آيين نامه اجرايي مواد (5) و (6) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز

ستاد موظف است با همكاري دستگاه ‏هاي موضوع تبصره (۳) ماده (۵) قانون و ديگر دستگاه ‏هاي مرتبط، سامانه «شناسايي و مبارزه با قاچاق» را كه عمدتاً از طريق سامانه ‏هاي جامع تجارت و پنجره واحد تغذيه مي شود به گونه ‏اي تهيه و اجرا نموده و مورد بهره ‏برداري قرار دهد كه ضمن پيشگيري از وقوع قاچاق در مبادي رسمي و غيررسمي، امكان شناسايي كالاي قاچاق ورودي و خروجي را در گلوگاه ‏هاي مختلف حمل، انبار، توزيع درون ‏شهري، عرضه، معامله، اطلاعات بانكي و اطلاعات مالياتي ‏فراهم نمايد.

ستاد موظف است امكان بهره‏ برداري از سامانه مذكور را براي دستگاه ‏هايي كه طبق قانون موظف به شناسايي و مبارزه با قاچاق هستند، فراهم نمايد.

به منظور ايجاد سامانه مذكور بايد امكان دسترسي ستاد به سامانه‏ جامع تجارت و سامانه پنجره واحد فراهم گردد.

پايگاه داده و بانك اطلاعات اين سامانه در ستاد مستقر خواهد بود.

به منظور يكپارچه ‏سازي اطلاعات مرتبط با سامانه موضوع ماده (2) اين آيين نامه و كاهش زمينه ‏هاي بروز قاچاق، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همكاري ستاد و دستگاه ‏هاي موضوع ماده (2) مذكور، «سامانه جامع تجارت» را به گونه‏ اي تهيه و اجرا نموده و مورد بهره ‏برداري قرار دهد كه متضمن كليه فرآيندهاي تجارت داخلي و خارجي از جمله صدور، تمديد و ابطال كارت بازرگاني و مجوزهاي تجاري بوده و انواع رويه‏ هاي تجاري اعم از واردات، صادرات و عبور (ترانزيت) را در برگرفته و يكپارچه نمايد. اين سامانه بايد با اشتراك ‏گذاري اطلاعات موجود در سامانه ‏هاي مرتبط از جمله سامانه پنجره واحد، سامانه ارزي، سامانه جامع حمل و نقل و سامانه جامع بيمه مورد بهره ‏برداري قرار گيرد، به نحوي كه بازرگان بتواند تمام امور خود را در خصوص تجارت از طريق درگاه اين سامانه مشاهده و پي‏ گيري كند و از ورود چند باره اطلاعات يكسان و تكراري جلوگيري شود.

به منظور تشخيص مجوزهاي مورد نياز براي واردات، صادرات و عبور (ترانزيت)، سامانه مذكور در اين ماده آخرين وضعيت ضوابط كالايي را از سامانه مربوط به صورت سيستمي و برخط دريافت و به ازاي اظهار كالا توسط بازرگان، مجوزهاي مورد نياز براي واردات، صادرات و عبور (ترانزيت) كالاهاي اظهار شده را بر اساس شناسه كالا و بدون دخالت عامل انساني تشخيص مي ‏دهد و درخواست صدور مجوز را به صورت سيستمي و برخط براي سازمان ‏هاي مجوز دهنده ارسال مي‏ نمايد. همچنين اين سامانه بايد مجوزهاي صادر شده توسط سازمان‏ هاي مجوز دهنده را به صورت سيستمي دريافت و ضمن نمايش به بازرگان، براي سامانه پنجره واحد ارسال نمايد.

در زمان اظهار كالاهاي صادراتي از قبيل فرآورده‏ ها و مشتقات نفتي به گمرك، فاكتور (صورتحساب) خريد ارايه ‏شده توسط صادركننده را از سامانه جامع ثبت برخط معاملات استعلام و مالكيت صادركننده نسبت به كالاهاي اظهار شده را به‏ صورت سيستمي احراز مي نمايد.

سامانه جامع تجارت امكان پرداخت الكترونيكي كليه پرداخت ‏هاي بازرگان در فرآيندهاي تجاري را فراهم مي نمايد. بدين منظور، دستگاه ‏هاي مربوط مشخصات قبض درآمد را به ‏صورت سيستمي براي اين سامانه ارسال و سامانه مذكور پس از پرداخت الكترونيك توسط بازرگان، شناسه يكتاي رسيد بانكي را دريافت نموده و همراه با اطلاعات پرداخت براي سامانه دستگاه مربوط ارسال مي نمايد. پرداخت‏ ها متناسب با موضوع پرداخت به حساب‏ هاي مشخص‏ شده طبق قوانين جاري انجام مي شود.

سازمان امور مالياتي موظف است سامانه جامع امور مالياتي را به طرق مقتضي با سامانه‏ هاي موضوع اين آيين نامه هماهنگ نموده و نسبت به تبادل سيستمي اطلاعات معاملات با سامانه شناسايي و مبارزه با قاچاق اقدام و ضمن الزامي نمودن درج شناسه كالا در صورتحساب معاملات، امكان استعلام برخط صورتحساب معاملات را در محدوده قوانين و مقررات فراهم نمايد.

گمرك جمهوري اسلامي ايران موظف است اطلاعات مربوط به صادرات و واردات كالاهاي كشور را از طريق سامانه پنجره واحد به سامانه جامع تجارت منتقل نمايد و به صورت متقابل اطلاعات مكتسبه سامانه جامع تجارت به سامانه پنجره واحد منتقل شود. اختلافات مربوط به تهيه نوع اطلاعات مورد تبادل موضوع اين ماده توسط كارگروهي متشكل از وزارتخانه‏ هاي صنعت، معدن و تجارت (به عنوان رييس)، دادگستري، امور اقتصادي و دارايي (با حضور گمرك)، معاونت اجرايي رييس جمهور و رييس ستاد حل و فصل خواهد شد.

گمرك جمهوري اسلامي ايران مي‏ تواند تا قبل از راه ‏اندازي و بهره‏ برداري كامل از سامانه‏ هاي موضوع اين آيين نامه به نحو مقتضي و با همكاري دستگاه ‏هاي ذي‏ ربط نسبت به تبادل مستقيم اطلاعات از طريق سامانه متعلق به هر دستگاه يا از طريق ورود اطلاعات در سامانه پنجره واحد اقدام نمايد.

وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است مطابق ترتيبات مقرر در اين آيين نامه، مدل مفهومي و برنامه زمان‏ بندي راه اندازي سامانه مذكور را به كليه دستگاه ‏هاي مرتبط و ستاد ارايه نمايد. كليه دستگاه ها موظف به ارايه خدمات و تبادل اطلاعات در راستاي مدل مفهومي مصوب مي باشند.

به منظور ساماندهي امر صدور، تمديد و ابطال كارت‏ هاي بازرگاني و جلوگيري از سو استفاده از آنها از طريق كنترل رشته و ميزان فعاليت و سقف اعتباري آنها متناسب با رتبه اعتباري مربوط و همچنين تهيه، تنظيم و اعلام شاخص ‏هاي مورد نياز جهت اعتبارسنجي و رتبه ‏بندي اعتباري براي تجارت داخلي و خارجي، وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است با همكاري دستگاه ‏هاي موضوع بند (ت) ماده (۶) قانون و حسب مورد با همكاري وزارتخانه‏ هاي دادگستري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، تعاون، كار و رفاه اجتماعي، بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران، گمرك جمهوري اسلامي ايران، سازمان بورس و اوراق بهادار و ساير دستگاه ‏هاي ذي‏ ربط، «سامانه يكپارچه اعتبارسنجي و رتبه‏ بندي اعتباري» را براي تجارت داخلي و خارجي تهيه و اجرا نموده و مورد بهره‏ برداري قرار دهد.

دستگاه ‌هاي ذي‏ ربط موظفند بر اساس شاخص‏ هاي تعيين ‏شده، اطلاعات لازم جهت اعتبارسنجي اشخاص حقيقي و حقوقي را به ‏صورت سيستمي و برخط ‌‌‌‌از طريق سامانه جامع تجارت براي سامانه يكپارچه اعتبارسنجي و رتبه‌ بندي اعتباري ارسال نمايند.

وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف است رتبه اعتباري متقاضيان را تعيين و به‏ روزرساني نموده و امكان استعلام و دسترسي عموم به ويژه سازمان ‏هاي مرتبط با تجارت داخلي و خارجي را به آن به ‏صورت سيستمي و برخط فراهم نمايد.

براي تمركز اطلاعات مالي صرافي‏ ها و رصد و ارزيابي فعاليت آن ‏ها و جلوگيري از عرضه و فروش ارز خارج از بانك‏ ها و واحدهاي مجاز و تعيين شده از طرف بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و همچنين جلوگيري از قاچاق ارز و تعيين منشا ارز كالاي وارداتي، بانك مذكور موظف است نسبت به موارد زير اقدام كند: الف- تهيه سامانه ارزي با همكاري وزارت صنعت، معدن و تجارت و گمرك جمهوري اسلامي ايران و اجرا و بهره ‏برداري از آن پس از ابلاغ رييس جمهور. ب - اعلام و ارسال اطلاعات تمام ارزهاي تخصيصي به واردكنندگان كالا به گمرك جمهوري اسلامي ايران به صورت سيستمي و برخط. پ - تعيين ميزان ارز قابل نگهداري و مبادله در داخل كشور توسط هر شخص، همراه مسافر، همراه رانندگان عبوري (ترانزيتي) و مواردي از اين قبيل و اعلام عمومي آن به‏ صورت برخط از طريق درگاه اينترنتي خود. ت - اعلام و ارسال اطلاعات دريافتي از طريق سامانه پنجره واحد در خصوص ورود كالا به كشور به بانك ‏هاي عامل جهت رفع تعهدات ارزي وفق قوانين و مقررات مربوط. ث - تهيه و تدوين دستورالعمل مربوط به تعيين تكليف ارز (نقد) ورودي و خروجي بيش از سقف مجاز اعلام شده از سوي آن بانك و اعلام عمومي آن به صورت برخط از طريق درگاه اينترنتي خود و همچنين فراهم نمودن امكان تبادل اطلاعات موضوع اين بند با سامانه جامع تجارت.

سامانه ارزي بايد به‏ گونه ‏اي طراحي و اجرا گردد كه: الف - درخواست‌ هاي تأمين ارز جهت واردات كالا يا خدمات را به صورت سيستمي از سامانه جامع تجارت دريافت نمايد و تمامي اين فرايند تا رفع تعهد ارزي به صورت سيستمي انجام شود. ب - حاوي اطلاعات حواله ‏هاي ارزي با عامليت بانك‏ ها يا صرافي‏ ها، اطلاعات خريد يا فروش ارز توسط صرافي‏ ها و همچنين اطلاعات گشايش اعتبارها و ثبت بروات ارزي بوده و حسب مورد به آن ‏ها يا صورتحساب ‏هاي مربوط شناسه يكتا تخصيص دهد و امكان استعلام اطلاعات مذكور را براي دستگاه ‏هايي كه بر اساس مأموريت قانوني خود نيازمند دريافت آنها هستند به‏ صورت سيستمي و برخط فراهم نمايد.

دستگاه هاي متولي سرفصل هاي ارز خدماتي غير بازرگاني در مجموعه مقررات ارزي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران از جمله سازمان حج و زيارت، وزارتخانه هاي علوم، تحقيقات و فناوري و بهداشت، درمان و آموزش پزشكي موظفند به منظور تأييد يا رد درخواست تأمين ارز متقاضيان مربوط به خود، نسبت به ارسال نتيجه از طريق تبادل اطلاعات به صورت سامانه اي (سيستمي) و برخط با رعايت قانون مديريت داده ها و اطلاعات ملي مصوب 1401 براي سامانه ارز خدماتي مورد تأييد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران اقدام نمايند. بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران بايد تأييد يا رد درخواست تأمين ارز را از سامانه دستگاه دريافت و در صورت تأييد درخواست توسط دستگاه، اعلاميه تأمين ارز را به صورت سامانه اي (سيستمي) براي سامانه دستگاه مربوط ارسال نمايد.

درخواست هاي تأمين ارز سرفصل هاي ارز خدماتي غير بازرگاني موضوع مقررات ارزي بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران صرفاً در سامانه ارز خدماتي مورد تأييد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، ثبت و تمامي اين فرايند به صورت سامانه اي (سيستمي) انجام مي شود.

اطلاعات موضوع اين ماده از طريق سامانه ارز خدماتي مورد تأييد بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران به سامانه شناسايي و مبارزه با كالاي قاچاق ارسال مي شود.

بانك‏ ها موظفند اطلاعات گشايش اعتبار - ثبت بروات و حواله ‏هاي ارزي و موارد مصرف آن را به ‏صورت برخط در سامانه ارزي ثبت نموده و براي آن ‏ها شناسه يكتا دريافت نمايند.

پيش از اظهار كالا به گمرك، اطلاعات منشأ ارز كالاهاي وارداتي اعم از بانكي، صرافي، حاصل از صادرات و ارز متقاضي را از بازرگان دريافت و به‏ صورت سيستمي از سامانه ارزي استعلام مي شود. بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران موظف است منشأ ارز تمامي كالاهاي وارداتي را به صورت سيستمي و بر خط از طريق سامانه ارزي براي گمرك جمهوري اسلامي ايران مشخص كند.

واردكننده كالا مكلف است منشأ ارز كالاهاي وارداتي خود را در سامانه ارزي ثبت كند.

آن دسته از كالاهاي وارداتي كه منشأ ارز آنها در سامانه ارزي مشخص نشده يا در مورد منشا آنها گزارش خلاف ارايه شده است، وفق قوانين و مقررات مربوط ترخيص مي‏ شوند اما بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و گمرك جمهوري اسلامي ايران موظفند مراتب را به دبيرخانه شوراي عالي مبارزه با پولشويي و همچنين ستاد اعلام كنند.

صرافي‏ ها موظفند نسبت به انجام موارد زير اقدام كنند: الف - ثبت اطلاعات خريد و فروش ارز و حواله ‏هاي ارزي به‏ صورت برخط در سامانه ارزي و دريافت شناسه يكتا براي آنها. ب - ثبت اطلاعات منشا ارز خريداري‏ شده و اطلاعات محل مصرف ارز فروخته ‏شده در سامانه ارزي، به ‏هنگام خريد يا فروش ارز. پ - خودداري از خريد يا فروش ارزهايي كه منشا آنها يا محل مصرف آن ‏ها مورد تأييد سامانه ارزي نيست. ت - ثبت مورد مصرف ارز انتقالي در سامانه ارزي به ‏هنگام انجام حواله‏ هاي ارزي و همچنين خودداري از حواله‏ هايي كه علت آن ‏ها مورد تأييد سامانه مذكور نيست. ث - سامانه جامع حمل و نقل

به‏ منظور يكپارچه كردن اطلاعات حمل و نقل، نظارت سيستمي بر فرآيند حمل و نقل و شناسايي هوشمند كالاي در حال حمل و نقل و جلوگيري از جعل اسناد مربوط و جلوگيري از قاچاق سوخت، وزارت راه و شهرسازي موظف است حسب مورد با همكاري شركت ها و مؤسسات حمل و نقل مربوط، «سامانه جامع حمل و نقل» را تهيه و ايجاد نموده و مورد بهره ‏برداري قرار دهد. سامانه مذكور، بايد تمامي مبادي ورودي و خروجي رسمي و مسيرهاي حمل و نقل را پوشش داده و حسب مورد اطلاعات مورد نياز حمل و نقل را از زير سامانه‏ هاي زير به‏ صورت سيستمي و برخط دريافت نمايد: الف - سامانه يكپارچه اسناد حمل و نقل جاده اي. ب - سامانه يكپارچه ثبت تردد جاده اي. پ - سامانه يكپارچه حمل و نقل دريايي و عمليات بندري. ت - سامانه يكپارچه اسناد حمل و نقل ريلي. ث - سامانه يكپارچه اسناد حمل و نقل هوايي.

سامانه جامع حمل و نقل بايد به‏ گونه اي طراحي و اجرا گردد كه: الف - فرآيندهاي صدور، اصلاح و ابطال اسناد حمل و نقل را در برگرفته و امكان استعلام سيستمي و برخط اسناد مربوط را فراهم نمايد. ب - كليه اسناد حمل و نقل نظير بارنامه داخلي، راهنامه بين ‏المللي CMR و پروانه تردد و همچنين عمليات مرتبط را الكترونيكي نموده و مطابق قوانين و مقررات مربوط جايگزين نسخه فيزيكي آن‏ ها نمايد. پ - اطلاعات تمام اشخاص از قبيل سازمان‏ ها، تعاوني ‏ها، شركت‏ ها و مؤسسات حمل و نقل و همچنين اطلاعات مربوط به حمل و نقل و عمليات مرتبط با آن را به صورت يكپارچه و برخط در برگيرد. ت - اشخاص موضوع بند (پ)، اطلاعات مورد نياز را به صورت برخط به سامانه مربوط ارسال نموده و از طريق آن سامانه، شناسه يكتاي اسناد حمل و نقل دريافت ‏نمايند. ث - نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران بتواند اسناد حمل و نقل مربوط به ناوگان در حال تردد را از سامانه شناسايي و مبارزه با قاچاق استعلام و با حمل‏ و نقل ‏هاي غيرمجاز برخورد نموده و نتايج اقدام خود را براي سامانه مزبور به صورت برخط ارسال نمايد.

اين سامانه بايد به سامانه جامع تجارت و سامانه شناسه رهگيري موضوع ماده (۱۳) قانون جهت دريافت مشخصات و خصوصيات كالا و اطلاعات بارگيري و تخليه متصل باشد و پس از فعال شدن و اعلام رسمي آن توسط وزارت راه و شهرسازي، اطلاعات اسناد صادره مانند پروانه ‏هاي سبز گمركي، حواله‏ ها و قبوض انبار، بيجك‏ ها و پته‏ هاي عبور را به صورت برخط دريافت نمايد.

وزارت راه و شهرسازي موظف است ظرف سه ماه پس از لازم الاجرا شدن اين آيين نامه، شيوه‏ نامه اجراي بند (الف) اين ماده را با همكاري دستگاه ‏هاي ذي‏ ربط تهيه و ابلاغ نمايد.

وزارت راه و شهرسازي (سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي) موظف است نسبت به انجام موارد زير اقدام كند: الف - جلوگيري از صدور بارنامه براي مبادي و مقاصدي كه در سامانه جامع انبارها و مراكز نگهداري كالا ثبت نشده‏ اند. ب - افزودن ‏استعلام سيستمي كد پستي به صورت برخط و الكترونيك در سامانه يكپارچه اسناد حمل و نقل جاده اي. پ - تهيه، ايجاد و بهره ‏برداري از سامانه يكپارچه ثبت تردد جاده‏ اي به گونه‏ اي كه كليه مسيرهاي حمل و نقل جاده اي به امكانات فني مناسب مجهز گردد و تمامي اطلاعات تردد ثبت‏ شده توسط تجهيزات مزبور از جمله دوربين ‏هاي مستقر در جاده ‏هاي كشور را به‏ صورت برخط در سرور مركزي يكپارچه نمايد.

تجهيزات مزبور بايد به‏ گونه ‏اي ارتقا يابند كه قابليت تشخيص انواع پلاك (داخلي و خارجي)، تشخيص تردد در شب و روز و شرايط مختلف آب و هوايي را داشته باشند و بتوانند اطلاعات تردد را به‏ صورت برخط به سامانه مذكور ارسال نمايند.

نيروي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و ساير دستگاه ‏هايي كه در جاده ‏هاي كشور تجهيزات شناسايي و از جمله دوربين پلاك ‏خوان نصب و بهره ‏برداري نموده‏ اند، موظفند اطلاعات تردد ثبت‏ شده توسط دوربين ‏هاي خود را به‏ صورت برخط به سامانه يكپارچه ثبت تردد جاده اي ارسال نمايند.