آيين نامه اجرايي ماده (2) قانون حمايت از ايرانيان خارج از كشور (موضوع تسهيل جذب نخبگان خارج از كشور به مراكز آموزشي و پژوهشي شركت ها و مؤسسات دانش بنيان و ساير دستگاه هاي اجرايي)

هيئت وزيران در جلسه 1405/7/12 به پيشنهاد معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رئيس جمهور با همكاري وزارتخانه هاي علوم، تحقيقات و فناوري، بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، امور خارجه، دادگستري و اطلاعات و سازمان هاي اداري و استخدامي كشور و اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و به استناد ماده (2) قانون حمايت از ايرانيان خارج از كشور مصوب 1404، آيين نامه اجرايي ماده مذكور را به شرح زير تصويب كرد:

در اين آيين نامه، اصطلاحات زير در معاني مشروح مربوط به كار مي روند:

دستگاه هاي اجرايي: دستگاه هاي اجرايي موضوع ماده (۵) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب ۱۳۸۶ با اصلاحات بعدي و بند (پ) ماده (۱) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403؛

معاونت: معاونت علمي، فناوري و اقتصاد دانش بنيان رئيس جمهور؛

وزارتين: وزارت علوم، تحقيقات و فناوري و وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي؛

بنياد: بنياد ملي نخبگان؛

بنياد علم: بنياد ملي علم ايران؛

شوراي عالي: شوراي عالي امور ايرانيان خارج از كشور، موضوع ماده (14) قانون حمايت از ايرانيان خارج از كشور مصوب 1404؛

پايگاه هاي تخصصي همكار: دانشگاه ها، مؤسسات علمي پژوهشي فناورانه شركت هاي دانش بنيان و ساير دستگاه هاي اجرايي داخل كشور كه حسب مورد به عنوان ميزبان همكاري جذب يا به كارگيري متقاضيان مي باشند.

متقاضيان: ايرانيان مقيم خارج از كشور كه درخواست خود را از طريق سامانه ثبت نموده و پس از بررسي اوليه كامل بودن مدارك و احراز شرايط عمومي توسط معاونت (سازمان توسعه همكاري هاي علمي و فناورانه بين المللي) به بنياد معرفي و براساس ماده (۲) قانون حمايت از ايرانيان خارج از كشور، توسط بنياد به عنوان نخبه علمي يا صاحب استعداد برتر شناخته مي شوند و همچنين افراد واجد شرايطي كه قبل از تصويب اين آيين نامه وارد كشور شده اند.

سامانه: سامانه موجود مربوط به برنامه همكاري با متقاضيان،كه به عنوان بستر رسمي و مرجع تعاملات تخصصي، ثبت درخواست ها، ارائه خدمات و تبادل اطلاعات ميان متقاضيان و دستگاه هاي اجرايي و پايگاه هاي تخصصي همكار با رعايت بند (ت) ماده (107) قانون برنامه پنج ساله هفتم پيشرفت جمهوري اسلامي ايران مصوب 1403 فعاليت مي نمايد.

سازمان اداري و استخدامي كشور و سازمان برنامه و بودجه كشور مكلفند به منظور تسريع در جذب متقاضيان واجد حدنصاب اختصاصي برخورداري از تسهيلات جذب اعضاي هيئت علمي، به عنوان عضو هيئت علمي در دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي ذيل وزارتين و دستگاه هاي اجرايي، با رعايت شرايط احراز مشاغل و ساير قوانين و مقررات جذب و استخدامي مربوطه، مجوزهاي استخدامي موردنياز را بر اساس اعلام بنياد، حداكثر ظرف يك ماه و به صورت مستقل از فرآيند برگزاري فراخوان هاي عمومي وزارتين، صادر و اعتبار آن را در بودجه سنواتي پيش بيني نمايند.

تعداد رديف هاي استخدامي تخصيص يافته به جذب متقاضيان، از ظرفيت سالانه استخدام هيئت علميِ تخصيص يافته به بنياد، موضوع ماده (11) آيين نامه حمايت از نخبگان ايراني موضوع تصويب نامه شماره 235461/ت60421هـ مورخ 1401/12/20 و جزء (1) بند (2) ماده (6) مصوبه جلسه (882) شوراي عالي انقلاب فرهنگي، كسر خواهد شد.

وزارتين مكلفند در بازه زماني يك ماهه پس از ارائه درخواست و تكميل مدارك و مستندات براي متقاضيان معرفي شده از سوي معاونت، نسبت به بررسي اوليه اصالت و اعتبار مؤسسه صادركننده مدرك، صدور گواهي ارزشيابي، ارسال آن براي معاونت و اطلاع رساني درخصوص ادامه فرايند ارزشيابي به متقاضيان اقدام نمايند. ارزشيابي نهايي مدرك و تائيد اصالت و اعتبار مدرك تحصيلي خارج از كشور منوط به طي كليه مراحل ارزشيابي طبق ضوابط مصوب وزارتين مي باشد.

معاونت، وزارت امور خارجه و وزارتين مكلفند با رعايت قانون مديريت داده ها و اطلاعات ملي مصوب 1401 براي تبادل اطلاعات، نسبت به برقراري دسترسي هاي لازم بين سامانه هاي ذي ربط معاونت، بنياد، وزارت امورخارجه و وزارتين از جمله سامانه، سامانه مديريت يكپارچه خدمات كنسولي (ميخك)، سامانه جامع امور دانشجويان (سجاد) و سامانه ارزيابي مدارك تحصيلي مشمولين (موحد) به نحوي كه نتايج فرايندها در سامانه (كانكت) براي متقاضيان قابل رؤيت باشد، حداكثر تا شش ماه پس از ابلاغ اين آيين نامه اقدام نمايند.

دانشگاه ها، مؤسسات آموزش عالي، پژوهشي و فناوري و ساير دستگاه هاي اجرايي مكلفند پس از معرفي متقاضيان توسط بنياد، پرونده استخدامي يا همكاري وي را خارج از نوبت، بررسي و حداكثر ظرف دو ماه از تاريخ تكميل مدارك، نسبت به اعلام نتيجه نهايي به متقاضي و بنياد اقدام نمايند. در صورت عدم امكان اتخاذ تصميم در مهلت مقرر، دستگاه مربوط مكلف است پيش از انقضاي مهلت، دلايل آن را به بنياد اعلام كند. بنياد موارد تأخير غيرموجه را به بالاترين مقام دستگاه گزارش مي دهد.

وزارتين مكلفند پرونده هاي كامل واصله از هيئت هاي اجرايي دانشگاه ها و مؤسسات آموزش عالي را خارج از نوبت و حداكثر ظرف يك ماه در هيئت هاي مركزي جذب مربوط بررسي و تصميم نهايي را ابلاغ نمايند. در صورت نقص پرونده مراتب بايد حداكثر ظرف ده روزكاري اعلام شود.

وزارت امور خارجه مكلف است با همكاري معاونت، سازوكار لازم براي بهره مندي متقاضيان و وابستگان غيرايراني درجه يك آنها را (پس از معرفي معاونت) از رواديد خانواده فراهم نمايد.

واردات تجهيزات آزمايشگاهي مورد نياز متقاضيان مشروط به عدم ساخت داخل مشمول تا صد درصد اعتبار مالياتي سرمايه گذاري موضوع بند (ت) ماده (11) قانون جهش توليد دانش بنيان مصوب 1401 و به تشخيص كارگروه شوراي راهبري فناوري ها و توليدات دانش بنيان، موضوع ماده (4) آيين نامه اجرايي قانون حمايت از شركت ها و مؤسسات دانش بنيان و تجاري سازي نوآوري ها و اختراعات موضوع تصويب نامه شماره 141602/ت46513 هـ مورخ 1391/8/21 با اصلاحات بعدي.

بنياد با همكاري معاونت، وزارتين، سازمان اداري و استخدامي كشور و ساير دستگاه هاي اجرايي ذي ربط مكلف است زمينه بهره گيري از ظرفيت هاي علمي متقاضيان را از طريق امكان اشتغال و وابستگي علمي هم زمان متقاضيان به مؤسسات آموزش عالي، پژوهشي و فناوري داخل كشور و دانشگاه ها يا مراكز علمي و پژوهشي معتبر خارج از كشور حسب مورد و در قالب هاي مجاز، با رعايت قوانين و مقررات فراهم نمايد.

وابستگي علمي يا همكاري حرفه اي متقاضيان با مؤسسات خارجي، به خودي خود مانع همكاري، جذب يا بهره مندي وي از حمايت هاي اين آيين نامه نيست، مشروط بر آنكه موجب تعارض منافع، نقض تعهدات استخدامي يا دريافت هم زمان حقوق يا مزايا در قبال كار واحد يا ساعات كاري هم پوشان نشود. مرجع تشخيص، دستگاه يا مؤسسه ميزبان است و در موارد اختلاف، موضوع حسب مورد توسط وزارتين يا بنياد بررسي مي شود.

همكاري موضوع اين ماده مي تواند در قالب وابستگي علمي مشترك (Dual Affiliation)، قرارداد پاره وقت، استاد يا پژوهشگر وابسته يا اجراي طرح مشترك صورت گيرد.

وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات موظف است با همكاري دستگاه هاي اجرايي ذي ربط، امكان دسترسي و ارائه كليه خدمات، حمايت‎ها، استعلام هاي مرتبط اعم از خدمات كنسولي، نظام وظيفه، دسترسي به پايگاه هاي خدمت رساني داخلي و نظاير آن را براي متقاضيان در چهارچوب استانداردهاي امنيت نرم افزار و شبكه كشور از طريق پنجره ملي خدمات دولت هوشمند فراهم نمايد.

وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي با همكاري معاونت مكلف است حداكثر ظرف دو ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، امكان بهره مندي متقاضيان از خدمات بيمه اجتماعي و درماني را به صورت برخط بر اساس قوانين و ضوابط مربوط براي متقاضيان فراهم نمايد.

سازمان تأمين اجتماعي موظف است اطلاعات مرتبط را در صورت انعقاد موافقت نامه ها يا تفاهم نامه هاي دوجانبه و چندجانبه با ساير كشورها در زمينه تبادل، تجميع، پذيرش سوابق اشتغال و همچنين اطلاعات مربوط به كارگزاران برون مرزي مورد تأييد، براي دريافت، بررسي مستندات متقاضيان و جهت اطلاع¬رساني در سامانه به متقاضيان، در اختيار معاونت قرار دهد.

متقاضيان داراي پوشش بيمه پايه مي توانند از طريق ارائه درخواست در سامانه و با معرفي معاونت از حمايت بيمه تكميلي بنياد بهره مند شوند.

معاونت با همكاري بنياد، بنياد علم و دستگاه هاي اجرايي ذي ربط مكلف است حسب مورد و در چهارچوب اعتبارات مصوب، نسبت به تأمين حمايت هاي مالي براي انجام فعاليت پژوهشي متقاضيان مشمول در فرايند جذب و با معرفي بنياد تا حداكثر دو سال اقدام نمايد. اين حمايت ها مي تواند از جمله كمك هزينه (گرنت) پژوهشي، كمك هزينه (گرنت) بهره مندي از شبكه آزمايشگاهي، ثبت دارايي هاي فكري و ساير موارد حمايتي لازم باشد. معاونت مكلف است با همكاري بنياد و بنياد علم دستورالعمل موضوع اين ماده را ظرف يك ماه تدوين و ابلاغ نمايد.

وزارت راه و شهرسازي با همكاري معاونت و بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران و با معرفي بنياد مكلف است درخصوص متقاضيان فاقد مسكن مشمول ماده (8) آيين نامه حمايت از نخبگان ايراني موضوع تصويب نامه شماره 235461/ت60421هـ مورخ 1401/12/20، ظرف شش ماه نسبت به تعيين تكليف نحوه برخورداري ايشان از مزاياي قانون جهش توليد مسكن مصوب 1400 و قانون ساماندهي و حمايت از توليد و عرضه مسكن مصوب 1388 و نيز ساير تسهيلات مربوط به خريد يا ساخت مسكن و همچنين تسهيلات وديعه مسكن، اقدام نمايد.

ورود تجهيزات آزمايشگاهي (ارتباط با ماده 6)، ابزار و ملزومات تحقيقات علمي، پژوهشي، فناورانه و حرفه اي متقاضيان، حسب مورد مشروط به رعايت بند (خ) ماده (119) قانون امور گمركي مصوب 1390 صرفاً براي يك بار و به صورت غيرتجاري و براساس دستورالعملي كه توسط معاونت با همكاري وزارت امور اقتصادي و دارايي (گمرك جمهوري اسلامي ايران) ظرف يك ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه تصويب مي گردد، معاف از حقوق ورودي خواهد بود.

با توجه به جنبه غيرتجاري اقلام مزبور، ورود و ترخيص آن بدون نياز به ثبت سفارش و ارائه شناسه رهگيري بانك (موضوع تبصره (3) ماده (7) قانون مبارزه با قاچاق كالا و ارز مصوب 1392 با اصلاحات بعدي) بلامانع است.

با توجه به جنبه غيرتجاري اقلام مزبور و استفاده شخصي از آن، ورود و ترخيص اقلام مزبور مشمول مقررات استاندارد اجباري نمي باشد.

ورود و ترخيص اقلام مزبور منوط به معرفي متقاضي از سوي بنياد به معاونت و با تأييد معاونت و ارائه گواهي از سوي معاونت به گمرك جمهوري اسلامي ايران مي باشد.

متقاضيان مجازند صرفاً براي يك بار و حداكثر ظرف يك سال از تاريخ بازگشت و استقرار متقاضي توسط معاونت و بر اساس اعلام بنياد، نسبت به واردات يك دستگاه خودروي سواري نو يا كاركرده مجاز، از كشورهاي مجاز و از هر مبدأ مجاز، از محل ارز در اختيار، بدون انتقال ارز و با رعايت ضوابط فني، ايمني، زيست محيطي، استاندارد، خدمات پس از فروش، ثبت سفارش و ساير قوانين و مقررات مربوط اقدام نمايند. به استناد بند (د) ماده (۱) قانون امور گمركي مصوب 1390 و ماده (۴) قانون مقررات صادرات و واردات مصوب 1372 با اصلاحات بعدي، سود بازرگاني خودروي موضوع اين ماده، در حدود اختيارات قانوني هيئت وزيران، يك هزارم (0.001) تعيين مي شود.

برخورداري از امتياز واردات خودرو موضوع اين ماده صرفاً براي يك دستگاه خودرو و براي يك بار امكان پذير است و منوط به مالكيت قبلي خودرو، ثبت آن در كشور محل اقامت يا خريد و حمل مستقيم از همان كشور نيست.

ثبت سفارش معتبر خودرو در مهلت مقرر، براي حفظ امتياز كافي است؛ مشروط بر آنكه ورود و ترخيص خودرو حداكثر نه ماه پس از ثبت سفارش انجام شود. تمديد اين مهلت صرفاً در موارد قهري و با تأييد وزارت صنعت، معدن و تجارت امكان پذير است.

وزارت آموزش و پرورش مكلف است حداكثر ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، با رعايت قوانين و مقررات مربوط، ساز و كار لازم براي تعيين پايه تحصيلي، تطبيق سوابق آموزشي، آموزش تكميلي زبان فارسي و ادامه تحصيل فرزندان تحت تكفل متقاضيان را در كليه مقاطع در كليه مدارس از جمله مدارس بين المللي داخل كشور فراهم نمايد.

معاونت با همكاري بنياد مكلف است به منظور تسهيل بازگشت و بهره گيري از توانمندي هاي متقاضيان مشمول خدمت وظيفه عمومي، وضعيت آنان را بررسي و متقاضيان را با رعايت قوانين و ضوابط مصوب مراجع ذي صلاح، براي بهره مندي از تسهيلات قانوني خدمت وظيفه تخصصي، انجام پروژه هاي دانش آموخته دانشگاهي و فناور جايگزين خدمت، امريه و ساير ظرفيت هاي قانوني مربوط، به مراجع ذي ربط معرفي نمايد و فرايند رسيدگي را تا تعيين تكليف نهايي و همچنين صدور گواهي عدم منع استخدام پيگيري كند.

معرفي موضوع اين ماده به منزله ايجاد حق قطعي براي متقاضي نبوده و پذيرش وي منوط به احراز شرايط و موافقت مراجع ذي صلاح است.

معاونت با همكاري صندوق نوآوري و شكوفايي و وزارتين مكلف است در حدود وظايف، اختيارات، اعتبارات و منابع مصوب، زمينه تجاري سازي فعاليت هاي فناورانه متقاضيان را از طريق حمايت از شتاب دهنده هاي دانش بنيان پذيرنده طرح متقاضيان فراهم آورد. همچنين در صورت تأسيس شركت دانش بنيان از سوي متقاضيان يا جذب متقاضيان در شركت هاي دانش بنيان، اين شركت ها را با لحاظ اولويت از طريق اعطاي تسهيلات، ضمانت نامه و ساير خدمات مالي مورد حمايت قرار دهد. صندوق نوآوري و شكوفايي با همكاري معاونت و وزارتين مكلفند ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه، دستورالعمل اجرايي اين ماده را مشتمل بر شرح اولويت هاي حمايتي و ساير موارد به هيئت امناي صندوق مذكور جهت تصويب ارائه نمايند.

معاونت مكلف است با همكاري دستگاه هاي اجرايي، ظرفيت هاي جذب، همكاري، حمايت، تسهيلات و رويدادهاي تخصصي مرتبط با مؤسسات ميزبان را شناسايي و در سامانه تجميع نمايد. همچنين معاونت مكلف است با به روزرساني مستمر سامانه، اطلاعات مربوط به شرايط، مراحل و نحوه برخورداري از ظرفيت هاي مذكور را در دسترس متقاضيان قرار دهد.

معاونت با همكاري دستگاه هاي ذي ربط مكلف است در حدود اعتبارات مصوب مربوط، از ثبت اختراعات متقاضيان واجد شرايط در داخل و حسب مورد در خارج از كشور، در مواردي كه طرح مرتبط درخصوص نحوه استفاده از دستاوردهاي آن در داخل كشور به تأييد مي رسد، حمايت لازم به عمل آورد. شرايط احراز طرح هاي مشمول اين ماده، ميزان مشاركت در هزينه هاي ثبت و تعهدات متقاضيان مطابق دستورالعملي است كه ظرف سه ماه از تاريخ ابلاغ اين آيين نامه توسط معاونت تهيه و ابلاغ خواهد شد.

بنياد گزارش اجراي اين آيين نامه را سالانه به همراه پيشنهادهاي بازنگري مورد نياز براي نظارت و ارزيابي عملكرد اقدامات در دستگاه هاي اجرايي به شوراي عالي يا ديگر مراجع ارائه مي دهد.

سازمان برنامه و بودجه كشور مكلف است اعتبارات مورد نياز اجراي اين آيين نامه را براساس پيشنهاد معاونت، همه ساله در لوايح بودجه سنواتي معاونت و بنياد علم حسب مورد پيش بيني و پس از تصويب، با رعايت ماده (30) قانون برنامه و بودجه كشور مصوب 1351 تخصيص دهد. اجراي احكام داراي بار مالي اين آيين نامه منوط به پيش بيني اعتبار در قوانين بودجه سنواتي و در حدود اعتبارات مصوب مربوط خواهد بود.

محمدرضا عارف معاون اول رئيس جمهور