آيين‌نامه اجرايي قانون امور گمركي

‌تبصره 1 - كالايي كه در مدت توقف در انبارهاي موضوع ماده 47 قانون امور گمركي ضايع يا فاسد شده باشد مشمول مقررات اين ماده نبوده و‌وجوهي كه به ورود قطعي آن تعلق مي‌گردد كلاً دريافت مي‌شود.

‌تبصره 2 - كالايي كه به ترتيب ترانزيت داخلي غير اداري از يك گمرك به گمرك ديگري حمل مي‌شود هر گاه در حين عمل ضايع يا فاسد شود‌مشمول مقررات اين ماده نبوده و وجوهي كه به ورود قطعي آن تعلق مي‌گيرد كلاً دريافت مي‌شود. ولي كالايي كه تحت ترانزيت داخلي اداري حمل‌مي‌گردد اگر در حين حمل ضايع و فاسد شود صاحب كالا مي‌تواند از مقررات اين ماده استفاده نمايد.

براي شيشه جام در صندوقهاي مشبك (‌قفسه) بيست درصد وزن با ظرف.

براي شيشه جام و شيشه آلات و چيني در صندوق سي درصد وزن با ظرف.

بري شيشه آلات و چيني در كارتن و در ظروف ديگر پانزده درصد وزن با ظرف.

براي مواد نسجي و اشياء ساخته شده از آن در صندوق چوبي بيست درصد وزن با ظرف.

براي مواد نسجي و اشياء ساخته شده از آن در كارتن هشت درصد وزن با ظرف.

براي مواد نسجي و اشياء ساخته شده از آن در ساير لفاف‌ها سه درصد وزن با ظرف.

براي ساير كالاهايي كه در صندوق يا ظروف ديگر از چوبي يا فلزي وارد مي‌شود پانزده درصد وزن با ظرف.

براي كالايي كه جوف حصير، زنبيل يا كيسه يا لفافهاي پارچه و غيره وارد مي‌شود سه درصد وزن با ظرف. ‌اوراق تقريبي مذكور در بندهاي يك تا هشت بالا شامل لفافهايي كه كالا را به طور ناقص بپوشاند از قبيل تخته مشبك يا قفسه و غيره (‌جز در مورد‌شيشه جام) نخواهد بود و همچنين وزن خالص تخميني در مورد كالايي كه به طور فله (‌بدون ظرف) وارد مي‌شود پذيرفته نمي‌شود بلكه براي اين دو‌مورد هميشه وزن خالص حقيقي كالا بايد تعيين شود.

‌تبصره 1 - كالاي وارده به اماكن گمركي در مواردي كه مشمول مفاد مقررات ماده 21 قانون امور گمركي باشد از پرداخت انبارداري معاف خواهد‌بود.

‌تبصره 2 - در احتساب هزينه انبارداري ارقام كمتر از ده كيلوگرم ده كيلوگرم تمام محسوب مي‌شود.

‌تبصره 3 - منظور از روز اظهار روزي است كه صاحب كالا با توجه به منظورهاي مندرج در ماده 19 قانون امور گمركي طبق اظهار خود وجوهي را‌كه به ترخيص كالا تعلق مي‌گيرد به صندوق پرداخته باشد.‌روز اظهار نيز جزو ايام توقف كالا در اماكن گمركي منظور و محسوب مي‌شود. ‌براي روزهايي كه كالا بعد از روز اظهار به منظور رسيدگي و انجام تشريفات ارزيابي در اماكن گمركي مي‌ماند انبارداري تعلق نمي‌گيرد مگر اينكه توقف‌در اثر بروز اختلاف و عدم مراجعه صاحب كالا براي پرداخت تفاوت و جريمه و انجام كار مربوط از قبيل تفكيك اظهارنامه و غيره باشد كه در اين‌صورت انبارداري از روز تعلق تا روز خروج كالا از گمرك محاسبه و در يافت خواهد شد. براي روزهاي فاصله بين روز اظهار و روزي كه عمل ارزيابي‌اظهارنامه خاتمه يافته و به امضاي رييس سرويس ارزيابي مربوط رسيده باشد انبارداري دريافت نخواهد شد. ‌هرگاه بعد از خاتمه تشريفات گمركي و صدور پروانه وقت و وسائل بيرون بردن كالا كافي نبوده و تمام يا مقداري از آن در اماكن گمركي باقي بماند به‌شرط اينكه صاحب كالا كالا را فرداي آن روز (‌و اگر تعطيل باشد روز بعد از تعطيل) كلاً از اماكن گمركي خارج كند هزينه انبارداري براي مدت مزبور‌مطالبه نمي‌شود. ‌در نقاطي كه به واسطه تراكم كار و يا فراهم نبودن وسيله و جهات موجه ديگر خارج كردن كالا در مهلت مقرر بالا مقدور نباشد اين مهلت با تشخيص‌رييس اداره گمرك يا بندر محل تا پانزده روز قابل تمديد خواهد بود و اگر كالا در انقضاي مهلت تعيين شده از اماكن گمركي خارج نشود انبارداري كالا‌براي تمام مدت محاسبه و وصول مي‌شود.

‌تبصره 4 - انتقال كالا به ترتيب ترانزيت داخلي از يك گمرك به گمرك ديگر تغييري در طرز احتساب هزينه انبارداري و تاريخ تعلق آن نخواهد داد‌به عبارت ديگر گمركي كه كالا از آنجا ترخيص قطعي مي‌شود انبارداري از روز تعلق تا روز اظهار را احتساب و دريافت خواهد كرد و اگر قبلاً در گمرك‌ورودي در موقع صدور پروانه ترانزيت داخلي وجهي به عنوان انبارداري دريافت شده باشد از آن كاسته و مانده دريافت مي‌شود. ‌براي مدتي كه كالاي ترانزيت داخلي در بين راه خواهد بود انبارداري دريافت نمي‌شود.

‌تبصره 5 - به اداره كل گمرك اجازه داده مي‌شود از محل درآمد انبارداري كه وصول و در حساب مخصوص در خزانه متمركز مي‌شود بر اساس‌بودجه تنظيمي كه به تصويب وزير دارايي رسيده باشد وسائل آتش نشاني و ساير وسائل ايمني و حفاظت و نگهداري كالا و هزينه احداث و نگهداري‌انبارهاي مورد نياز را تأمين و پرداخت نمايد.

‌تبصره 6 - منظور از انبارها و اماكن گمركي مندرج در اين آيين‌نامه انبارها و باراندازهاي محصور يا غير محصور و اسكله‌ها و محوطه‌ها و به طور‌كلي هر محل و مكاني است كه در تصرف گمرك يا بندر بوده و براي انباشتن و جا دادن كالا از آنها استفاده مي‌كنند.

‌تبصره 1 - كالاي صادراتي از پرداخت هفتاد و پنج درصد هزينه باربري معاف است. كالاي كابوتاژي در گمركي مبدأ هزينه باربري را به مأخذ معين‌براي كالاي صادراتي و در گمرك مقصد به مأخذ باربري كالاي وارداتي خواهد پرداخت. ‌از كالايي كه با موافقت گمرك در اماكن غير گمركي يا غير بندري تخليه يا تحويل شود هزينه باربري دريافت نمي‌گردد ولي در صورتي كه قسمتي از‌عمليات باربري در اين اماكن توسط گمرك يا بندر انجام شود بيست درصد هزينه باربري ورودي يا صدوري اخذ مي‌گردد.

‌تبصره 2 - اداره گمرك يا بندر در جايي كه سرويس باربري با تجهيزات لازم براي تخليه و باربري و بارگيري در اختيار دارند نمي‌توانند به تقاضاي‌اشخاص يا بنگاه‌هايي كه مي‌خواهند عمل تخليه و باربري و بارگيري كالا در اماكن گمركي و يا بندري را با وسائل اختصاصي خودشان انجام دهند (‌به‌استثناي راه آهن دولتي ايران) ترتيب اثر دهند مگر اينكه هزينه تخليه و باربري و بارگيري را طبق تعرفه بپردازند و مسئوليت هر گونه ضرر و زياني را كه‌از ناحيه باربران شخصي آنان متوجه اداره گمرك يا بندر گردد به عهده مي‌گيرند و در مورد حمل يكسره به داخل كشور در صورتي كه عمليات باربري در‌اماكن گمركي و به وسيله سرويس باربري گمرك يا بندر انجام گيرد هزينه باربري كلاً و اگر قسمتي از عمليات باربري به وسيله گمرك يا بندر انجام گيرد‌بيست درصد و اگر هيچگونه عمليات باربري انجام نگيرد ده درصد هزينه باربري دريافت مي‌شود.

‌تبصره 3 - به اداره كل گمرك يا سازمان بنادر و كشتيراني (‌حسب مورد) اجازه داده مي‌شود كه در موارد لزوم تغيير نرخ هزينه عمليات تخليه و‌باربري و بارگيري را در هر يك از ادارات گمركي يا بنادر به هيأت وزيران پيشنهاد نمايد.

‌تبصره 4 - به اداره كل گمرك اجازه داده مي‌شود از محل درآمد باربري كه وصول مي‌كند و در حساب مخصوص در خزانه متمركز خواهد شد بر‌اساس بودجه تنظيمي كه به تصويب وزير دارايي مي‌رسد نسبت به خريد و تعمير و كرايه كليه ماشين آلات و وسائل تسهيل باربري از قبيل جرثقيل،‌ليفتراك، كاميون و وسائط نقليه رفت و آمد باربران و بارشماران و ماشين آلات مشابه و لوازم آنها و همچنين كرايه واگن و هزينه ايجاد خطوط مواصلاتي‌بين انبارها اسكله‌ها اقدام و بهاي آن را از اين محل تأمين و پرداخت نمايد. ‌بخش سوم - خدمات فوق‌العاده

‌تبصره - كسور يك ساعت يك ساعت محسوب مي‌شود.

نوع خدمات.

تعداد بسته.

ابتداء و انتهاي مدت اضافه كار.

محلي كه خدمت فوق‌العاده در آنجا بايد انجام شود. ‌به درخواستهاي فاقد شرايط بالا ترتيب اثر داده نخواهد شد. ‌هر يك از دريچه‌هاي انبار كشتي و هر يك از واگنهاي راه‌آهن و همچنين و هر يك از كاميونها و هر يك از درهاي متعدد هر انبار مستقلاً يك محل‌خدمت محسوب است كه بايد در درخواست متقاضي تصريح شود در مورد كالاي صادراتي فله و يكنواخت كه كنترل بارگيري آنها مستلزم مراقبت‌نيست بارگيري يك كشتي را ولو اينكه از دريچه‌هاي مختلف نيز انجام شود مي‌توان يك محل خدمت محسوب داشت.

‌تبصره - اداره گمرك يا بندر (‌حسب مورد) اگر پيش‌بيني كند ساعت تقاضا شده براي انجام خدمت فوق‌العاده كافي نخواهد بود مي‌تواند ضمن‌صدور اجازه خدمت فوق‌العاده به رييس گروه اختيار بدهد كه از صاحب كالا تقاضاي متمم با اخذ هزينه بپذيرد و رييس گروه موظف است پولي را كه از‌اين بابت وصول مي‌كند در اول وقت اداري روز بعد به صندوق تحويل و سوش قبض صادره را به امضاي صندوق‌دار برساند.

تخليه محمولات وسائط نقليه زميني و هوايي و آبي.

بارگيري و خارج كردن كالا از گمرك كه تشريفات گمركي آنها قبلاً انجام شده ولي به علت ضيق وقت يا زيادي كالا يا كمي وسائل بارگيري‌خارج كردن آنها از گمرك در ساعات اداري ميسر نشده باشد.

ارزيابي كالا در خارج از ساعات اداري كار مشروط بر اينكه اظهارنامه آن مرتباً تنظيم و يا طي تشريفات مقرر قبل از تعطيل اداره به دايره ارزيابي‌تسليم ولي عمليات ارزيابي به علت نرسيدن نوبت يا به سبب تصادف با آخر وقت اداري صورت نگرفته باشد.

ساير موارد به تشخيص رييس اداره گمرك محل خواهد بود.

‌تبصره 1 - هر گاه وسائل حمل مذكور در اين ماده عبارت از كشتي يا قطار راه‌آهن يا هواپيما يا هر وسيله نقليه ديگري باشد كه ساعات ورود و‌حركت آنها مطابق برنامه‌هاي منظمي كه دارند هميشه معين و معلوم است احتياجي به اعلام قبلي به گمرك يا بندر (‌حسب مورد) نخواهد بود. ‌اداره گمرك يا بندر (‌حسب مورد) مأموران كشيك به عده لازم براي مراقبت و نظارت در پياده كردن يا سوار كردن پيك و مسافرين و كيسه‌هاي پستي‌براي ساعت‌هاي مقرر در برنامه‌هاي ورود و حركت آن وسائط آماده خواهد داشت.

‌تبصره 2 - باركش‌ها و واگنهاي راه‌آهن ممكن است در خارج از ساعات اداري كار به اماكن گمركي بدون هيچ تشريفاتي وارد شوند و اين در صورتي‌است كه درخواست معاينه يا تحويل گرفتن كالا يا شمارش محمولات نشده و منظور فقط امانت گذاشتن موقتي به انتظار رسيدن ساعات كار اداري، كه‌متضمن مسئوليتي براي گمرك نگردد بوده باشد.

‌الف - وجوه دريافتي از بابت خدمات فوق‌العاده كه در ساعات اداري در خارج از اماكن گمركي انجام مي‌شود(‌ حسب مورد) بدر آمد متفرقه گمركي‌يا به درآمد بندر منظور مي‌گردد.

از محل درآمد خدمات فوق‌العاده در ساعات غير اداري و ايام تعطيل، آخر هر ماه فوق‌العاده اضافه‌كاري به كارمندان ذيربط براي هر ساعاتي كه‌كار اضافي انجام داده‌اند مشروط بر اين كه از بودجه دولت براي آن مدت وجهي دريافت ننموده باشند پرداخت مازاد احتمالي به ذخيره احتياطي منظور‌مي‌گردد. ‌براي هر ساعت اضافه كار در روز برابر مبلغي كه طبق مقررات استخدامي يا قانون كار به هر كارمند يا مأمور قابل پرداخت مي‌باشد و براي هر ساعت‌اضافه كار در شب دو برابر مبلغ مزبور پرداخت مي‌شود.

ذخيره احتياطي به ترتيب براي مصارف زير در اختيار گمرك محل گذارده ميشود. 1 - پرداخت فوق‌العاده اضافه كار و پول ناهار كاركنانيكه در امر خدمات فوق‌العاده شركت مستقيم ندارند ولي حضور آنان در محل خدمت يا اداره‌براي پيشرفت و سرعت كار ضروري است. 2 - در صورتيكه باز هم وجهي بماند براي تهيه وسائل عمومي كار و زندگي كارمندان بنام اشياء و اموال دولتي بايد بمصرف برسد.

فهرست كالاهاي همراه مسافر و ضوابط ترخيص آن در آئيننامه اجرائي مشخص ميگردد.

كالاهاي ممنوع‌الورود، ويدئو، ميوه، دانه، قلمه، پياز گل و ديگر اجزاء نباتي از شمول اين ماده خارج است. ‌

كالاهائيكه مسافرين از فروشگاههاي شركت سرمايه‌گذاري شاهد وابسته به بنياد شهيد انقلاب اسلامي در مبادي ورودي خريداري ميكنند، ‌مشمول مقررات كالاهاي همراه مسافر ميگردد. مسافرين مي‌توانند تا يكماه پس از ورود به كشور مابه‌التفاوت ميزان كالاي همراه خود و حد مقرر در ماده 37 اين قانون از فروشگاههاي فوق‌الذكر‌خريداري نمايند. ‌نحوه تأمين كالا براي فروشگاههاي مبادي ورودي و چگونگي حفاظت از آن مطابق ضوابط و مقررات مربوط به فصل سوم از قسمت هشتم آئيننامه‌اجرائي قانون امور گمركي ميباشد. ليست كالاهاي وارداتي توسط شركت مزبور تهيه و به تصويب هيأت دولت خواهد رسيد.

اشتغال آن افراد به حرفه و پيشه و كار مورد ادعا به تصديق مقامات كنسولي ايران در كشور محل اقامت قبلي آنان رسيده‌باشد و در نقاطي كه‌فاقد مقامات كنسولي ايران باشد ارائه گواهي مقامات محلي كفايت مي‌كند.

يك ماه قبل از ورود يا تا نه ماه بعد از ورود آنان به گمرك برسد.

‌الف - هداياي دولت‌ها به اتباع ايران با تأييد وزارت امور خارجه و انجام كليه تشريفات گمركي.

هداياي دولت‌ها و اشخاص و مؤسسات به وزارتخانه‌ها، مؤسسات دولتي و وابسته به دولت، شهرداريها و دانشگاه‌ها منوط به تصريح‌اهدايي بودن كالا در فاكتور يا ساير اسناد مربوط و انجام كليه تشريفات گمركي.

هداياي دولت‌ها و اشخاص و مؤسسات به جمعيت شير و خورشيد سرخ ايران، سازمان شاهنشاهي خدمات اجتماعي و ساير مؤسسات‌خيريه و عام‌المنفعه منوط است به تصريح اهدايي بودن كالا در فاكتور يا ساير اسناد مربوط به تأييد وزارت دارايي يا وزارت بهداري (‌حسب مورد) و‌انجام كليه تشريفات گمركي.

براي ظروف عادي و لفافهاي متعارفي بيروني كالاي وارده اظهارنامه جداگانه تسليم نمي‌شود زيرا اظهارنامه تنظيمي براي كالا شامل ظرف و‌لفاف آن كالا نيز مي‌باشد.

منظور از قرقره و تكيه‌گاه‌هاي همانند مندرج در بند 15 ماده 37 قانون امور گمركي قرقره و تكيه‌گاه‌هاي كابل و طنابهاي فلزي و يا تكيه‌گاه‌هاي‌مواد اوليه مي‌باشد كه عودت داده مي‌شوند و شامل قرقره و تكيه‌گاه‌هاي دروني كالايي كه عيناً به مصرف خرده‌فروشي مي‌رسد نمي‌باشد.

براي ترخيص قرقره و تكيه‌گاه‌هاي موضوع قسمت اخير بند بالا تسليم اظهارنامه جداگانه لازم نمي‌باشد.

ترخيص ظروف و لفافهاي متعارفي كالاي صادراتي كه پس از تخليه محتويات آنها عيناً اعاده مي‌شود و همچنين كالاي صادر شده كه عيناً‌برگشت داده مي‌شود موكول به انجام كليه تشريفات گمركي است.

‌تبصره - منظور از كلمه عيناً مندرج در بند 15 ماده 37 قانون امور گمركي آن است كه روي ظروف يا كالاي بازگشت شده به هيچ وجه پس از صدور‌در خارج عملي انجام نشده باشد.

شماره رديف (‌گمرك تعيين مي‌كند).

تاريخ ورود كشتي و شماره سفر آن.

نوع كشتي.

نام كشتي.

نام فرمانده كشتي.

پرچم كشتي.

ميزان ظرفيت يا بارگيري طبق اسناد كشتي.

تعداد عدلها و وزن كالايي كه بايد تخليه شود (‌به حساب تن متريك).

بندر مبدأ و مقصد.

تعداد كاركنان.

تعداد مسافران.

مقدار آذوقه موجود در كشتي.

اسلحه يا مواد منفجره و محترقه يا مخدره و ساير كالاي ممنوع‌الورود قانوني كه از طرف گمرك در هر مورد به حامل اعلام مي‌شود، در‌صورتي كه در كشتي موجود باشد.

تعداد بسته‌هايي كه مقصد آنها بنادر ديگر ايران است.

تعداد بسته‌هايي كه براي مقصد خارج در كشتي موجود است.

نام كشور مبدأ و مقصد كالا.

تعداد و نوع بسته‌ها و علامت و شماره و وزن با ظرف آنها.

نوع كالاي محتوي بسته‌ها و در صورت امكان وزن خالص و ارزش كالا.

نام گيرنده كالا (‌نام شخصي كه كالا بايد به او تحويل شود).

نام و نام خانوادگي و محل اقامت تنظيم‌كننده اظهارنامه و امضاء او.

نام و پرچم و مبدأ حركت كشتي و نام صاحب يا فرمانده آن. ‌در مواردي كه محموله كشتي اقلام زيادي باشد فرمانده كشتي مي‌تواند جمع اقلام را به طور خلاصه در اظهارنامه اجمالي ذكر و براي تفصيل به فهرست‌كل بار (‌مانيفست) كه ذيل يكايك صفحات آن بايد امضاء شده باشد اشاره نمايد.

‌تبصره 1 - اظهارنامه اجمالي و فهرست كل بار (‌مانيفست) ضميمه آن بايد بدون حك و اصلاح و قلم خوردگي بوده و فرمانده كشتي در بالاي‌امضاء خود اين معني را صريحاً بنويسد. ‌در صورتي كه فهرست كل بار (‌مانيفست) به جهات موجهي اصلاح شده يا قلم خوردگي داشته باشد نيز فرمانده مزبور موظف است علاوه بر اين كه هر‌يك از قسمتهاي اصلاح شده را امضاء كرده باشد مراتب را با شرح اين كه چه قسمتهايي مورد اصلاح قرار گرفته است در بالاي امضاي خود در اظهارنامه‌اجمالي صريحاً قيد نمايد.

‌تبصره 2 - هر اظهارنامه يا فهرست كل بار (‌مانيفست) كه مدلول اين ماده در تنظيم آن رعايت نشده باشد بايد از طرف مأمور گمرك كه اظهارنامه و‌فهرست كل بار (‌مانيفست) به او تسليم شده است براي اصلاح و رفع نقص به فرمانده كشتي مسترد شود و مادام كه مدلول اين ماده انجام نگردد نبايد به‌كشتي اجازه تخليه داده شود.

‌تبصره 3 - اداره كل گمرك مي‌تواند از مؤسسات كشتيراني و حمل و نقل بخواهد كه فهرست كل بار (‌مانيفست) را طبق نمونه‌اي كه از طرف اداره‌كل گمرك تعيين مي‌شود تنظيم و تسليم نمايد.

‌تبصره - در صورتي كه فرمانده كشتي به علل موجهي نتواند قسمتي از كالا را به شرحي كه در فهرست كل بار (‌مانيفست) قيد شده با تفكيك علائم‌و مشخصات مورد هر آرتيكل جداگانه تحويل بدهد مي‌تواند با موافقت قبلي بندر يا گمرك كالا را در دوبه (‌باركش آبي) يا محلي كه قبلاً براي اين منظور‌تعيين شده تخليه نموده و تحت نظارت نمايندگان مؤسسه كشتيراني قرار داده بعداً تفكيك و تحويل انباردار بندر يا گمرك به دهد. ‌در اين قبيل موارد نمايندگان مؤسسه كشتيراني مي‌توانند براي نظارت و مراقبت كالا از طرف خود يك يا چند نفر نگهبان تا خاتمه عمل تفكيك و‌تحويل بگمارند و مسئوليت بندر يا گمرك فقط از تاريخي شروع مي‌شود كه عمل تفكيك انجام يافته و كالا به شرح مذكور در اين ماده در مقابل رسيد به‌بندر يا گمرك تحويل شده باشد.

بسته‌هايي كه داراي علامت و شماره خوانا نباشد بايد به دقت معاينه شود در صورتي كه نماينده مؤسسه كشتيراني يا فرمانده كشتي به تواند‌شماره و علامت آن را تشخيص دهد بايد آن را روي بسته به خط خوانا قيد كند و در صورت مجلس نيز اين نكته تصريح شود و اگر تشخيص نشد‌ناخوانا بودن و يا بي علامت و بي شماره بودن آن با تعيين وزن در صورت مجلس ذكر شود.

بسته‌هايي كه در بسته‌بندي آنها شكستگي يا آثار دستخوردگي ديده مي‌شود، بايد يك به يك با كمال دقت توزين و در صورت اقتضاء به تجديد‌لفاف آنها و يا به باز كردن و صورت‌برداري از محتويات آنها اقدام و صورت مجلس‌هاي لازم كه حاكي از نتيجه رسيدگي و توزين و صورت‌برداري و‌تجديد لفاف و غيره باشد تنظيم و به امضاي مأموران مربوط و نماينده معرفي شده از طرف فرمانده كشتي يا مؤسسه كشتيراني برسد در اين مورد و به‌ويژه در مورد تجديد لفاف و صورت‌برداري از محتويات بسته‌ها مؤسسه كشتيراني مربوط در صورتي كه مايل باشد مي‌تواند بسته‌ها را مهر نمايد و‌مراتب در صورت مجلس قيد مي‌گردد.

‌تبصره - بسته‌هاي مشمول اين ماده وقتي به انبارها و محوطه‌هاي گمركي و بندري قبول مي‌شود كه دستورهاي موضوع قسمتهاي 1 و 2 ماده 38‌اين آيين‌نامه كاملاً انجام شده باشد.

‌تبصره - گمرك يا بندر تحويل گيرنده كالا مكلف است حساب كالاي وارده با كشتيها را در هر سفر حداكثر تا پانزده روز پس از خاتمه عمليات تخليه‌محمولات كشتي تصفيه و رسيد قطعي كالا را به مؤسسه كشتيراني بدهد.

‌تبصره - اداره كل گمرك مي‌تواند در هر يك از گمركخانه‌هايي كه ضروري تشخيص دهد روشهاي خاصي كه متناسب با مقتضيات روز باشد براي‌انجام تشريفات گمركي كالاي وارده همراه مسافر اعمال نمايد.

‌الف - اگر جنبه تجاري نداشته باشد اعم از مجاز يا غير مجاز (‌به استثناي كالاي ممنوعه قانوني) پس از انجام تشريفات گمركي و رعايت ساير‌مقررات ترخيص مي‌شود.

اگر جنبه تجاري داشته باشد:

در مورد كالاي مجاز و مشروط ترخيص آن از گمرك منوط به ارائه كارت بازرگاني با موافقتنامه مخصوص وزارت اقتصاد و انجام تشريفات‌مربوط به كالاي وارده بازرگاني است.

در مورد كالاي غير مجاز گمرك مرزي موظف است كه با تفهيم مقررات مربوط به ورود اشياء غير مجاز و ممنوع‌الورود كه مسافر همراه دارد در‌صورت مجلسي كه به امضاء او خواهد رسيد قيد و به نامبرده اعلام كند كه اگر مايل باشد مي‌تواند اجناس خود را در مدت چهار ماه از كشور خارج كند‌هرگاه مسافر در مهلت مقرر اجناس خود را برگشت ندهد آن اجناس پس از انقضاي مهلت مشمول مقررات ضبط مي‌گردد در هر حال صورت ريز و‌مشخصات آن اجناس بايد حين ورود در صورتمجلس منعكس گردد و به امضاي مسافر نيز برسد و يك نسخه از آن به مسافر تسليم و مفاد اين ماده نيز‌در آن منعكس گردد.

‌تبصره - مسافراني كه در يك سال بيش از يك بار مسافرت مي‌نمايند هرگاه در مسافرت‌هاي بعدي كالاي غير مجاز از همان نوعي را كه در سفر يا‌سفرهاي قبلي همراه آورده و بر اساس مفاد اين ماده مرجوع كرده باشند مجدداً وارد و به گمرك اظهار نمايند كالاي مزبور ديگر قابل اعاده نبوده و بايد‌بلافاصله نسبت به ضبط آن اقدام شود.

‌تبصره - اگر مدت توقف اين قبيل بسته‌ها در انبار گمرك از ده روز تجاوز نمايد از روز يازدهم تا تاريخ خروج آنها هزينه انبارداري دريافت مي‌شود و‌اگر تا مدت چهار ماه يا پايان مهلتي كه بر اساس تبصره 2 ماده 22 قانون امور گمركي برقرار مي‌شود به خارج كردن آن از كشور يا ترخيص آن از گمرك با‌انجام تشريفات مقرر و پرداخت وجوهي كه به ورود قطعي آن تعلق مي‌گيرد اقدام نشود كالاي مزبور متروكه محسوب و طبق مقررات مربوط درباره آنها‌عمل مي‌شود.

‌تبصره 1 - در مواردي كه مقدار كالاي صادراتي زياد بوده و حمل تمامي آن به گمرك در يك مرتبه ميسر نشود ممكن است با اجازه كتبي رييس‌گمرك محل به تدريج هر قسمتي از آن را كه وارد گمرك مي‌شود به موجب درخواست كتبي جداگانه كه تسليم گمرك شده و حاكي از مشخصات قسمت‌محموله به گمرك باشد پذيرفت.

‌تبصره 2 - كالايي كه به عنوان قاچاق ضبط يا توقيف مي‌شود وقتي در انبارها و اماكن گمركي قبول مي‌شود كه همراه نامه اداره گمرك مربوط كه‌حاكي از مشخصات كالا باشد به انبار گمرك تسليم شده باشد اگر كالاي ضبطي را واحد گمركي توقيف‌كننده و يا ساير ادارات صالحه توقيف‌كننده در‌شهرستانها براي فروش و يا به منظور رسيدگي به واحد ديگر واحد گمركي ديگر و يا به مركز ارسال نمايند بارنامه و نامه مخصوص صادر از اداره يا واحد‌گمركي مزبور كه حاكي از مشخصات كالا باشد با بار پذيرفته مي‌شود.

‌تبصره - در گمرك خانه‌هايي كه انبارهاي متعدد وجود داشته باشد بايد علاوه بر ثبت كالا در دفتر انبار مربوط در دفتر كل انبارها نيز ثبت شود.

‌تبصره - گمرك مي‌تواند از پذيرفتن كالايي كه طبعاً بايد در سردخانه نگاهداري شود و بلافاصله ترخيص نشود در اماكن گمركي خودداري نمايد در‌اين صورت مؤسسه حمل و نقل مربوط مكلف است كالا را اعاده و يا به مسئوليت خود و رعايت ساير مقررات تحت مراقبت گمرك به سردخانه انتقال‌دهد.

محل انبار اختصاصي موضوع ماده 47 قانون امور گمركي حتي‌الامكان نزديك به اماكن گمركي باشد.

ساختمان انبار اختصاصي با انبارهاي عمومي رسمي و سردخانه طوري باشد كه كالا در آنجا از دستبرد و آتش‌سوزي مصون باشد.

در انبار اختصاصي غير از كالايي كه تشريفات قطعي گمركي آن انجام نشده كالاي ديگري گذارده نشود. به استثناي سردخانه‌ها به شرطي كه‌محل كالاي گمرك نشده از ساير كالاهاي موجود در سردخانه قابل تشخيص و علامت گذاري باشد.

‌تبصره 1 - شكستن يا باز كردن قفل و لاك و مهر گمرك يا ورود غير مجاز به انبار مشمول كيفرهاي مندرج در قانون مجازات عمومي است. ‌رييس گمرك موظف است به محض وصول اطلاع از چنين امري بلافاصله دستور شمارش و رسيدگي كالاي موجود در انبار اختصاصي و تطبيق آن را با‌مندرجات دفاتر انبار بدهد. هرگاه در اثر اين رسيدگي كم و كسري در موجودي انبار مشاهده شود عمل مشمول ماده 29 يا ماده 48 قانون امور گمركي(‌حسب مورد) خواهد بود.

‌تبصره 2 - انبارهاي عمومي رسمي و سردخانه‌ها كه كالاي گمرك نشده را نگاهداري مي‌نمايند حق ندارند كالاي گمرك نشده را به صاحبان آن‌بدون رؤيت پروانه گمركي مربوط و حضور نماينده گمرك تحويل نمايند و در صورت تخلف مشمول قسمت اخير تبصره 1 اين ماده خواهند بود.

‌تبصره - مسئوليت پرداخت كليه حقوق گمركي و سود بازرگاني و عوارض مربوط با توجه به ماده 48 قانون امور گمركي در هر حال به عهده‌صاحب كالا است.

‌تبصره - هرگاه در مدت يك هفته مذكور توقف هيچ كالايي از مدت مجاز تجاوز نكرده باشد گزارش منفي بايد داده شود.

‌تبصره - كالايي كه به علت اختلاف ارزش مقررات ماده 13 قانون امور گمركي نسبت به آن اعمال خواهد شد ابلاغ اخطاريه موضوع اين ماده‌ضرورت نخواهد داشت.

‌تبصره - در ادارات گمركي كه براي كالاي متروكه انبار مخصوص موجود باشد كالاي متروكه با صدور پروانه ترانزيت داخلي به انبار مزبور نقل و در‌دفتر انبار مزبور ثبت مي‌شود.

‌تبصره 1 - محاسبه حقوق گمركي و سود بازرگاني و عوارض كالاي متروكه بر اساس مقررات عمومي صادرات و واردات سال ورود كالا به عمل‌خواهد آمد مگر اين كه در سال فروش وجوه كمتري به واردات آن تعلق بگيرد كه در اين صورت محاسبه بر اساس سال فروش خواهد بود.

‌تبصره 2 - در موقع ارسال كالا به فروشگاه‌ها بايد براي آن قبض تحويل كالا كه حاكي از تمام خصوصيات آن باشد و به امضاي تحويل دهنده و‌مسئول فروشگاه برسد صادر گردد.

‌تبصره 1 - گمرك مجاز است كالاي متروكه و ضبطي را به هر مبلغ كه باشد به هر يك از سه طريق حراج، خرده‌فروشي، در فروشگاه‌هاي دولتي و‌تعاوني و يا مزايده كتبي كه مقتضي بداند به فروش برساند. ‌فروش به طريق مزايده تابع مقررات عمومي مربوط به مزايده اموال دولتي مي‌باشد. هرگاه كالاي متروكه در جلسه اول حراج به فروش نرسيد اعضاء‌كميسيون حراج مذكور در اين ماده مي‌توانند في‌المجلس و يا در جلسات بعد در قيمت عرضه شده در حراج تجديد نظر نموده و با رعايت صلاح دولت‌به هر قيمت در حراج به فروش برسانند كالايي كه در فروشگاه‌هاي دولتي و تعاوني فروخته مي‌شود قبلاً توسط هيأتي مركب از نماينده اتاق بازرگاني و‌صنايع و معادن ايران و نماينده وزارت اقتصاد و نماينده گمرك بايد قيمت گذاري گردد.

‌تبصره 2 - براي فروش كالا در حراج يا مزايده اداره گمرك يا هر اداره‌اي كه تصدي فروش با او است بايد مشخصات و خصوصيات كامل كالاي‌عمده تجاري را حداقل 10 روز قبل از حراج يا مزايده به وسيله نشر آگهي در يك روزنامه كثيرالانتشار به اطلاع عامه برساند.