هيئت وزيران در جلسه مورخ 21 /8 /1391 بنا به پيشنهاد وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و شوراي عالي علوم، تحقيقات و فناوري و به استناد ماده (13) قانون حمايت از شركتها و مؤسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها و اختراعات ـ مصوب 1389 ـ آيين نامه اجرايي قانون ياد شده را به شرح زير تصويب نمود:
جستجو فقط در قلمرو همین سند انجام میشود. — برای عبارتِ دقیق، آن را داخلِ «گیومه» بگذارید.
آيين نامه اجرايي قانون حمايت از شركتها و مؤسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها و اختراعات
فصل اول - تعاریف
ماده ۱
در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:
الف
قانون: قانون حمايت از شركتها و مؤسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها و اختراعات – مصوب ۱۳۸۹ –
ب
صندوق: صندوق نوآوري و شكوفايي موضوع ماده (۵) قانون.
ج (اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیشورا: شوراي راهبري فناوري ها و توليدات دانش بنيان
د
د ـ تجاري سازي : فعاليتهاي مرتبط با عرضه محصول يا خدمت جديد مبتني بر ايده ها يا فناوريهاي جديد كه شامل تمامي فرايندهاي مرتبط از جمله ثبت اختراع، ارزش گذاري فناوري، اعطاي امتياز، انتقال و انتشار و كسب ساير فناوريهاي مورد نياز (مكمل) و پرداخت حق الامتيازهاي مرتبط، جذب سرمايه و منابع (نمونه سازي، طراحي صنعتي فرايند يا محصول جديد، انجام آزمونها و دريافت تأييديه هاي لازم، توليد آزمايشي، بازاريابي و رفع اشكال) و همچنين خدمات پشتيباني تخصصي تجاري سازي (شامل فعاليتهاي مشاوره، مديريت فناوري، طراحي محصول و فرايند، خدمات استانداردسازي، اندازه سنجي و خدمات آزمايشگاهي) مي شود.
ه
ه ـ - سرمايه گذاري ريسك پذير: سرمايه گذاري در شركتهاي جوان و نوپا كه مبتني بر فناوري و نوآوري شكل گرفته و در معرض ريسكهاي بالا و غيرمتعارف مي باشند و بر اساس ارزيابي هاي كارشناسي داراي رشد فراوان در آينده خواهند بود.
و
عامل صندوق: بانكهاي عامل، صندوقهاي پژوهش و فناوري و ساير صندوقهاي مالي داراي مجوز قانوني طرف قرارداد صندوق.
ز
دستگاه اجرايي: دستگاههاي اجرايي موضوع ماده (۵) قانون مديريت خدمات كشوري.
ح(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیكارگروه: كارگروه شوراي راهبري فناوري ها و توليدات دانش بنيان، موضوع ماده (4) اين آيين نامه
ط(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیمعاونت: معاونت علمي و فناوري رييس جمهور
ماده ۲ (اصلاحی ۲۹ˏ۰۹ˏ۱۳۹۱)
اصلاحی / الحاقیشركتها و مؤسساتي كه در زمينه «گسترش و كاربرد اختراع و نوآوري» و «تجاري سازي نتايج تحقيق و توسعه شامل (طراحي و توليد كالا و خدمات) در حوزه فناوريهاي برتر و با ارزش افزوده بالا» فعاليت مي نمايند، شركت يا مؤسسه دانش بنيان محسوب مي شوند.
تبصره ۱
تبصره 1 ـ فعاليتهايي نظير برگزاري و شركت در همايشهاي علمي، خدمات كتابداري، آموزش و كارآموزي، فعاليتهاي عادي و روزمره نرم افزاري و ساير فعاليتهايي كه هدف آنها طراحي محصـولات يا خدمات يا بهبود كيفيت آنها نيست، از فعاليتهاي دانش بنيان به شمار نمي روند.
تبصره ۲
تبصره 2 ـ نمايندگي شركت هاي خارجي و شركت هاي واردكننده محصولات دانش بنيان كه به امر تجارت مي پردازند، از شمول اين آيين نامه خارج هستند.
تبصره ۳
تبصره 3 ـ شركت هاي دولتي، مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي و شركتها و مؤسساتي كه بيش از پنجاه درصد از مالكيت آنها متعلق به شركت هاي دولتي، مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي باشد، مشمول حمايت هاي قانون نيستند.
ماده ۳(جایگزین ۱۴۰۱/۰۵/۱۲)
اصلاحی / الحاقیوظايف شورا به شرح زير است: الف- سياستگذاري در خصوص نحوه تشخيص و حمايت از شركت هاي دانش بنيان و نظارت بر اجراي قانون. ب- سياستگذاري در راستاي توسعه اقتصاد دانش بنيان و رفع موانع، تقويت و توسعه شركت ها و مؤسسات دانش بنيان. پ- تصويب و ابلاغ طرح هاي اولويت دار اقتصاد دانش بنيان مرتبط با اقلام راهبردي و طرح هاي توسعه توانمندي هاي فناورانه و توليد داخل در حوزه هاي فعاليت دستگاه هاي اجرايي. ت- بررسي و تصويب برنامه هاي حمايتي دستگاه هاي اجرايي در انطباق با اهداف قانون و قانون جهش توليد دانش بنيان – مصوب 1401- و تعيين تكاليف آن ها در حمايت و توسعه و بهره-گيري از ظرفيت شركت ها و مؤسسات دانش بنيان. ث- تعيين اهداف كمّي اجراي قانون و تعيين مأموريت دستگاه هاي اجرايي در تحقق شاخص هاي اقتصاد دانش بنيان با رعايت قوانين و مقررات مربوط. ج- تعيين سياست ها و راهبردهاي حمايتي و تشويقي با هدف توسعه شركت ها و مؤسسات دانش بنيان چ- سياستگذاري و نظارت بر توسعه نظام تأمين مالي اقتصاد دانش بنيان با تمركز بر هم افزايي ميان فعاليت هاي صندوق نوآوري و شكوفايي و صندوق هاي پژوهش و فناوري و زمينه سازي براي استفاده از منابع صندوق توسعه ملي در توسعه اقتصاد دانش بنيان. ح- تصويب ساختار فعاليت كارگروه توليد بار اول و سياستگذاري و نظارت بر عملكرد آن. خ- تصويب ساز و كار تشخيص مصاديق رقابت بين شركت ها و مؤسسات دانش بنيان و و…
تبصره ۱(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیمصوبات شورا براي دستگاه هاي اجرايي لازم الاجرا است.
تبصره ۲(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیدبيرخانه شورا در معاونت تشكيل و جلسات آن حداقل ماهي يكبار برگزار مي شود.
ماده ۴ (اصلاحی ۰۱ˏ۰۸ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیبه منظور پيشنهاد سياست ها و اقدامات اجرايي و تدوين ساز و كار لازم براي اجراي قانون و مقررات مربوط، كارگروه با تركيب اعضاي زير تشكيل مي شود: الف- معاون علمي و فناوري رئيس جمهور (رئيس كارگروه). ب- معاون وزير علوم، تحقيقات و فناوري. پ- معاون وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح. ت- معاون وزير صنعت، معدن و تجارت. ث- معاون وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي. ج- معاون وزير امور اقتصادي و دارايي. چ- معاون وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات. ح- معاون وزير جهاد كشاورزي. خ- معاون وزير آموزش و پرورش. د- معاون رييس سازمان برنامه و بودجه كشور. ذ- معاون بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران. ر- رييس هيئت عامل صندوق. ز- دو نفر صاحب نظر در حوزه شركت هاي دانش بنيان و پارك هاي علم و فناوري به پيشنهاد كارگروه و حكم رئيس كارگروه. ژ- يك نفر صاحب نظر به پيشنهاد اتاق بازرگاني، صنايع، معادن و كشاورزي ايران و حكم رييس كارگروه.
تبصره ۱ (الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقینمايندگان ساير دستگاه ها حسب مورد با حق رأي به جلسه دعوت مي شوند.
تبصره ۲(الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیدبير كارگروه با حكم رئيس كارگروه منصوب مي شود.
ماده ۵ (الحاقی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیبه منظور استفاده شركتها و مؤسسات دانش بنيان از منابع صندوق يا نهادهاي مالي همكار آن براي دريافت كمكها و تسهيلات و ساير حمايتهاي پيش بيني شده در قانون، صندوق موظف است نسبت به بررسي وضعيت اقتصادي و مالي شركتها و مؤسسات يادشده و تعيين تضامين مناسب براي هر نوع از خدمات اقدام نمايد.
ماده ۶(اصلاحی ۱۱ˏ۰۸ˏ۱۴۰۴)
اصلاحی / الحاقیكارگروه موظف است در چهارچوب سياست هاي شورا اقدامات زير را انجام دهد: الف- تدوين حوزه هاي فعاليت هاي دانش بنيان و معيارهاي تشخيص مصاديق و نظارت بر ارزيابي شركت هاي دانش بنيان توسط معاونت. ب - نظارت بر عملكرد دستگاه ها و معاونت در ارزيابي و حمايت از شركت ها و مؤسسات دانش بنيان و تدوين و ارايه گزارش هاي دوره اي به شورا. پ- شناسايي موانع و مشكلات توسعه شركت ها و مؤسسات دانش بنيان و پيشنهاد راهكارهاي رفع آنها به شورا. ت – تدوين ساز و كار لازم براي اجراي قانون مقررات مربوط. ث- بررسي برنامه هاي حمايتي موجود و طراحي برنامه هاي حمايتي جديد در تعامل با دستگاه هاي اجرايي در چارچوب اهداف قانون و ارايه پيشنهاد به شورا. ج- بررسي موارد تخلف مربوط به رقابت ميان شركت ها و مؤسسات دانش بنيان و وزارتخانه ها، سازمان ها و شركت هاي دولتي و مؤسسات و نهادهاي عمومي غيردولتي و گزارش آنها به شورا. چ- تدوين برنامه هاي حمايتي در راستاي پشتيباني و رفع موانع توسعه صادرات محصولات دانش بنيان به ويژه با تأكيد بر جهت دهي به كمك هاي فني و اعتباري خارجي و توسعه ابزارهاي مالي موردنياز در تعامل با دستگاه هاي ذي ربط. ح- تعيين مصاديق سرمايه گذاري مستقيم و غيرمستقيم بنگاه هاي اقتصادي، سازمان هاي توسعه اي و بانك ها و مؤسسات اعتباري فقط در طرح هاي دانش بنيان، تحقيق و توسعه اثربخش و فعاليت هاي نوآورانه و نظارت بر هزينه كرد تحق…
فصل دوم - اعطای کمک
ماده ۷(اصلاحی ۱۲ˏ۰۵ˏ۱۴۰۱)
اصلاحی / الحاقیماده 7(اصلاحي 12ˏ05ˏ1401) ـ «صندوق نوآوري و شكوفايي خدمات مالي، تسهيلاتي و يا خدمات غيرمستقيم مبتني بر تأمين مالي را در راستاي اهداف كلي مندرج در اسناد بالادست با تصويب هيأت امناي صندوق و با اختيار تعريف و حذف خدمات بر اساس نياز سنجي انجام شده، تعريف و اجرايي خواهد نمود. خدمات ياد شده در حوزه هاي مختلف از جمله تسهيلات، كمك، مشاركت و سرمايه گذاري، توانمندسازي شركت ها به روش هاي مختلف موجود و يا قابليت تعريف بر اساس نيازهاي آينده، تعريف و تصويب خواهند شد.»
تبصره(اصلاحی ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹)
اصلاحی / الحاقیشوراي عالي عتف بر حسن اجراي اين ماده نظارت دارد. صندوق نوآوري و شكوفايي موظف است به منظور تطبيق با اهداف مندرج در قانون حمايت از شركت ها و موسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها و اختراعات، آيين نامه هاي مصوب را در اختيار دبيرخانه شورا قرار داده و امكان دسترسي كامل و برخط شورا بر عملكرد صندوق را فراهم سازد.
ماده ۶ (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹)
منسوخه / موقوفالاجرادر صورتي كه شركتها و مؤسسات دانش بنيان جهت انجام فعاليتهاي تحقيق و توسعه و تجاري سازي و سرمايه گذاري از نظام بانكي تسهيلات اخذ نماينده، صندوق مي تواند بخشي از سود تسهيلات ياد شده را در قالب قرارداد و به طور مستقيم يا غيرمستقيم (با تشخيص هيئت عامل از طريق بانك ها يا ساير نهادهاي مالي داراي مجوز رسمي) اعطا نمايد.
ماده ۶ مکرر (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹)
منسوخه / موقوفالاجراماده 6 مكرر (منسوخه 25ˏ03ˏ1399) ـ صندوق مجاز است در اجراي ماده (5) قانون، تا پنجاه درصد هزينه هاي طرحهاي تجاري سازي نتايج تحقيق و توسعه «مهم» و «ويژه» شركتها و مؤسسات دانش بنيان فاقد توانايي مالي را با تأييد هيئت امناي صندوق، كمك بلاعوض نمايد.
فصل سوم (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹) - تسهیلات
ماده ۷ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳)
منسوخه / موقوفالاجراشركتها و مؤسسات دانش بنيان جهت فعاليتهاي ثبت اختراع، كسب فناوري (دريافت حق امتياز) و نمونه سازي و ظرفيت سازي براي ورود محصولات دانش بنيان به بازار يا تأمين بخشي از آورده لازم جهت اخذ تسهيلات بانكي مي توانند از تسهيلات قرض الحسنه صندوق پس از بررسي طرح تجاري توسط صندوق يا عامل صندوق با دوره بازپرداخت حداكثر سه ساله استفاده نمايند.
ماده ۸
ماده 8 ـ شركتهاي ارايه كننده خدمات پشتيباني تخصصي تجاري سازي نيز مي توانند براي انجام خدمات ياد شده، از تسهيلات قرض الحسنه صندوق استفاده كنند.
ماده ۹ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳)
منسوخه / موقوفالاجراشركتها و مؤسسات دانش بنيان جهت فعاليتهاي تا قبل از توليد صنعتي از قبيل هزينه اوليه تجهيز كارگاه و آماده سازي خط توليد، طراحي صنعتي، انجام آزمون و رفع اشكال، توليد آزمايشي و بازاريابي مي توانند از محل منابع صندوق از طريق عامل صندوق از تسهيلات ميان مدت (حداكثر پنج ساله) با نرخ ترجيحي (تا سقف پنج درصد پايين تر از نرخ مصوب شوراي پول و اعتبار در هرسال) استفاده نمايند. تشخيص نوع تضمين مورد نياز، برعهده عامل صندوق خواهد بود.
ماده ۱۰ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳)
منسوخه / موقوفالاجراصندوق موظف است به منظور توليد صنعتي با مشاركت حداكثر پنجاه درصدي با بانكها مؤسسات مالي و اعتباري يا صندوقهاي مالي مرتبط از طريق گشايش خطوط اعتباري مشترك نزد بانكها و مؤسسات ياد شده امكان دريافت تسهيلات بلندمدت (حداكثر هفت ساله) با نرخ ترجيحي (تا پنجاه درصد پايين تر از نرخ مصوب شوراي پول و اعتبار در هر سال) را براي تأمين قسمتي از هزينه هاي تهيه مكان و خريد و نصب ماشين آلات و تجهيزات مورد نياز شركتها و مؤسسات دانش بنيان، فراهم نمايد.
ماده ۱۱ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳)
منسوخه / موقوفالاجراجهت تأمين سرمايه در گردش شركتها و مؤسسات دانش بنيان، صندوق مجاز است با مشاركت حداكثر سي درصدي با بانكها و ساير مؤسسات و صندوق هاي مالي و از طريق اين مؤسسات اقدام به ارايه تسهيلات كوتاه مدت (حداكثر دو ساله) با نرخ ترجيحي تا پنجاه درصد پايينتر از نرخ مصوب شوراي پول و اعتبار نمايد.
ماده ۱۲ (منسوخه ۲۶ˏ۱۱ˏ۱۳۹۳)
منسوخه / موقوفالاجرابه منظور حمايت از توسعه بازار محصولات و خدمات دانش بنيان، صندوق مجاز است نسبت به اعطاي تسهيلات براي فروش اقساطي، ليزينگ و در صورت وجود بازار مطمئن به صورت پيش خريد و ساير مواد با نرخ ترجيحي به نفع شركتها و مؤسسات دانش بنيان رأساً يا از طريق عامل صندوق اقدام نمايد.
ماده ۱۳
ماده 13 ـ صندوق موظف است جهت خريد سهام شركتها و مؤسسات دانش بنيان، تسهيلات خريد با نرخ ترجيحي به افراد يا بنگاههاي فعال اقتصادي و صنعتي موجود ارايه نمايد. تسهيلات ياد شده به اشخاص حقيقي و حقوقي كه سهام مذكور را ترجيحاً از صندوق هاي سرمايه گذاري ريسك پذير يا از طريق بازار فرابورس خريداري نمايند، اعطا مي شود.
ماده ۱۳ مکرر (منسوخه ۲۹ˏ۰۹ˏ۱۳۹۱)
منسوخه / موقوفالاجراماده 13 مكرر (منسوخه 29ˏ09ˏ1391) ـ صندوق مجاز است به شركتها و مؤسسات دانش بنياني كه داراي طرحهاي تجاري سازي حائز اهميت هستند، اما فاقد توانايي كافي براي تأمين مشاركت بانكها هستند، تسهيلات موضوع مواد (10) و (11) را پس از تأييد هيئت عامل بر اساس دستورالعمل ابلاغي به طور صد درصد (100%) اعطا نمايد.
فصل چهارم - ضمانت نامه و بیمه
ماده ۱۴ (منسوخه ۲۵ˏ۰۳ˏ۱۳۹۹)
منسوخه / موقوفالاجراماده 14 (منسوخه 25ˏ03ˏ1399) ـ به منظور پوشش كسر وثيقه تسهيلات دريافتي شركتها و مؤسسات دانش بنيان از بانكها و مؤسسات مالي و اعتباري، صندوق نسبت به ارايه خدمات ضمانت نامه اعتباري (تا سقف هفتاد درصد وثايق) اقدام مي نمايد.