندرج در قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی و قانون حمایت خانواده و نیز بر اساس قواعد ماهوی مندرج در قانون مدنی و قانون حمایت خانواده، در خصوص اصل حق ملاقات و میزان آن اتخاذ تصمیم می‌نماید و صرف سکونت فرزند خارج از کشور، مانع رسیدگی و صدور حکم نیست و نحوه اجرای چنین حکمی، از شئون اجرایی و مربوط به مرحله اجرای حکم است و چه‌بسا برای اجرای آن نیاز به اعمال ماده 291 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی باشد.

نظر اقلیت

مطابق ماده 1174 قانون مدنی، دادگاه مکلف است در حکم خود «زمان و مکان ملاقات و سایر جزئیات مربوطه» را مشخص نماید. بنابراین تعیین زمان و مکان و جزییات مربوطه، بخشی از الزامات رسیدگی و صدور حکم ملاقات است در غیر این صورت مطابق ملاک ماده 3 قانون اجرای احکام مدنی چنین حکمی قابلیت اجرا ندارد. بنابراین از آنجایی که امکان عملی و عقلی اجبار فرزند به بازگشت به کشور برای اجرای حکم ملاقات یا امکان اجرای حکم ملاقات صادره از کشور ایران در کشور خارجی محل سکونت فرزند وجود ندارد؛ به نظر می‌رسد تا زمان عدم حضور فرزند در ایران امکان رسیدگی و صدور حکم در پرونده ملاقات متصور نباشد.

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.