سند حقوقی

قانون حفاظت از خاك

تاریخ تصویب: 1398/03/04 · تاریخ روزنامه رسمی: 1398/03/27

ماده ۱

اصطلاحات به ‌كار رفته در اين قانون، داراي تعاريف و معاني مشروح زير است:
الف )
الف ) سازمان: سازمان حفاظت محيط‌ زيست
ب )
ب ) وزارت: وزارت جهاد كشاورزي
پ )
پ ) خاك: پيكره‌ اي طبيعي، متحول و پويا كه حاصل مجموعه ‌اي از واكنش ‌‌هاي فيزيكي، شيميايي و زيستي است و متأثر از آب، اقليم و موجودات زنده در طي زمان ‌بر روي پوسته زمين يا سنگ مادر به ‌وجود مي ‌آيد. اين تعريف شامل خاك درجا و رسوبي نيز مي شود.
ت )
ت ) آلودگي‌ خاك: آميختن يك يا چند ماده خارجي به‌ خاك يا پخش آنها بر سطح خاك به ميزاني كه كيفيت فيزيكي، شيميايي يا زيستي آن را به ‌نحوي تغيير دهد كه براي انسان يا ساير موجودات زنده يا گياهان و يا آثار و ابنيه زيان‏ آور باشد. اين تعريف، آلودگي پوشش‌ هاي آبرفتي و سنگي سطح زمين را نيز در بر مي‌ گيرد.
ث )
ث ) ماده آلاينده: هر نوع ماده يا عامل فيزيكي، شيميايي و زيستي (بيولوژيكي) كه باعث آلودگي خاك گرديده و يا به آلودگي آن بيفزايد.
ج )
ج ) آلوده‌ كننده: تمامي‌ اشخاص حقيقي و حقوقي كه به هر نحو باعث آلودگي خاك شوند.
چ )
چ ) كاربري خاك: نوع استفاده از خاك به ‌عنوان بستري مناسب براي فعاليت‌ هاي كشاورزي، منابع‌ طبيعي، صنعتي، معدني، خدماتي و امور زيربنايي
ح )
ح ) تخريب خاك: كاهش توان توليد زيستي يا اقتصادي خاك يا تركيبي از هر دو كه ناشي از فعاليت هاي انساني و شيوه ‌هاي مختلف بهره ‌برداري از خاك مي ‌باشد و به تفكيك كاربري هاي مختلف تعيين مي شود.
خ )
خ ) تخريب‌ كننده: تمامي اشخاص حقيقي و حقوقي كه به هر نحو باعث تخريب خاك مي ‌شوند.
د )
د ) فرسايش خاك‌: جدا شدن ذرات خاك از محل خود، جابجايي، انتقال و ترسيب آن توسط عوامل طبيعي يا انساني
ذ )
ذ ) حاصلخيزي خاك: استعداد خاك در زمينه تأمين مواد مورد نياز براي تغذيه و فراهم نمودن شرايط مناسب رشد گياهان
ر )
ر ) پايداري خاك: وضعيتي كه در آن توان توليدي بالقوه و بالفعل خاك در مدت طولاني حفظ شود.
ز )
ز ) حفاظت خاك: مجموعه اقداماتي كه به ‌منظور پيشگيري و كنترل آلودگي و تخريب و فرسايش خاك و تبعات آن انجام مي‌ شود و موجب تقويت پايداري خاك يا سبب افزايش حاصلخيزي آن مي ‌شود.
ژ )
ژ ) اصول فني بهره ‌برداري پايدار: اصولي كه به ‌منظور بهره‌ برداري از خاك با توجه به ظرفيت قابل تحمل و توان بازدهي آن منطبق بر سياست‌ هاي كلي آمايش سرزمين در راستاي اهداف توسعه پايدار تدوين مي‌ شود.
س )
س ) پايش خاك: اندازه‌ گيري پيوسته يا متناوب ويژگي ‌هاي كمي و كيفي خاك
ش )
ش ) بازسازي خاك: مجموعه فعاليت‌ هايي است كه موجب بهبود و بازگشت شرايط فيزيكي، شيميايي و زيستي خاكهاي آلوده و تخريب‌ شده به وضعيت قبل از آن مي‌ شود.
ص )
ص ) كود: هر ماده آلي، زيستي يا معدني با منشأ طبيعي يا مصنوعي كه به خاك يا گياه اضافه مي ‌شود تا يك يا چند عنصر ضروري براي رشد گياه را تأمين كند.
ض )
ض ) سموم: كليه تركيبات آلي و معدني كه به ‌منظور كنترل آفات نباتي، انباري و خانگي به صورت جامد، مايع و گاز به ‌كار برده مي‌ شود.
ط )
ط ) مطالعات خاك ‌شناسي: مطالعات پايه خاك‌ شناسي كه به بررسي عوامل مؤثر در تشكيل، رده‌ بندي خاك و تهيه گزارش فني و ترسيم حدود و مرزهاي خاكها بر روي نقشه براي كاربري ‌هاي مورد نظر مي ‏پردازد.
ظ )
ظ ) خسارت: هرگونه ضرر و زيان مستقيم يا غيرمستقيم ناشي از آلودگي يا تخريب خاك
ع )
ع ) وضعيت اضطرار: مواقعي است كه آلودگي خاك، موجب آلودگي منابع آب (سطحي و زيرزميني) شود، به‌ گونه‌ اي كه سلامت انسان و محيط را دچار مخاطره جدي كند.

ماده ۲

وزارت موظف است با همكاري سازمان خط‌ مشي ‌هاي مديريت، حفاظت و بهره ‏برداري پايدار از خاك كشور را به‌ نحوي كه متضمن حفظ و ارتقاي كيفي خاك باشد، تهيه و براي تصويب به هيأت ‌وزيران ارائه كند.

ماده ۳

هرگونه بهره‌ برداري از خاك بايد با رعايت قوانين و مقررات مربوط باشد.
تبصره
هرگونه عمليات معدني مطابق قانون معادن مصوب 23 /3 /1377 و اصلاحات بعدي آن منوط به رعايت ضوابط ‌زيست ‌محيطي مي ‌باشد.

ماده ۴

سازمان برنامه و بودجه كشور مكلف است با همكاري وزارت و سازمان، ارزش اقتصادي خاك و هزينه‌ هاي ناشي از آلودگي و تخريب خاك در زيست ‌بوم (اكوسيستم) ‌هاي مختلف را در حسابهاي ملي منظور كند.

ماده ۵

دستگاههاي اجرائي موضوع ماده (۵) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 8 /7 /1386 مكلفند مطابق مقررات مالي دولت، در مبادله موافقتنامه‌ ها اعتبارات لازم جهت پيشگيري يا جبران خسارت ناشي از آلودگي و يا تخريب خاك را پيش ‌بيني كنند.

ماده ۶

وزارت موظف است با رعايت مصالح امنيتي و نظامي مطابق قوانين مربوطه با همكاري سازمان نقشه ‌برداري كشور ظرف مدت پنج ‌سال براي خاكهاي زراعي و باغي، نقشه هاي خاك، پهنه ‌بندي خاك كشور از نظر سطح ماده آلي و طبقه‌ بندي اراضي را در مقياس حداقل يك‌ بيست و پنج هزارم تهيه كند.
تبصره
آن دسته از اراضي موضوع اين ماده كه نقشه‌ هاي مذكور براي آنها در مقياس ياد شده تهيه شده ‌است از شمول حكم اين ماده مستثني مي ‌باشند.

ماده ۷

به‌ منظور كنترل كيفيت مطالعات خاك‌ شناسي و جلوگيري از انجام مطالعات موازي و تكراري خاك ‌شناسي، وزارت مكلف به انجام موارد ذيل است:
الف )
الف ) تهيه دستورالعمل مطالعات خاك ‌شناسي و تناسب اراضي و ابلاغ آن
ب )
ب ) ايجاد بانك ملي اطلاعات خاك كشور
پ )
پ ) تهيه نقشه‏ هاي پهنه ‏بندي خاك كشور از نظر كاني‏ شناسي زيست ‌محيطي و زمين‏ شناسي پزشكي و كشاورزي براي استفاده بهينه از خاك در راستاي بررسي ظرفيت بيماري ‏زايي خاك و تأمين امنيت غذايي و توسعه پايدار با در نظر گرفتن ساختار زمين‌ شناختي و شيميايي زمين (ژئوشيميايي) كشور با همكاري سازمان، وزارتخانه‏ هاي بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، نيرو، صنعت، معدن و تجارت و سازمان زمين‌ شناسي و اكتشافات معدني كشور
تبصره ۱
دستگاههاي اجرائي موضوع ماده (۵) قانون مديريت خدمات كشوري مكلفند مطابق دستورالعمل ابلاغي وزارت عمل و يك نسخه از نتايج مطالعات خاك ‌شناسي و تناسب اراضي را جهت تأييد به وزارت ارائه كنند.
تبصره ۲
نظارت و تأييد كيفيت مطالعات خاك ‌شناسي و تناسب اراضي براي كاربري ‌هاي كشاورزي و منابع ‌طبيعي با هدف غناي بانك اطلاعات خاك كشور به ‌عهده وزارت مي‌ باشد.
تبصره ۳
هرگونه مطالعات خاك‌ شناسي و تناسب اراضي براي كاربري ‌هاي مختلف توسط اشخاص حقوقي دولتي منوط به عدم وجود نتايج مورد نظر مطالعات مذكور در مقياس مربوط با تأييد وزارت مي ‏باشد. وزارت موظف است ظرف مدت يك ‌‌ماه از زمان وصول نامه استعلام نسبت به ارائه پاسخ اقدام كند و عدم پاسخ در مهلت مقرر، موافقت تلقي مي ‌شود.

ماده ۸

وزارت موظف است نسبت به پايش كمي و كيفي خاك كشور با اولويت اراضي زراعي و باغي، در مقاطع زماني مناسب كه مستلزم حفظ حاصلخيزي و پايداري خاك باشد، به ‌صورت مستمر اقدام و تغييرات كمي و كيفي خاك را به ‌صورت نقشه و آمار ارائه كند.

ماده ۹

با هدف حفظ و پايداري حاصلخيزي انواع خاك و بهينه ‌سازي توليد و مصرف انواع كود، آفت‌ كش‌ ها، سم و بهبود دهنده ‌هاي رشد گياه:
الف
سازمان ملي استاندارد مكلف است با همكاري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، سازمان حفاظت محيط ‌زيست و وزارت نسبت به تدوين استاندارد انواع كود، آفت‌ كش ‌ها، سم و بهبود دهنده‌ هاي رشد گياه اقدام كند.
ب
وزارت مكلف است با همكاري وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و سازمان حفاظت محيط ‌زيست نسبت به تهيه دستورالعمل مصرف انواع كود، آفت‌ كش ‌ها، سم و بهبود دهنده‌ هاي رشد گياه در مزارع و واحدهاي توليد كشاورزي، دامي و شيلاتي اقدام كند.
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید