قانون اداره تصفيه امور ورشكستگي

در هر حوزه دادگاه شهرستان كه وزارت دادگستري مقتضي بداند اداره تصفيه براي رسيدگي بامور ورشكستگي تأسيس مينمايد و در اين‌ موارد عضو ناظر تعيين نخواهد شد.

رئيس و كارمندان اداره تصفيه ممكن است از بين خدمتگزاران قضائي يا اداري يا از غيرخدمتگزاران دولت انتخاب شود . اداره تصفيه بقدر لزوم كارمند خواهد داشت.

موارد رد رئيس و قائم‌ مقام او و محاسبين اداره تصفيه همان است كه در رد دادرس در اصول محاكمات حقوقي ذكر شده است و در صورتيكه كارمندي اين ايراد را موجه بداند رئيس كارمند ديگري را براي اينكار مأموريت ميدهد و چنانچه كارمند ايراد را رد كند قبول يا رد ايراد بنظر رئيس ‌است. در موارديكه كارمند خود را مردود ميداند از هرگونه اقدامي خودداري كرده و مراتب را برئيس اطلاع داده امر او را بموقع اجرا ميگذارد. در صورتيكه رئيس مردود شود كارمند مقدم اداره وظايف او را انجام خواهد داد و چنانچه رئيس ايراد رد را نسبت بخود قبول ننمايد تعيين تكليف با‌ دادگاه است.

هرگاه كاركنان اداره تصفيه يا كسانشان تا درجه دوم از طبقه دوم نسبت بدارائي ورشكسته بنفع خود طرف معامله واقع شوند آن معامله ‌باطل است و متخلف تعقيب انتظامي خواهد شد.

مرجع شكايت از اقدامات اداره تصفيه دادگاهي است كه حكم توقف را صادر كرده است شكايت بهيچ وجه جريان كار را توقيف نميكند ‌مگر در موارد مهم كه عمل مورد شكايت جبران‌ ناپذير و ادله شاكي قوي باشد دادگاه ميتواند دستور جلوگيري بدهد در اينصورت دادگاه مكلف است ‌معجلاً و خارج از نوبت و در جلسه اداري بشكايت رسيدگي كرده تصميم خود را اعلام دارد و در ساير موارد دادگاه در صورت موجه تشخيص دادن‌ شكايت دستور لازم باداره تصفيه ميدهد و باقتضاي مورد ممكن است عمل اداره تصفيه را باطل نمايد.

استرداد وجوهيكه توسط اداره تصفيه به صندوق دادگستري محل يا صندوق اداره تصفيه تسليم ميشود بحواله دو نفر از كاركنان اداره ‌تصفيه كه مجاز از طرف وزارت دادگستري باشند خواهد بود.

كليه عمليات اداره تصفيه و تقاضاها و اعلاماتيكه بآن اداره ميشود بايد در صورت مجلس نوشته شود.

همينكه حكم ورشكستگي قابل اجرا شد رونوشت حكم باداره تصفيه و اداره ثبت محل فرستاده ميشود.

در صورتيكه اموال تاجر ورشكسته واقع در حوزه دادگاه ديگري باشد اداره ميتواند اقداماتي را كه لازم است از اداره تصفيه محل چنانچه ‌در محل موجود باشد و گرنه از دادگاه آن محل يا مأمور ديگري كه تعيين ميكند بخواهد.

اداره تصفيه ميتواند از اداره پست و تلگراف و گمرك بخواهد كه در مدت تصفيه كليه برگها و بسته‌ هائيكه بعنوان متوقف فرستاده‌ ميشود يا از طرف متوقف ارسال گرديده براي آن اداره بفرستد متوقف ميتواند در موقع باز كردن برگها و پاكتها و بسته‌ ها حضور داشته باشد.

اداره تصفيه در صورت لزوم ميتواند براي اقدامات تأمينيه بدوي باعتبار دارائي موجود ورشكسته استقراض نمايد.

وظايف اداره تصفيه در اين قانون و آئين ‌نامه‌ هاي مربوطه بآن كه وزارت دادگستري تهيه ميكند تعيين ميشود و در موارد سكوت بر‌ طبق قانون تجارت اقدام خواهد شد.

همينكه حكم ورشكستگي قابل اجرا شد و رونوشت آن باداره تصفيه رسيد اداره صورتي از اموال ورشكسته برداشته اقدامات لازمه ‌را از قبيل مهر و موم براي حفظ آنها بعمل ميآورد.

ورشكسته مكلف است اموال و دفاتر خود را باداره تصفيه معرفي نموده و در تحت اختيار آن بگذارد و گرنه به مجازات از سه ماه تا شش ‌ماه زندان تأديبي محكوم خواهد شد. اگر ورشكسته فوت نموده يا فراري باشد ورثه و شركاء و خدمه و متصديان امور و كليه اشخاصي كه بنحوي از انحاء در اموال ورشكسته تصرف و‌ دخالت دارند اين تكليف را خواهند داشت و گرنه بهمين مجازات خواهند رسيد. اداره اشخاص نامبرده را از اين تكليف آگاه كرده و مجازاتي را كه براي خودداري آنها معين شده تذكر مي ‌دهد.

اداره تصفيه اقدام به بستن و مهر و موم نمودن انبارها - مغازه‌ ها - كالا - كارخانجات مينمايد مگر اينكه بتواند تحت نظارت خود آنها اداره‌ نمايد. اداره بوسائل مقتضي اقدام بحفاظت پول نقد - برگهاي بهادار - دفاتر تجارتي - دفاتر شخصي و هر چيز قيمتي ديگر مينمايد. و ساير اموال را تا وقتيكه صورت آنها برداشته نشده مهر و موم نموده و مهر و موم تا موقعي كه اداره آن را لازم بداند باقي خواهد ماند بعلاوه اقدام بحفظ اشيائي كه در خارج از محل اقامت ورشكسته است خواهد نمود.

مستثنيات دين تحت اختيار ورشكسته گذاشته شده ولي جزء صورت اموال قيد خواهد شد.

اشيائي كه متعلق باشخاص ثالث بوده و يا اشخاص ثالث نسبت بآنها اظهار حقي مينمايند در صورت اموال قيد شده مراتب ضمن ‌صورت ذكر خواهد شد.

اداره تصفيه مكلف است حقوق اشخاص ثالث را نسبت باموال غيرمنقول ورشكسته كه مستند باسناد رسمي است معلوم كرده ضمن ‌صورت اموال قيد نمايد.

كليه اشيائي كه در صورت قيد شده بايد ارزيابي شود.

صورتيكه باين ترتيب تنظيم شده بورشكسته ارائه و از او سؤال ميشود كه آن را صحيح و كامل ميداند يا خير - پاسخ ورشكسته در ‌صورت قيد شده و بامضاي او ميرسد.

متوقف مكلف است در مدت تصفيه خود را در اختيار اداره بگذارد مگر اينكه صريحاً از اين تكليف معاف شده باشد - در صورت اقتضاء‌ اداره تصفيه ميتواند اقدام بجلب او نمايد و چنانچه توقيف او لازم شود قرار توقيف را از دادگاه مي‌ خواهد. ‌رفع توقيف بدستور اداره تصفيه بعمل ميآيد - ورشكسته ميتواند از دوام توقيف خود در هر ماه يكبار بدادگاه صادركننده قرار توقيف شكايت‌ نموده رفع آن را بخواهد. اداره تصفيه ميتواند نفقه عادلانه ورشكسته و واجب‌ النفقه او را مخصوصاً در مورديكه متوقف را تحت اختيار خود قرار ميدهد باو بدهند و نيز‌ تعيين خواهد نمود كه تا چه مدت متوقف و خانواده‌ اش ميتوانند در خانه كه بوده‌ اند سكني نمايند.

هرگاه ورشكسته اموالي جزء مستثنيات دين نداشته باشد مراتب آگهي و قيد ميشود كه اگر بستانكاران بعضاً يا كلاً درخواست اجراء ‌اصول ورشكستگي را در ظرف مدت ده روز ننموده و هزينه آن را نپردازند جريان ورشكستگي خاتمه خواهد پذيرفت.

اگر بنظر اداره حاصل فروش اموالي كه صورت آنها برداشته شده كافي براي پرداخت هزينه ورشكستگي نباشد اداره اقدام بتصفيه ‌اختصاري مينمايد مگر اينكه يكي از بستانكاران درخواست كند كه كار بر طبق اصول تصفيه عادي جريان پيدا نموده و هزينه آن را قبلاً بدهند. در مورد تصفيه اختصاري اداره آگهي ميكند كه در ظرف چهل روز هر كس هرگونه ادعائي دارد بنمايد و سپس بهر ترتيب كه منافع بستانكاران اقتضا ‌ميكند بدون رعايت تشريفاتي اقدام بفروش اموال نموده حاصل آنرا بين آنان تقسيم و ختم عمل تصفيه را اعلام ميدارند. در ساير موارد بطريق عادي بر طبق مواد زير اقدام خواهد شد.

اداره تصفيه آگهي منتشر نموده و نكات زير را در آن قيد مينمايد: 1 - تعيين ورشكسته و محل اقامت او و تاريخ توقف (در صورتيكه در حكم دادگاه تعيين شده باشد). 2 - اخطار به بستانكاران و كسانيكه ادعائي دارند باينكه ادعاي خود را در ظرف دو ماه باداره اعلام نمايند و مدارك خود را (اصل يا‌ رونوشت گواهي شده) باداره تسليم دارند. اداره ميتواند اين مدت را براي كسانيكه در خارجه اقامت دارند تمديد نمايد. 3 - اخطار به بدهكاران متوقف كه در ظرف مدت نامبرده خود را معرفي كنند متخلفين از اين اخطار بجريمه نقدي معادل صدي بيست و پنج دين بنفع صندوق (ب) مذكور در ماده 54 محكوم خواهند شد - دادگاه ميتواند علاوه بر جريمه نقدي بحبس تأديبي از سه تا شش ماه نيز محكوم‌ نمايد. 4 - اخطار بكسانيكه بهر عنوان اموال ورشكسته در دست آنها است كه آن اموال را در ظرف مدت نامبرده در اختيار اداره بگذارند و گرنه هر ‌حقي كه نسبت بآن مال دارند از آنها سلب خواهد شد مگر اينكه عذر موجهي داشته باشند. 5 - دعوت اولين جلسه هيئت بستانكاران كه منتها در ظرف 20 روز از تاريخ آگهي تشكيل خواهد شد ضمناً قيد شود كسانيكه با متوقف ‌مسئوليت تضامني داشته و يا ضامن او هستند ميتوانند در جلسه حضور بهمرسانند.

آگهي در مجله رسمي وزارت دادگستري و يكي از روزنامه‌ هاي كثيرالانتشار دوبار بفاصله ده روز منتشر خواهد شد - نسخه از اين ‌آگهي براي هر يك از بستانكاراني كه شناخته شده است فرستاده ميشود.

اولين جلسه بستانكاران تحت رياست يكنفر از كارمندان اداره تشكيل ميشود و اداره گزارشي راجع بصورت اموال و ساير امور ‌مربوطه بمتوقف را براي بستانكاران مي ‌خواند.

بستانكاران ميتوانند پيشنهاداتي راجع بادامه جريان كار بازرگاني يا حرفه مربوط بمتوقف بنمايند ولي تصميم با اداره تصفيه است و بطور كلي اداره تصفيه نماينده منافع هيئت بستانكاران ميباشد.

اداره تصفيه نسبت باشيائي كه مورد مطالبه اشخاص ثالث است تصميم مقتضي اتخاذ نموده و اگر آنها را محق بداند مبادرت بتسليم ‌آن مينمايد و گرنه ده روز بايشان مهلت ميدهد كه در دادگاه صلاحيت دار اقامه دعوي نمايند كسي كه در ظرف ده روز بدادگاه صلاحيت دار رجوع ننمايد‌ ديگر دعواي او مسموع نخواهد بود.

اداره تصفيه اقدام بوصول مطالبات مينمايد و در صورت ضرورت براي وصول آن اقامه دعوي خواهد كرد. اشيائيكه در معرض تنزل قيمت بوده و يا نگهداري آنها هزينه غيرمتناسبي را ايجاد مينمايد بدون تأخير فروخته خواهد شد. همچنين اقدام بفروش برگهاي بهادار (بورسي) و يا اشيائيكه در بازار قيمت معيني دارند بعمل خواهد آورد ساير اموال بترتيبي كه بعداً ذكر خواهد ‌شد فروخته ميشود.

پس از انقضاي موعد مقرر براي ارائه اسناد اداره بمطالبات رسيدگي نموده تصديق يا رد مينمايد و جلب نظر متوقف را در صورتيكه در ‌دسترس او باشد خواهد كرد و اداره مكلف نيست به اظهارات او ترتيب اثر دهد.

اداره براي رسيدگي و در صورت لزوم ميتواند ابراز دفاتر بستانكار را بخواهد.

مطالباتيكه بموجب سند رسمي وثيقه ملكي دارند بايد منظور شود هر چند از طرف بستانكار اظهار نشده باشد.

پس از انقضاي موعد ابراز اسناد منتهي در ظرف بيست روز اداره صورتي با در نظر گرفتن طلبهائي كه حق رهن و يا رجحان دارند تهيه‌ خواهند نمود.

بستانكارانيكه مردود شده ‌اند با ذكر دليل در ضمن اين صورت قيد ميشوند.

اينصورت از طريق آگهي باطلاع بستانكاران خواهد رسيد. و در اختيار كسانيكه ادعاي حقي نسبت بمتوقف مينمايند گذاشته ميشود. به بستانكاران مردود و همچنين به بستانكارانيكه حق رجحان براي خود قائل بوده و اداره بادعاي آنها ترتيب اثر نداده است مستقيماً مراتب اعلام ‌خواهد شد.