سند حقوقی

قانون نحوه فعاليت احزاب و گروههاي سياسي

تاریخ تصویب: 1394/11/04 · تاریخ روزنامه رسمی: 1395/08/29

فصل اول - تعاریف

ماده ۱

اصطلاحات به ‌كار رفته در اين قانون، داراي معاني مشروح زير مي ‌باشند:
۱
حزب: تشكيلاتي است متشكل از اشخاص حقيقي كه با برنامه مشخص در جهت كسب و مشاركت در قدرت سياسي و نقد و اصلاح آن، در چهارچوب قوانين و مقررات نظام جمهوري اسلامي ايران بر اساس مرامنامه و اساسنامه مصوب خود در سطح ملي يا استاني فعاليت مي كند. حزب مي‌ تواند تحت عناوين ديگري مانند گروه، جمعيت، انجمن، جامعه، مجمع و سازمان سياسي فعاليت كند.
۲
جبهه: ائتلافي سياسي از احزاب داراي پروانه فعاليت در زمينه فعاليت مشخص است كه با اطلاع كميسيون احزاب موضوع ماده (10) اين قانون شكل مي‌ گيرد.
۳
عضو حزب: داوطلب واجد شرايطي كه مراحل عضويت حزب را گذرانده و با پذيرش اساسنامه حزب داراي تعهدات و حقوق حزبي مطابق اساسنامه حزب مي ‌باشد.
۴
عضو مؤثر حزب: اعضاي هيأت مؤسس، شوراي مركزي، دبيركل، بازرسان و مسؤولان شعب استاني
۵
اركان حزب: هيأت مؤسس، مجمع عمومي، شوراي مركزي، دبيركل و بازرسان و مسؤول شعب استاني طبق اساسنامه اركان حزب محسوب مي ‌شوند.
۶
هيأت مؤسس: اشخاص حقيقي مي ‌باشند كه امور مربوط به تأسيس و وظايف مرتبط را پيگيري نموده و براي دريافت مجوز تأسيس و پروانه فعاليت اقدام مي ‌نمايند.
۷
مجمع عمومي: بالاترين ركن حزب است كه طبق مرامنامه و اساسنامه از اجتماع اعضاي حزب تشكيل مي شود.
۸
شوراي مركزي: متشكل از افراد منتخب مجمع عمومي است كه طبق مرامنامه و اساسنامه به نمايندگي از مجمع، مسؤوليت هدايت و تحقق اهداف حزب را بر عهده دارند.
۹
دبيركل: عالي ترين مقام اجرائي حزب است كه منتخب مجمع عمومي يا شوراي مركزي طبق اساسنامه مي ‌باشد.
۱۰
بازرسان: اشخاص آشنا به امور بازرسي مي‌ باشند كه براي نظارت بر عملكرد شوراي مركزي، دبيركل و ساير اركان حزب از سوي مجمع عمومي انتخاب مي ‌شوند.
۱۱
مرامنامه: سند مصوب مجمع عمومي است كه بيان كننده اهداف، آرمان ها، مباني فكري و عقيدتي و خط‌ و مشي‌ هاي نيل به اهداف حزب مي ‌باشد.
۱۲
اساسنامه: سند مصوب مجمع عمومي است كه بيان كننده ساختار تشكيلاتي و اركان و حدود وظايف و اختيارات، نحوه تعيين و تغيير اعضاء، شرايط تغيير و اصلاح مرامنامه و اساسنامه، مبناي اعتبار اسناد اداري و مالي، تعيين منابع مالي، نحوه انحلال حزب و ساير موارد مصرح در اين قانون مي ‌باشد.
۱۳
كميسيون احزاب: كميسيون موضوع ماده (10) اين قانون است.
۱۴
مجوز اوليه: مجوز موقتي است كه جهت تحصيل شرايط لازم براي صدور پروانه فعاليت نهائي حزب توسط كميسيون احزاب صادر مي ‌شود.
۱۵
پروانه فعاليت نهائي: مجوزي است كه به موجب آن حزب اجازه دارد تا بر اساس مرامنامه و اساسنامه و در چهارچوب قوانين و مقررات نظام جمهوري اسلامي ايران فعاليت كند.
۱۶
دبيرخانه كميسيون: تشكيلات اجرائي كميسيون احزاب مي باشد كه زير نظر كميسيون انجام وظيفه مي ‌كند.
تبصره
تشكلهاي اقليت ‌هاي ديني موضوع اصل سيزدهم (13) قانون اساسي، تشكيلاتي مركب از اعضاي داوطلب همان اقليت ديني مي ‌باشند كه هدف آنها حل مشكلات و بررسي مسائل ديني، فرهنگي، اجتماعي و رفاهي ويژه آن اقليت است.

فصل دوم - تأسیس حزب

ماده ۲

تقاضاي صدور مجوز اوليه تأسيس حزب توسط هيأت مؤسس، بايد به كميسيون احزاب ارائه شود. كميسيون احزاب موظف است ظرف مدت سه ماه از زمان دريافت تقاضاي رسمي با رعايت مواد اين قانون مجوز اوليه تأسيس را ثبت و صادر نمايد.
تبصره ۱
تقاضاي صدور مجوز اوليه، بايد حاوي مرامنامه، اساسنامه، اسامي و امضاي حداقل پانزده نفر از هيأت مؤسس باشد.
تبصره ۲
مرامنامه حزب بايد متضمن مطالب زير باشد:
الف
جهان بيني، مباني فكري و عقيدتي در چهارچوب موازين اسلام
ب
اهداف، راهبردهاي كلان و سياست ها و برنامه ها در راستاي رسيدن به اهداف تعيين ‌شده
پ
رويكردهاي كلي به مسائل فرهنگي، اقتصادي، اجتماعي، سياسي، اجرائي و حقوقي كشور
تبصره ۳
اساسنامه حزب بايد متضمن مطالب زير باشد:
الف
نام كامل حزب و عنوان اختصاري آن
ب
نشاني مركز اصلي و محدوده جغرافيايي فعاليت
پ
ساختار و اركان حزب به همراه وظايف، نحوه فعاليت، حدود اختيارات و مسؤوليت هر ركن به تفكيك و نحوه تعيين و عزل شوراي مركزي، دبيركل و ساير اركان به استثناي مجمع عمومي
ت
نحوه تصويب مرامنامه و اساسنامه و تغيير و اصلاح آنها و نحوه تصويب آيين نامه‌ هاي اجرائي، مالي و دستورالعمل‌ ها
ث
نحوه تأمين منابع مالي
ج
نحوه عضوگيري و شرايط كلي عضويت
چ
نحوه انحلال و تعيين تكليف دارايي ها پس از انحلال
تبصره ۴
حزب مي تواند با رعايت شروط اصل بيست و ششم (26) قانون اساسي از هر نام و نام اختصاري و نمادي استفاده نمايد مگر اسامي موهن يا مغاير با شؤونات ديني، فرهنگي و همچنين عناويني كه منع قانوني دارد و يا توسط دستگاهها و نهادهاي عمومي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 8 /7 /1386 و يا احزاب ديگر مورد استفاده قرار گرفته ‌اند و نيز عناوين مشابه آنها كه عرفاً موجب اشتباه گردد، همچنين عناوين عام و غيرمسمّي به تشخيص كميسيون احزاب
تبصره ۵
احزاب متقاضي پروانه بايد در مرامنامه و اساسنامه خود صراحتاً التزام خود را نسبت به قانون اساسي و اصل ولايت مطلقه فقيه اعلام دارند.
تبصره ۶
كميسيون احزاب مي تواند در صورت وجود دلايل موجه مهلت احراز شرايط براي ثبت و صدور مجوز اوليه را تنها براي يك ‌بار به مدت دو ماه تمديد نمايد.
تبصره ۷
در صورت عدم احراز شرايط تأسيس حزب، كميسيون احزاب موظف است در مدت مقرر دلايل عدم صدور مجوز و يا رد تقاضا را كتباً به اطلاع نماينده هيأت مؤسس حزب برساند.

ماده ۳

مجوز اوليه تأسيس حزب جهت راه اندازي آن و تحصيل شرايط براي صدور پروانه فعاليت مطابق ماده (6) اين قانون و برگزاري مجمع عمومي مؤسس جهت تصويب مرامنامه و اساسنامه بوده و اعتبار ديگري ندارد.
تبصره ۱
هيأت مؤسس موظف است ظرف مدت شش ‌ماه از تاريخ صدور مجوز اوليه نسبت به تشكيل مجمع عمومي مؤسس جهت تصويب مرامنامه و اساسنامه اقدام نمايد در غير اين صورت مجوز اوليه تأسيس باطل مي ‌شود.
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید