آيين نامه اجرايي بند (پ) ماده (58) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران (موضوع اعطاي ساير مشوق ها و حمايت هاي افزايش رقابت پذيري گذر (ترانزيت) از مسير ايران)

قانون: قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب ۱۴۰۳.

قانون حمل و نقل: قانون حمل و نقل و عبور كالاهاي خارجي از قلمرو جمهوري اسلامي ايران مصوب ۱۳۷۴ با اصلاحات بعدي.

ستاد: ستاد ملي گذر مرز به مرز (ترانزيت) موضوع بند (الف) ماده (۵۷) قانون.

مبادي ورودي و خروجي مجاز كشور: نقاط مجاز ورود به كشور و خروج از آن كه با تصويب هيئت وزيران به عنوان مرز رسمي تعيين مي ‎شوند.

حمل و نقل تركيبي (چند وجهي): عبور كالا از قلمرو سرزميني با استفاده از حداقل دو شيوه حمل (دريايي، ريلي، جاده اي و هوايي) كه تحت يك قرارداد و بارنامه حمل واحد با رعايت قوانين و مقررات مربوط انجام مي شود.

حمل يكسره: حمل و عبور كالا از مبدأ تا مقصد بدون تخليه و نگهداري در مبادي ورودي و خروجي مجاز كشور.

ترانزيت: مراحل گذر مرز به مرز (ترانزيت) كالا كه طي آن كالايي از مبادي خارجي به مقصد كشور ثالث از يك نقطه مرزي مجاز قلمرو سرزميني، وارد و از ديگر نقاط مرزي مجاز كشور به صورت حمل و نقل تركيبي (چندوجهي) يا حمل يكسره خارج مي گردد.

مشوق: ابزارها و اقدامات تشويقي كه با هدف ترغيب عاملين سرمايه گذار و فعالان حوزه ترانزيت ارائه مي شوند.

حمايت: مجموع اقدامات و سياست هايي كه به صورت غيرمستقيم با هدف تسهيل ترانزيت ارائه مي شود.

پروانه تردد: برگه اي كه توسط سازمان راهداري و حمل و نقل جاده اي در مبادي ورودي و خروجي مجاز كشور براي كليه ناوگان خارجي و ناوگان ايراني حامل كالاي ترانزيتي صادر مي گردد و مشخصات وسايل نقليه، راننده، مرز ورودي و خروجي، طول و مسير تردد و زمان سفر را تعيين مي كند.

سرمايه گذاران در پروژه هاي تأمين و نوسازي ناوگان و توسعه زيرساختي مرتبط با ترانزيت.

فعالان حوزه ترانزيت اعم از تجار، شركت هاي بارفرابر (فورواردر) و حمل كننده (كرير).

اپراتورهاي فعال در مبادي ورودي و خروجي مجاز كشور، مراكز آماد (لجستيك) و بنادر خشك.

سكوها و شركت هاي دانش بنيان تأمين كننده زيرساخت هاي رقومي مديريت هوشمند ترانزيت.

ساير شركت هاي فعال در حوزه ترانزيت به تشخيص دبيرخانه ستاد.

وزارت راه و شهرسازي مكلف است با همكاري ساير دستگاه هاي عضو ستاد، تخفيف هاي پلكاني تعرفه هاي هزينه هاي خدمات عملياتي در بنادر و پايانه مرزي متناسب با ميزان عملكرد درخصوص جابه جايي كالاهاي ترانزيتي به صورت هوشمند در قلمرو سرزميني را در ابتداي هر سال به نحو مقتضي به مشمولين موضوع ماده (۲) اين آيين نامه اطلاع رساني نمايد به طوري كه تخفيفات يكپارچه اعطا شده موجب ارتقاي رتبه كشور در سنجه هاي بين المللي بهره وري آماد (لجستيك) و باعث كاهش حداقل بيست درصد (۲۰ %) از نظر هزينه اي و سي درصد (۳۰ %) از نظر زماني مسيرهاي عبوري از ايران نسبت به كريدورهاي متناظر با رعايت قوانين و مقررات مربوط گردد.

وزارت راه و شهرسازي از طريق سازمان ها و شركت هاي تابعه و وابسته براساس قوانين مربوط و با رعايت تحقق هدف بند (۱) اين ماده، نسبت به تعرفه گذاري منطقه اي و ايجاد سازوكار هماهنگ در نظام تعرفه خدمات حمل و نقل بين المللي و آماد (لجستيك) بين كشورهاي واقع در كريدورهاي ترانزيتي جهت شفاف سازي، ثبات بخشي و پيش بيني پذيري تعرفه ها اقدام و به صورت سالانه منتشر نمايد.

گمرك جمهوري اسلامي ايران موظف است با توجه به مفاد ماده (۳) قانون حمل و نقل مبني براين كه كالاي ترانزيتي از قلمرو سرزميني نياز به هيچ گونه مجوزي ندارد به جز موارد مندرج در تبصره هاي ذيل ماده مذكور، ترتيبي اتخاذ نمايد اين گونه كالاهاي ورودي به اماكن گمركي از زمان پيش اظهار الكترونيكي ظرف چهار (۴) ساعت ترخيص گردند.

دستگاه هاي متولي صدور مجوزهاي استاندارد، قرنطينه دامي، نباتي و شيميايي به كالاهاي ترانزيت موضوع ماده (۳) قانون حمل و نقل، ضمن الزام به حضور مستمر در ساعات فعاليت گمرك حتي روزهاي تعطيل، مكلفند تحت نظارت گمرك جمهوري اسلامي ايران به منظور جلوگيري از رسوب كالا و ايستايي ناوگان حامل كالاي ترانزيتي در مبادي ورودي و خروجي كشور، ظرف دو (۲) ساعت از زمان دريافت درخواست، نسبت به صدور مجوزهاي مذكور اقدام نمايند. عدم پاسخگويي در زمان فوق به منزله تأييد مراتب و ادامه فرآيند تشريفات گمركي مي باشد. همچنين به منظور تسهيل مراتب، نسبت به انعقاد تفاهم نامه هاي مشترك به منظور پذيرش متقابل مجوزهاي صادره توسط كشورهاي مسير ترانزيت اقدام نمايند.

گمرك جمهوري اسلامي ايران مكلف است تشريفات گمركي كالاهاي ترانزيتي كه از شمول تبصره هاي ذيل ماده (۳) قانون حمل و نقل خارج مي باشد و در اظهارنامه شركت هاي حمل و نقل بين المللي ايراني بصورت حمل ريلي و مستقيم از قلمرو سرزميني درج مي شود، با حداقل مديريت خطر (ريسك) و بدون نياز به ارزيابي كالا و تعيين ماهيت و با اعتماد به پلمپ مبدأ (مسير سبز) انجام دهد.

گمرك جمهوري اسلامي ايران مكلف است چنانچه كالايي توسط يك شركت حمل و نقل بين المللي ايراني به دفعات از قلمرو سرزميني حمل مي شود و يكبار تعيين ماهيت شده است، در صورت سابقه عيني با حداقل مديريت خطر (ريسك) و بدون نياز به ارزيابي كالا و تعيين ماهيت و با اعتماد به پلمپ مبدأ (مسير سبز)، حداكثر تا (۹) نه ماه ارزيابي و تعيين ماهيت ننمايد.

اين بند شامل فرآورده هاي نفتي كه با تانكر يا با بشكه هاي بيش از پنجاه (۵۰) ليتري حمل مي شوند، نمي گردد.

سازمان بنادر و دريانوردي و گمرك جمهوري اسلامي ايران مكلفند شرايط، الزامات و تسهيلات لازم براي پيش اظهاري كالاي ترانزيتي قبل از ورود شناور به بندر به منظور حمل يكسره كالا از طريق شيوه هاي حمل و نقل ريلي و جاده اي از قلمرو سرزميني را فراهم آورند و براي اجرا و بهره برداري فعالين حوزه ترانزيت ارائه نمايند.

وزارت صنعت، معدن و تجارت و شركت راه آهن جمهوري اسلامي ايران مكلفند به منظور افزايش سهم ترانزيت ريلي كشور، مطابق آيين نامه اجرايي جزء (۲) بند (ث) ماده (۵۷) قانون موضوع تصويب نامه شماره ۱۹۱۸۴۲/ت۶۳۴۴۰هـ مورخ 1403/12/11، ظرف يك (۱) ماه نسبت به ثبت سفارش و ورود تجهيزات مورد نياز ترانزيت ريلي اقدام نمايند.

راه آهن جمهوري اسلامي ايران مكلف است ضمن اعمال برنامه منظم سير و حركت در مرزهاي مجاز ريلي و رعايت زمان ترانزيت (Transit Time) مطابق آيين نامه اجرايي جزء (۳) بند (ث) ماده (۵۷) قانون موضوع تصويب نامه شماره ۱۹۱۸۰۱/ت۶۳۴۵۵هـ مورخ 1403/12/11 با اخذ تضامين لازم از شركت هاي حمل و نقل بين المللي ريلي موضوع تبصره (۲) ماده (۹۸) آيين نامه اجرايي قانون امور گمركي موضوع تصويب نامه شماره ۲۶۲۷۵۸/ت۴۷۷۷۵هـ مورخ 1391/12/29، آنها را به گمرك جهت توديع تعهد به جاي تضمين معرفي نمايد.

گمرك جمهوري اسلامي ايران مكلف است با همكاري سازمان بنادر و دريانوردي، مطابق بند (پ) ماده (۶۱) قانون، نسبت به ارائه خدمات اداري، عملياتي و گمركي به صورت فعاليت شبانه روزي و در تمامي ايام هفته (تعطيل و غيرتعطيل) در بنادر بازرگاني اقدام نمايند.

سازمان ملي استاندارد ايران و ساير دستگاه هاي متولي صدور مجوزهاي قرنطينه دامي، نباتي و شيميايي به كالاهاي ترانزيت، موضوع ماده (۳) قانون حمل و نقل نسبت به ارائه خدمات اداري، عملياتي و صدور مجوز با استقرار آزمايشگاه هاي مرجع يا مورد تأييد استاندارد و ساير آزمايشگاه ها و تجهيزات لازم، به صورت فعاليت شبانه روزي و در تمامي ايام هفته (تعطيل و غيرتعطيل) در بنادر بازرگاني و يا نزديك محوطه مبادي ورودي و خروجي مجاز كشور اقدام نمايند.

وزارت راه و شهرسازي با همكاري گمرك جمهوري اسلامي ايران، شاخص هاي مديريت خطر را براي شركت هاي حمل و نقل بين المللي به منظور ارائه مشوق هاي لازم ظرف سه (۳) ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه مشخص نمايد.

براساس شاخص هاي تعيين شده، شركت هاي حمل و نقل بين المللي داراي خطر (ريسك) پايين توسط وزارت راه و شهرسازي با همكاري گمرك جمهوري اسلامي ايران هر شش (6) ماه تعيين و مشوق هاي لازم نظير تمديد پروانه شركت هاي مذكور با سنوات بيشتر و نيز اعمال حداقل مديريت خطر (ريسك) و بهره برداري از امتيازات عبور كالا بدون ارزيابي كالا و تعيين ماهيت براي آنها در نظر گرفته مي شود.

سازمان بنادر و دريانوردي به منظور راهبري و مديريت حمل ريلي در بنادر ريل پايه، مكلف به استفاده از اپراتور ريلي مي باشد.

بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران مكلف است با رعايت قوانين و مقررات مربوط، نسبت به طراحي و استقرار نظام جامع بيمه هاي ترانزيتي با شرايط زير اقدام نمايد:

فراهم سازي پوشش كامل و هماهنگ بيمه اي براي كليه مخاطرات احتمالي در فرآيند ترانزيت از قلمرو سرزميني جمهوري اسلامي ايران، شامل خسارات وارده به كالا، وسيله نقليه، راننده، اشخاص ثالث و تأخير در تحويل.

طراحي و عرضه بيمه نامه هايي با پوشش هاي كافي، شفاف، قابل رهگيري و منطبق با استانداردهاي بين المللي با استفاده از ظرفيت هاي بخش خصوصي و شركت هاي بيمه داخلي.

ايجاد ساز و كار تبادل اطلاعات و پايش (كنترل) برخط بيمه نامه ها ميان بيمه مركزي جمهوري اسلامي ايران و سايرسازمان ها و نهادهاي مرتبط با ترانزيت به منظور قابل استعلام بودن اصالت و وضعيت اعتبار بيمه نامه ها در تمام مراحل ترانزيت.

بسترسازي مناسب براي حضور شركت هاي بيمه گر ايراني جهت راه اندازي بيمه باربري و سلامت واگن در كشورهاي هدف.