نامه در خصوص ابلاغ شماره گذاري جديد قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي (با اصلاحات و الحاقات تا تاريخ 1402/05/01)

انتخابات مجلس بر طبق مقررات اين قانون انجام مي گيرد و دولت موظف است در برگزاري انتخابات ترتيبي اتخاذ كند كه پيش از پايان دوره قبل، انتخابات را برگزار نمايد به طوري كه كشور در هيچ زمان بدون مجلس نباشد.

عده نمايندگان مجلس290 نفر مي ‌باشد و افزايش تعداد آن بر اساس اصل شصت و چهارم (64) قانون اساسي‌ خواهد بود.

نظارت بر انتخابات مجلس به ‌عهده شوراي نگهبان مي‌ باشد. اين نظارت استصوابي و عام و در تمام مراحل در كليه امور ‌مربوط به انتخابات جاري است.

در موارد زير انتخابات ميان دوره اي مجلس همزمان با اولين انتخابات بعدي مندرج در اصل ششم (6) قانون ‌اساسي برگزار مي ‌شود:

سرپرستان وزارت كشور، استانداري، فرمانداري و بخشداري در اجراي اين قانون به جاي وزير كشور، استاندار، فرماندار و بخشدار‌خواهند بود.

سنوات نمايندگي مستخدمين رسمي دولت اعم از لشكري و كشوري و سازمانها و شركتها و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت، نهادهاي ‌عمومي و شهرداري ها پس از انتخاب شدن و صدور اعتبارنامه با اعطاي گروه و افزايش سنواتي مربوطه جزو سنوات خدمتي آنان محسوب خواهد شد و ‌در دوران نمايندگي فقط حقوق نمايندگي را دريافت خواهند كرد.[پاورقي 1]

1 - در مورد ماده (6) و تبصره آن استفساريه‌اي به شرح زير در تاريخ 15 /2 /1383 تصويب شد: قانون استفساريه‌ ماده (6) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي موضوع استفساريه: با عنايت به مفاد ماده (6) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي - مصوب 7 /9 /1378- به ويژه تبصره آن، «‌سنوات نمايندگي در مجلس شوراي اسلامي»‌ در كداميك از صور ذيل جزو سابقه خدمت دولتي قابل احتساب مي‌ باشد؟ ‌الف- صرفاً سنوات نمايندگي بعد از تاريخ 7 /9 /1378. ب- سنوات نمايندگي اعم از قبل يا بعد از تاريخ فوق، فارغ از تاريخ استخدام در‌ دستگاه دولتي. نظر مجلس: سنوات نمايندگي اعم از قبل يا بعد از تاريخ فوق، فارغ از تاريخ استخدام در دستگاه‌ دولتي جزو سابقه خدمت دولتي قابل احتساب مي‌باشد. افراد مشمول اين قانون از كليه ‌امتيازات قانوني مستخدمين رسمي دولت نيز بهره‌ مند خواهند شد. ‌اين قانون از تاريخ تصويب لازم‌ الاجراست.

انتخابات به صورت مستقيم و عمومي و با رأي مخفي خواهد بود.

صرفاً احزاب و جبهه ‌ها مي ‌توانند پس از تأييد صلاحيت داوطلبان، فهرست انتخاباتي خود را به‌ صورت مجزا براي حوزه ‌هاي انتخابيه داراي بيش از يك كرسي و تا سقف كرسي هاي آن حوزه انتخابيه تنظيم و حسب مورد به ستاد انتخابات كشور يا فرمانداري ‌ها اعلام كنند. اين امر مانع از حمايت‌ هاي احزاب و جبهه‌ ها از نامزدها در حوزه‌ هاي انتخابيه تك كرسي نخواهد بود. آگهي اسامي نامزدها‌ و فهرست‌ هاي موضوع اين ماده پس از تأييد ستاد انتخابات كشور يا فرمانداري ‌ها منتشر خواهد شد.

در انتخابات مجلس فرد منتخب در مرحله اول انتخابات بايد حداقل بيست درصد (20 % ) از كل آراء را كسب نمايد و انتخاب در مرحله دوم و همچنين انتخابات ميان دوره ‌اي با كسب اكثريت نسبي به هر ميزان است.

چنانچه در مرحله اول براي يك يا چند نفر از داوطلبان حداقل يك پنجم آراء حاصل نگرديد، انتخابات دومرحله ‌اي خواهد شد، بدين معني كه از بين نامزدهايي كه حداقل يك پنجم آراء را در مرحله اول بدست نياورده ‌اند، فقط به تعداد دو برابر نمايندگان مورد نياز از بين كساني كه بيشترين آراء را در مرحله اول داشته ‌اند، در انتخابات مرحله دوم شركت مي ‌كنند و در صورتي ‌كه تعداد نامزدهاي باقي ‌مانده، كمتر از دوبرابر باشد، تمام آنان در مرحله دوم انتخابات شركت خواهند نمود.

در هر مرحله انتخاباتي، هر شخص واجد شرايط مي ‌تواند فقط يك بار با ارائه اصل يكي از مدارك كارت ملي، شناسنامه، گذرنامه، گواهينامه رانندگي يا كارت خدمت دوره ضرورت نظام وظيفه رأي دهد. همچنين در مواردي كه احراز مشخصات هويتي رأي ‌دهنده و انطباق آن با اطلاعات دستگاه احراز هويت از طريق اثر انگشت يا ساير نشانه هاي زيست سنجي (بيومتريك) امكان پذير باشد، از رأي‌ دهنده ثبت نام به عمل مي ‌آيد. بر اساس داده ‌هاي دستگاه احراز هويت، شركت و رأي ‌دادن فرد در سوابق سجلي رأي دهنده در سازمان ثبت احوال كشور ثبت خواهد شد.

رأي‌ گيري از افرادي كه تا قبل از پايان مهلت قانوني اخذ رأي در محل شعبه حاضر شده و نوبت رأي ‌گيري از‌ آنان فرا نرسيده است، در حكم رأي‌ گيري در مهلت قانوني تلقي مي ‌شود و اعضاي شعبه موظفند رأي آنها را أخذ كنند.

كليه وزارتخانه‌ ها، سازمان ها و ادارات و نهادهاي قانوني و مؤسسات دولتي و وابسته به دولت و شهرداري ها و مؤسسات عمومي موظفند ‌حسب درخواست وزارت كشور، استانداران، فرمانداران و بخشداران، كاركنان و ساير امكانات خود را تا خاتمه انتخابات در اختيار آنان قرار دهند. بديهي ‌است مدت همكاري كاركنان مذكور جزو ايام مأموريت نامبردگان محسوب خواهد شد.

انتخابات اقليت‌ هاي ديني زرتشتي، كليمي، آشوري، كلداني و ارامنه شمال به مركزيت حوزه انتخابيه فرمانداري تهران و ارامنه جنوب به‌ مركزيت حوزه انتخابيه فرمانداري اصفهان توسط فرمانداران و بخشداراني كه اقليت‌ هاي مزبور در آنجا سكونت دارند انجام خواهد شد.

در صورتي كه همزمان با برگزاري انتخابات مجلس، انتخابات ديگري نيز برگزار گردد، به دستور وزارت كشور، يك شعبه ثبت ‌نام و أخذ‌ رأي با اعضاي واحد و با صندوق هاي مجزا براي هر دو انتخابات در نظر گرفته خواهد شد.

سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران مكلف ‌است به منظور ترويج هنجارهاي انتخاباتي و نهادينه كردن آن در فرهنگ عمومي نسبت به تبيين جايگاه مجلس، وظايف نمايندگان و فرايند انتخابات اقدام نمايد و همچنين برنامه‌ هاي آگاهي‌ بخشي و آموزش انتخاباتي را كه وزارت ‌كشور يا هيأت‌ مركزي نظارت بر انتخابات ضروري تشخيص مي دهند و نيز كليه‌ اعلاميه‌ ها و اطلاعيه‌ هاي‌ مربوط ‌به انتخابات را از شبكه‌ هاي سراسري يا محلي صدا و سيما پخش نمايد.

به‌ منظور پيشگيري از ارتكاب جرائم و تخلفات انتخاباتي:

انتخابات مجلس در حوزه‌ هاي انتخابيه ‌اي كه دچار حوادثي از قبيل سيل، زلزله، جنگ و غيره شوند، با تشخيص و پيشنهاد وزارت كشور ‌و موافقت شوراي نگهبان در شهرهاي محل استقرار مهاجرين و در صورت امكان در حوزه‌ هاي مذكور نيز برگزار مي شود و مراتب به اطلاع عموم‌ مي رسد.

مأموران انتظامي در حدود قانون موظف به ايجاد نظم و جلوگيري از هرگونه بي ‌نظمي در جريان انتخابات و حفاظت صندوق ها بوده و ‌حق دخالت در امور اجرائي و نظارت را ندارند.

قوه‏ قضائيه به تعداد كافي شعب موجود در هر حوزه‏ قضائي را به ‏منظور رسيدگي فوري و خارج از نوبت به جرائم انتخاباتي اختصاص مي ‏دهد.

در صورت وقوع تخلفات انتخاباتي، مراتب به صورت مستند به مراجع ذي‌ صلاح رسيدگي به تخلفات اداري - انضباطي سازمان متبوع از جمله هيأتهاي رسيدگي به تخلفات اداري اعلام مي شود و مراجع مذكور موظفند حداكثر يك ماه پس از پايان فرايند انتخابات،‌ به تخلف رسيدگي كنند.

در موارد ذيل با تأييد هيأت نظارت حوزه انتخابيه مربوط، برگه‌ هاي رأي باطل و مراتب در صورتجلسه قيد و آراي مذكور ضميمه‌ صورتجلسه مي شود:

در صورتي كه در برگه رأي علاوه بر اسامي نامزدهاي تأييد شده، اسامي ديگري نوشته شده باشد، برگه رأي باطل نبوده و فقط اسامي ‌اضافي خوانده نمي‌ شود.

در صورتي كه اسامي نوشته شده بيش از تعداد لازم باشد، اسامي اضافي از آخر، خوانده نمي ‌شود.

قبل از شروع رأي ‌گيري بايد در حضور نمايندگان هيأت نظارت بر حوزه انتخابيه مربوط، صندوقهاي خالي، بسته و ممهور به مهر هيأت ‌نظارت حوزه انتخابيه گردد و در صورتجلسه‌ اي كه قبل از آغاز زمان انتخابات در محل أخذ رأي تنظيم مي ‌گردد، نمايندگان هيأت نظارت بر حوزه انتخابيه ‌مربوط، تعداد صندوق ها و خالي بودن آنها را گواهي نمايند و در صورتي كه در جريان رأي ‌گيري، نياز باشد كه صندوقي را اضافه نمايند، بايد به همين‌ ترتيب عمل نموده و صورتجلسه گردد.

وزارت كشور موظف است در طول برگزاري انتخابات با توجه به وظايفي كه بر عهده دارد، مطالب مربوط به انتخابات را به اطلاع عموم ‌برساند.

فرمانداران و بخشداران [پاورقي 2] مراكز حوزه ‌هاي انتخابيه موظفند بلافاصله پس از خاتمه رأي ‌گيري و شمارش آراء نتايج حاصله را با هيأت‌ هاي ‌نظارت حوزه انتخابيه خود تطبيق داده و طي صورتجلسه‌ اي به وزارت كشور و شوراي نگهبان ارسال و سپس از رسانه ‌هاي گروهي اعلام نمايند.

پاورقي 2 – به استناد ماده (51) اين قانون، موضوع بخشداران در اين ماده سالبه به انتفاء موضوع مي باشد.

وزارت كشور مأمور اجراي اين قانون بوده و مسؤول حسن جريان انتخابات است. بدين منظور مي ‌تواند ‌مأموراني جهت بازرسي و كنترل جريان انتخابات به حوزه‌ هاي انتخابيه و شعب ثبت ‌نام و اخذ رأي اعزام دارد.

پس از پايان انتخابات، بلافاصله صورتجلسه نتيجه انتخابات با امضاء هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه و هيأت نظارت بر انتخابات‌ حوزه مربوطه در پنج نسخه تهيه مي ‌شود كه يك نسخه نزد هيأت اجرائي مركز حوزه انتخابيه مي ‌ماند و بقيه براي هيأت نظارت بر انتخابات مزبور و ‌وزارت كشور (‌دو نسخه) و هيأت مركزي نظارت بر انتخابات ارسال مي ‌شود.

انتخاب كنندگان بايد داراي شرايط ذيل باشند:

انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام بايد داراي شرايط زير باشند:

اشخاص زير به واسطه مقام و شغل خود از داوطلب شدن محرومند:

اشخاص زير از داوطلب شدن نمايندگي مجلس محرومند:

وزارت كشور زير نظر هيأت اجرائي مركزي، مجري انتخابات است. وزير كشور موظف است به ‌گونه‌ اي برنامه‌ ريزي نمايد كه حداقل شش ‌ماه قبل از پايان دوره مجلس و 20 روز پيش از ثبت ‌نام داوطلبان، هيأت اجرائي مركزي را با تركيب زير تشكيل دهد: