آيين نامه اجرايي بند (الف) ماده (107) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران

هيئت وزيران در جلسه 1403/9/4 به پيشنهاد وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات (با همكاري وزارت اطلاعات) و به استناد اصل يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و بند (الف) ماده (107) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403، آيين نامه اجرايي بند يادشده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

دستگاه هاي اجرايي: دستگاه هاي اجرايي موضوع بند (پ) ماده (1) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403 و ساير دستگاه ها در صورت موافقت آنها به استثناي وزارت اطلاعات، سازمان انرژي اتمي ايران و نيروهاي مسلح.

وزارت: وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات.

خدمات ابري: انواع خدماتي كه بر مبناي الگوي (مدل) رايانش ابري و براساس سه الگوي (مدل) اصلي زير ارائه مي شوند:

زيرساخت به عنوان خدمت (آي اِي اِي اِس): در اين الگو (مدل)، زيرساخت به عنوان يك خدمت در اختيار كاربران قرار مي گيرد و كاربران مي توانند ماشين هاي مجازي، شبكه ها و خدمات مختلف را بر روي اين زيرساخت ايجاد كرده و از منابع محاسباتي و شبكه هاي موردنياز خود در اين ارتباط استفاده كنند. در اين الگو (مدل)، كاربران، مسئوليت مديريت زيرساخت هاي موردنياز خود را برعهده دارند.

سكو به عنوان خدمت (پي اِي اِي اِس): در اين الگو (مدل)، سكو به عنوان يك خدمت در اختيار كاربران قرار مي گيرد و كاربران مي توانند برنامه هاي خود را بر روي اين سكو اجرا كرده و از منابع محاسباتي و شبكه اي موردنياز خود در اين ارتباط استفاده كنند. در اين الگو (مدل)، كاربران، مسئوليت مديريت زيرساخت هاي موردنياز برنامه هاي خود را برعهده ندارند.

نرم افزار به عنوان خدمت (اِس اِي اِي اِس): در اين الگو (مدل)، نرم افزار به عنوان يك خدمت در اختيار كاربران قرار مي گيرد و كاربران از آن براي انجام امور خود استفاده مي كنند. در اين الگو (مدل)، كاربران نيازي به مديريت زيرساخت هاي موردنياز نداشته و فقط به دسترسي نرم افزار از طريق شبكه نياز دارند. برنامه هاي نرم افزار به عنوان خدمت از طريق يك رابط وب و از دستگاه ها و سامانه (سيستم) عامل هاي مختلف قابل دسترسي هستند.

زيرساخت يكپارچه ابر دولت هوشمند: مجموعه اي يكپارچه و متصل با معماري چندلايه مشتمل بر زيرساخت هاي ارتباطي، اطلاعاتي، امنيتي، پردازش سريع و محاسباتي، سكوي ارائه خدمات و فضاي كسب و كار و ابزارهاي نظارتي كه به صورت استاندارد، پايدار و مقرون به صرفه، خدمات ابري را به صورت امن، قابل ارائه مي نمايد. اين زيرساخت يكپارچه شامل زيرساخت پردازش هوش مصنوعي به معناي مجموعه سخت افزارها، سامانه هاي نرم افزاري و شبكه ها، به منظور اجرا و آموزش الگو (مدل) هاي هوش مصنوعي نيز مي باشد. اين زيرساخت به عنوان بستر ارائه دهنده خدمات ابري با موافقت نامه تضمين سطح خدمات (اِس اِل اِي) مشخص در اختيار دستگاه هاي اجرايي قرار مي گيرد و مستقر بر مراكز داده يكپارچه و متصل دولت و زيرساخت هاي ارتباطي اختصاصي دستگاه هاي اجرايي است كه در راستاي اقدامات دولت الكترونيكي و هوشمندسازي در كشور، مورد بهره برداري قرار مي گيرد.

مراكز داده: كليه مراكز داده اصلي و پشتيبان كه به هر نحو داده هاي مرتبط با دستگاه اجرايي را نگهداري و يا پشتيباني مي كنند.

دستورالعمل ارزيابي مراكز داده: دستورالعمل ضوابط فني طراحي، اجرا و بهره برداري مراكز داده موضوع بند (الف) ماده (34) قانون احكام دائمي برنامه هاي توسعه كشور مصوب 1395 كه توسط سازمان برنامه و بودجه كشور تدوين و ابلاغ گرديده است (نشريه شماره (75) سازمان برنامه و بودجه كشور).

دستگاه هاي اجرايي موظفند ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، فهرست مراكز داده خود به همراه مستندات مرتبط با سرفصل هاي اعلامي دستورالعمل ارزيابي مراكز داده، فهرست منابع در حال استفاده اعم از ذخيره سازي، پردازشي و ارتباطي، خدمات و سامانه هاي اطلاعاتي در حال بهره برداري از مركز داده و برنامه توسعه آتي آنها به منظور انجام فرآيند ارزيابي را با رعايت قوانين و مقررات مربوط به اطلاعات طبقه بندي شده و اسناد دولتي به وزارت ارائه نمايند.

مراكز داده موضوع بند (2-5-4) سند تبيين الزامات شبكه ملي اطلاعات (شبكه اختصاصي امن و ارتباط دستگاه ها) موضوع مصوبه جلسه سي و پنجم شوراي عالي فضاي مجازي مصوب 1395 با اعلام دستگاه اجرايي و تأييد وزارت، مشمول اتصال و انتقال مراكز داده نمي باشند.

وزارت موظف است مراكز داده معرفي شده هر دستگاه اجرايي را ظرف سه ماه از زمان دريافت فهرست مراكز داده و اسناد مورد نياز موضوع ماده (2) اين آيين نامه، ارزيابي نموده و با تعيين نوع مراكز داده ارزيابي شده مطابق دستورالعمل ارزيابي مراكز داده، نتيجه را براساس موارد زير به سازمان برنامه و بودجه كشور، وزارت اطلاعات، مركز ملي فضاي مجازي و بالاترين مقام دستگاه اجرايي مربوط اعلام نمايد: 1- مركز داده با رده حداقل (3) در تمامي ابعاد تصريح شده در دستورالعمل ارزيابي مراكز داده. 2- مركز داده قابل اصلاح جهت اخذ رده حداقل (3). 3- مركز داده فاقد استانداردهاي موردنياز و غيرقابل اصلاح.

دستگاه هاي اجرايي كه مراكز داده آنها نوع (1) ماده (3) اين آيين نامه ارزيابي شده است، موظفند با رعايت مواد (۷) و (۱۰) قانون مديريت داده ها و اطلاعات ملي مصوب 1401 و قانون تسهيل صدور مجوزهاي كسب و كار مصوب 1401 و ماده (8) اين آيين نامه، ظرف شش ماه پس از اعلام نتيجه توسط وزارت، مراكز داده خود را به ابر دولت متصل نمايند.

دستگاه هاي اجرايي مشمول اين ماده موظفند ظرف سه ماه پس از ابلاغ ضوابط موضوع ماده (8) اين آيين نامه، برنامه عملياتي خود مشتمل بر بهره برداري از خدمات ابري قابل ارائه در زيرساخت يكپارچه ابر دولت هوشمند و ارتقاي ويژگي هاي فني و كيفي مراكز داده خود را جهت تأييد به وزارت ارائه نمايند. وزارت موظف است ظرف يك ماه، برنامه تأييدشده را به دستگاه اجرايي مربوط اعلام نمايد.

دستگاه هاي اجرايي كه مراكز داده آنها نوع (2) موضوع ماده (3) اين آيين نامه، ارزيابي شده است، ظرف يك سال فرصت دارند تا با ارتقاي مراكز داده مذكور، استاندارد حداقل رده (3) بر مبناي دستورالعمل ارزيابي مراكز داده را كسب نمايند. در صورت ارتقا به نوع (1) ماده (3) اين آيين نامه مطابق فرآيند مندرج در ماده (4) اين آيين نامه عمل مي شود. در غير اين صورت و با ابلاغ وزارت، مشمول ماده (6) اين آيين نامه مي شوند.

دستگاه هاي اجرايي كه مراكز داده آنها نوع (3) موضوع ماده (3) اين آيين نامه ارزيابي شده است، موظفند ظرف يك سال پس از اعلام نتيجه ارزيابي، با رعايت مفاد ماده (8) اين آيين نامه نسبت به انتقال مراكز داده خود به ابر دولت اقدام نمايند.

دستگاه هاي اجرايي مشمول اين ماده موظفند ظرف سه ماه پس از ابلاغ ضوابط موضوع ماده (8) اين آيين نامه، برنامه عملياتي انتقال به زيرساخت يكپارچه ابر دولت هوشمند را جهت تأييد به وزارت ارائه نمايند. وزارت موظف است برنامه تأييدشده را به دستگاه اجرايي مربوطه اعلام نمايد.

وزارت موظف است تا پايان سال اول برنامه با اولويت استفاده از الگوي مشاركت عمومي- خصوصي و با رعايت مواد (13) و (20) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران و با اولويت خدمات موضوع آيين نامه اجرايي بند (ج) ماده (107) قانون يادشده، نسبت به ايجاد، تقويت و استقرار زيرساخت يكپارچه ابري دولت هوشمند با حداقل رده (3) براساس دستورالعمل ارزيابي مراكز داده و با رعايت ماده (8) اين آيين نامه اقدام نمايد. وزارت موظف است ساليانه حداقل بيست درصد (20%) استقرار زيرساخت يكپارچه ابري دولت هوشمند را محقق نمايد.

هرگونه اتصال و توسعه در بستر ابر دولت و مراكز داده، منوط به رعايت ضوابط و استانداردهاي ابلاغي موضوع ماده (8) اين آيين نامه است.

وزارت موظف است با همكاري وزارت اطلاعات ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه نسبت به تدوين و ابلاغ مشترك دستورالعمل هاي زير اقدام نمايد:

معماري كلان، الزامات، استانداردها، ضوابط كيفي، فني و امنيتي خدمات ابر دولت.

شاخص هاي كليدي عملكرد مراكز داده و نحوه ارزيابي بلوغ آنها با رعايت دستورالعمل ارزيابي مراكز داده.

الزامات و ضوابط نحوه استقرار سامانههاي اطلاعاتي و ايمني آنها و حفاظت از داده و اطلاعات.

استانداردها، ضوابط كيفي و فني و امنيتي نحوه اتصال يا انتقال مراكز داده دستگاه هاي اجرايي به ابر دولت و بهره برداري از آن.

نقشه راه و برنامه عملياتي استقرار و راه اندازي ابر دولت.

ايجاد هرگونه مركز داده جديد كه در قالب ماده (1) اين آيين نامه توسط دستگاه اجرايي به وزارت اعلام نشده است و توسعه مراكز داده اي كه نوع (3) ماده (3) اين آيين نامه، ارزيابي شده اند، ممنوع است. موارد استثنا با تأييد وزارت صورت مي گيرد.

تعرفه خدمات ارائه شده بر بستر ابر دولت در چهارچوب ماده (20) قانون برنامه پنجساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران تعيين مي شود.

مسئوليت پيگيري، نظارت بر حسن اجرا و ارائه گزارش هاي دوره اي شش ماهه اجراي اين آيين نامه به هيئت وزيران بر عهده وزارت است.

محمدرضا عارف معاون اول رئيس جمهور