آيين نامه اجرايي بند (الف) ماده (18) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران (موضوع استقرار تدريجي نظام بودجه ريزي و پرداخت مبتني بر عملكرد در دستگاه هاي اجرايي)

هيئت وزيران در جلسه 1404/08/07 به پيشنهاد سازمان برنامه و بودجه كشور و به استناد اصول يكصد و بيست و ششم و يكصد و سي و هشتم قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و بند (الف) ماده (18) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403، آيين نامه اجرايي بند يادشده را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

برنامه هفتم: قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403.

دستگاه اجرايي: دستگاه هايي كه به هر نحوي از انحاء از بودجه عمومي استفاده مي كنند.

دستگاه سياست گذار: دستگاهي كه به موجب قوانين بالادستي، مسئوليت سياستگذاري در حوزه هاي بخشي و فرابخشي، تهيه و تنظيم برنامه هاي اجرايي و هماهنگي و نظارت بر دستگاه هاي اجرايي تابعه را برعهده دارد.

واحد مجري: واحد سازماني كه داراي مأموريت مشخص و خروجي ها و شاخص هاي عملكرد اختصاصي و قابل ارزيابي بوده و مسئوليت تحقق بخشي از اهداف دستگاه اجرايي را برعهده دارد و داراي ويژگي هاي زير است:

امكان واپايش (كنترل) و استانداردسازي فرايند و ثبت و گزارش دهي كمّي عملكرد (برحسب خروجي ها و نتايج) به صورت داده محور.

امكان افزايش بهره وري به شيوه پرداخت مبتني بر نتايج و عملكرد.

قابليت واگذاري اختيارات مديريتي و مالي براي اداره واحد، به مدير آن به لحاظ قانوني و عملياتي.

توافق نامه: سند مورد توافق ميان رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور و بالاترين مقام دستگاه سياست گذار كه اهداف در زنجيره نتايج، برنامه هاي اجرايي و نحوه دستيابي به آنها را در طول سال هاي برنامه هفتم مشخص مي كند.

موافقت نامه: سندي كه در چهارچوب توافق نامه ميان رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور (يا مقام مجاز تفويض اختيار شده با رعايت قوانين و مقررات)، بالاترين مقام دستگاه سياست گذار و رئيس دستگاه اجرايي تنظيم مي شود و مشتمل بر اجزاي تفصيلي بودجه مبتني بر عملكرد است.

تفاهم نامه عملكردي: سند مورد توافق در چهارچوب موافقتنامه، ميان مدير واحد مجري و بالاترين مقام دستگاه اجرايي (يا مقام مجاز تفويض اختيار شده با رعايت قوانين و مقررات) در سطوح ستادي، استاني يا شهرستاني كه در آن كميت برنامه ها و خروجي ها و شاخص هاي عملكرد مورد توافق و تفاهم با واحد مجري به صورت شفاف و قابل ارزيابي بيان شده است و مبناي ارزيابي و سنجش عملكرد واحد مجري، توافقات صورت گرفته در اين تفاهم نامه است. چهارچوب تفاهم نامه عملكردي توسط سازمان برنامه و بودجه كشور مشخص و ابلاغ مي شود.

برنامه اجرايي: هر برنامه اجرايي مجموعه اي از زيربرنامه ها و هر زيربرنامه مجموعه اي از فعاليت ها و طرح ها است كه منجر به توليد خروجي ها، تحقق اهداف تعيين شده در زنجيره نتايج، اهداف اصلي دستگاه اجرايي و اهداف برنامه هفتم مي شود.

ذي نفع نهايي خدمت: شخص، گروه يا جامعه هدفي كه دريافت كننده اصلي و بهره بردار نتايج، خدمات و برنامه هاي دستگاه اجرايي و تأمين رضايت و رفاه او هدف نهايي ارائه خدمت و محصول است.

ذي نفع پرداخت: شخص حقيقي يا حقوقي كه مستقيماً مبالغ نقدي يا غيرنقدي را در قبال كار، خدمت، كالا يا قرارداد از دولت دريافت مي كند؛ اعم از كارمند، پيمانكار، مشاور، فروشنده يا ارائه دهنده خدمات و كالا.

مديريت عملكرد: فرآيندي نظام مند براي تعيين اهداف، تعريف شاخص ها، سنجش و ارزيابي مستمر عملكرد، دستگاه هاي اجرايي و كاركنان بر مبناي نتايج قابل اندازه گيري، با هدف ارتقاي كارايي، اثربخشي، پاسخ گويي و بهبود مستمر خدمات عمومي.

ارزيابي عملكرد: فرآيند نظام مند جمع آوري، تحليل و تفسير داده ها با هدف سنجش ميزان تحقق اهداف، كارايي، اثربخشي و كيفيت فعاليت ها، برنامه ها و خدمات واحدهاي اجرايي براساس اهداف تعيين شده براي شاخص هاي عملكرد.

شاخص هاي عملكرد: شاخص هاي كمّي يا كيفي كه براي سنجش ميزان تحقق اهداف، ارزيابي كارايي، اثربخشي، كيفيت يا نتايج فعاليت ها و برنامه هاي واحدهاي اجرايي به كار گرفته مي شوند. شاخص هاي عملكرد مبنايي براي پايش، گزارش دهي، مقايسه و بهبود مستمر عملكرد واحدهاي اجرايي است.

شاخص كارايي: شاخصي كه نسبت بين نهاده ها (منابع) و ستانده ها (خروجي ها، دستاوردها و اثرات) را براي توليد محصولات (شامل خدمات و كالاها) دستگاه اجرايي مشخص مي كند.

شاخص اثربخشي: شاخصي براي سنجش ميزان تحقق اهداف برنامه هاي دستگاه اجرايي، از طريق ارزيابي زنجيره نتايج حاصل از اجراي فعاليت ها در سه سطح خروجي، دستاورد و اثر، متناسب با وظايف قانوني و مأموريت هاي آن دستگاه.

خروجي: محصول يا خدمت نهايي حاصل از انجام يك يا چند فعاليت و طرح كه توسط واحد مجري به ذي نفعان بيروني (حقيقي/ حقوقي) ارائه مي شود و داراي ويژگي هاي زير است:

منجر به تحقق اهداف برنامه هاي اجرايي شوند.

كميت پذير، قابل اندازه گيري و داراي سنجه قابل شمارش باشد.

نتيجه مستقيم فعاليت ها يا طرح هاي انجام شده باشد.

بر اساس شرح وظايف و اهداف واحد مجري و يا وظايف محوله در اسناد فرادستي قابل تعريف باشد.

دستاورد: تغييرات قابل سنجش در وضعيت، رفتار، توانمندي يا بهره مندي ذي نفعان خدمات كه در نتيجه اجراي فعاليت ها و توليد خروجي هاي يك برنامه يا خدمت ايجاد مي شود.

اثر: تغييرات كلان، بلندمدت و پايدار كه به صورت مستقيم يا غيرمستقيم در سطح جامعه، اقتصاد، محيط زيست يا نظام حكمراني ايجاد مي شود و حاصل تجمعي اجراي برنامه ها، ارائه خدمات و دستاوردهاي دولت است.

كارگروه: كارگروه نظام بودجه ريزي و پرداخت مبتني بر عملكرد كه متشكل از شش نفر عضو شامل معاون اجرايي رئيس جمهور، رئيس سازمان برنامه و بودجه كشور، رئيس سازمان اداري و استخدامي كشور و سه نفر ديگر كه توسط رئيس جمهور تعيين مي شوند، است.

كميته: كميته هاي موضوع ماده (2) اين آيين نامه.

سكوي يكپارچه مديريت مالي دولت: سكوي موضوع بند (10) ماده (1) آيين نامه اجرايي بند (ب) ماده (13) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران موضوع تصويب نامه شماره 96844/ت63914هـ مورخ 1404/06/23

قيمت تمام شده خروجي: مجموعه هزينه هاي صرف شده براي توليد و عرضه هر واحد خروجي است. در اين محاسبه، علاوه بر هزينه هاي پرسنلي (جبران خدمات كاركنان) و هزينه هاي استفاده از كالاها و خدمات، بايد هزينه هاي مصرف سرمايه ثابت يا استهلاك دارايي هاي سرمايه اي مانند ساختمان ها و تجهيزات نيز لحاظ شود. دستگاه هايي كه با پيشنهاد سازمان برنامه و بودجه كشور و تصويب هيئت وزيران امكان محاسبه قيمت تمام شده محصولات و خدمات خود را نداشته باشند از طريق محاسبه هزينه تمام شده و رعايت قوانين و مقررات اقدام خواهند نمود.

برنامه راهبردي سه ساله غلتان: برنامه مالي ميان مدتي كه توسط دستگاه سياست گذار در چهارچوب احكام و اهداف برنامه هفتم و با رعايت سقف ها و محدوديت هاي ميان مدت ماليه عمومي ابلاغي از سوي سازمان برنامه و بودجه كشور تدوين مي شود. اين برنامه شامل اهداف عملكردي و برآورد اعتبارات سه ساله در سطح برنامه و زير برنامه براي دستگاه سياست گذار و دستگاه هاي اجرايي مربوط مي باشد. اعتبارات مندرج در اين برنامه اطلاعي است و سالانه در زمان تنظيم بودجه متناسب با شرايط اقتصادي كشور امكان بازنگري دارد.

در اجراي اين آيين نامه، كارگروه كه در چارچوب قوانين و مقررات داراي وظايف زير است، مسئوليت راهبري بودجه ريزي و پرداخت مبتني بر عملكرد كاركنان را بر عهده دارد. به همين منظور دو كميته تخصصي نظام بودجه ريزي مبتني بر عملكرد (با مسئوليت سازمان برنامه و بودجه كشور و عضويت نمايندگان كارگروه) و پرداخت مبتني بر عملكرد كاركنان (با مسئوليت سازمان اداري و استخدامي كشور و عضويت نمايندگان كارگروه) تشكيل مي شود:

بررسي و تصويب پيشنهادهاي مربوط به حذف هزينه هاي غيرضرور از طريق بازبيني مأموريت ها و برنامه هاي اجرايي دستگاه ها.

پيشنهاد بازبيني در فرايندها و روش هاي ارائه خدمت با تمركز بر هوشمندسازي خدمات

تهيه پيش نويس و ارسال پيشنهاد سند انحلال يا ادغام سازمان ها، ساختار و تشكيلات جهت ارائه به مراجع ذي ربط براي تصويب.

بازنگري در ساز و كارهاي تخصيص و پرداخت اعتبارات مبتني بر عملكرد و تعيين الگوي (مدل) مالي واحدهاي اجرايي با رعايت قوانين و مقررات مربوط.

بازطراحي نظام اختيارات (اعم از مالي و اداري) و پاسخگويي مديران در دستگاه ها و واحدهاي مجري مشمول براي ارائه به مراجع ذي ربط جهت تصويب.

بررسي و تصويب نظام هزينه يابي فعاليت ها، خروجي ها و برنامه هاي دستگاه هاي اجرايي.

پيگيري رفع موانع و پيشنهاد اصلاح قوانين و مقررات بازدارنده استقرار و اجراي نظام بودجه ريزي و پرداخت مبتني بر عملكرد.