قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران [قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران و دهياران]

دوره ششم شوراهاي اسلامي شهر و روستا و شهرداران و دهياران منتخب آنها در 27 خردادماه 1405 خاتمه يافته و دوره هفتم اين شورا و منتخبين آنها از 28 خردادماه 1405 آغاز مي گردد.

ماده (22) قانون انتخابات رياست جمهوري اسلامي ايران مصوب 1364/4/5 با اصلاحات و الحاقات بعدي نسخ مي گردد.

در تبصره (1) ماده (4) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي واژه «ماده» جايگزين واژه «تبصره» مي گردد.

ملاك جمعيت هر روستا براي تعيين نصاب جمعيتي اين ماده، آمار مراكز بهداشت روستايي با تأييد وزارت كشور هنگام ثبت نام داوطلبان شوراها است.

از يك روستا بيش از يك نفر نبايد در شوراي بخش حضور داشته باشد و در صورتي كه تعداد روستاهاي بخش كمتر از پنج روستا باشد اعضاء شوراي بخش از ميان مجموع اعضاء شوراهاي روستاها انتخاب خواهند شد و در نهايت حداقل بايد از هر روستا يك نفر انتخاب گردد.

ملاك تشخيص جمعيت هر شهر، آخرين سرشماري عمومي نفوس و مسكن با اعلام رسمي مركز آمار ايران است.

هرگاه عضوي به هر دليلي تا دو ماه در جلسه شورا شركت ننمايد، تا تعيين تكليف نهايي كه نبايد بيش از شش ماه به طول بيانجامد از عضو علي البدل به عنوان جانشين در جلسات دعوت به عمل مي آيد.

دعوت از عضو علي البدل براي جانشيني و جايگزيني او در مورد اعضاي شوراي روستا توسط بخشدار و در مورد اعضاي شوراي شهر توسط فرماندار صورت مي گيرد.

چنانچه دو يا چند روستا ادغام و به يك روستا تبديل شوند، شوراي روستاي جديد از ميان اعضاء شوراهاي روستاها به ترتيب آراء در انتخابات و به نسبت جمعيت روستاها تشكيل مي شود.

شوراها در صورت ضرورت و بنا به دعوت بخشدار و فرماندار ذيربط موظف به تشكيل جلسه فوق‌ العاده مي‌ باشند. اين دعوت بايد‌ كتبي و با تعيين وقت قبلي و ذكر دستور جلسه باشد.

در شوراي شهرستان از شوراي هر بخش يك نفر و از شوراهاي هر يك از شهرها تا يكصد هزار نفر جمعيت يك نفر و بيش از يكصد هزار نفر جمعيت دو نفر و شهر تهران سه نفر عضويت خواهند داشت.

تعداد اعضاي شوراي شهرستان حداقل پنج نفر مي‌ باشد. چنانچه تعداد‌ شهرها و بخشهاي يك شهرستان كمتر از پنج باشد، كسري تعداد اعضاي شوراي‌ شهرستان تا پنج نفر به نسبت جمعيت هر بخش يا شهر، از شوراي بخش يا شهر مربوط‌ تأمين مي‌ شود. در هر صورت هر بخش يا شهر نبايد بيش از دو نفر نماينده در شوراي‌ شهرستان داشته باشد. شهرستانهايي كه فقط يك بخش و يك شهر داشته باشند از محدوديت داشتن دو نفر نماينده در شورا، مستثني مي باشند.

شوراي شهرستان حداكثر ظرف يك ماه پس از تشكيل دو سوم شوراهاي‌ شهرها و بخشهاي واقع در محدوده آن شهرستان به دعوت فرماندار تشكيل مي‌ شود.

تعداد اعضاي شوراي استان حداقل پنج نفر است. چنانچه اعضا كمتر از پنج نفر باشند كسري تعداد اعضاي شوراي استان تا پنج نفر به نسبت‌ جمعيت از شوراهاي شهرستانهاي ذي‌ ربط تأمين مي‌ شود. در هر صورت شوراي هر شهرستان‌ نبايد بيش از دو نماينده در شوراي استان داشته باشد.

شوراي استان حداكثر يك ماه پس از تشكيل دو سوم شوراهاي‌ شهرستانهاي واقع در محدوده آن استان به دعوت استاندار تشكيل مي‌ شود.

تبصره (الحاقي 27ˏ01ˏ1392) ـ در محدوده شهري تهران، ري و تجريش فقط يك شوراي اسلامي شهر تشكيل مي‌ شود.

از استانهاي تا دو ميليون نفر جمعيت، دو نماينده و از استانهاي داراي‌ بيش از دو ميليون نفر جمعيت، سه نماينده و از استان تهران چهار نماينده در شوراي عالي‌ استانها عضويت دارند.

حداكثر يك ماه پس از تشكيل دو سوم شوراهاي استانها، شوراي عالي‌ استانها به دعوت وزير كشور تشكيل مي‌ شود.

شوراي عالي استانها با درخواست وزير كشور موظف به تشكيل جلسه‌ فوق‌ العاده مي‌ باشد.

وزيران، رؤساي مؤسسات و سازمانهاي دولتي و نهادهاي عمومي‌ غيردولتي با درخواست شوراي عالي استانها كه بايد به صورت كتبي و با تعيين وقت قبلي‌ و ذكر دستور جلسه باشد، در جلسات آن شركت مي‌ نمايند.

هر فرد مي تواند فقط عضو شوراي يك روستا يا يك شهر باشد.

‌تبصره 2 (الحاقي 06ˏ07ˏ1382) - پذيرش استعفاي هر يك از اعضاي شورا منوط به تصويب شورا است.

نامزد شدن اعضاي اصلي شوراهاي اسلامي روستا و شهر در انتخابات مجلس شوراي اسلامي منوط به پذيرش استعفاء آنها از سوي شورا، قبل از پايان مهلت قانوني مي باشد.

انتخابات هيأت رئيسه شوراي عالي استان ها و ساير شوراهاي اسلامي فرادست در سطوح استان، شهرستان و بخش هر دو سال يك بار برگزار مي شود.

در صورتي كه آراي دو يا چند نفر از داوطلبان مساوي باشد اولويت يا ايثارگران ميباشد و در صورت نبودن افراد مذكور اولويت با فرد يا‌ افرادي است كه داراي مدرك تحصيلي بالاتر هستند و در صورت يكسان بودن مدرك تحصيلي ملاك انتخاب قرعه است انتخابات هيأت ‌رئيسه شوراهاي موضوع اين قانون نيز مشمول مفاد اين تبصره مي ‌باشد.

اخذ رأي در كليه حوزه هاي انتخابيه كشور در يك روز انجام مي شود و مدت زمان اخذ رأي حداقل ده ساعت است و در صورت ضرورت با موافقت مشترك هيأت هاي اجرائي و نظارت شهرستان قابل تمديد مي باشد. در صورتي كه همزمان با برگزاري انتخابات شوراها، انتخابات ديگري نيز برگزار گردد، تشخيص ضرورت و مدت تمديد اخذ رأي در يك يا چند حوزه يا سراسر كشور با رعايت قانون مربوط انجام مي شود.

يك حزب يا جبهه داراي مجوز قانوني با رعايت ماده (1) قانون نحوه فعاليت احزاب و گروههاي سياسي، مي تواند يك فهرست تشكيل دهد و در صورت تشكيل فهرست ائتلافي نمي توانند فهرست جداگانه معرفي كنند.

در مواردي كه به دلايلي خارج از اراده مانند فوت و نظاير آن يا خروج ارادي افراد و ناتواني حزب يا جبهه سياسي در جايگزيني اعضاي جديد در موعد مقرر، تعداد اعضاي فهرست به كمتر از دوسوم كرسي هاي آن حوزه كاهش يابد، آن فهرست كأن لم يكن تلقي مي شود.

عنوان فهرست نبايد از اسامي وهن آميز يا مغاير با شؤون ديني يا فرهنگي يا نامتناسب يا عناوين داراي دلالت هاي قومي، قبيله اي، نژادي يا مانند آن باشد. همچنين استفاده از عناويني كه منع قانوني دارد و يا توسط دستگاه ها و نهادهاي عمومي موضوع ماده (5) قانون مديريت خدمات كشوري مصوب 1386/7/8 با اصلاحات و الحاقات بعدي و يا فهرست هاي ديگر مورد استفاده قرار گرفته و نيز عناوين مشابه آنها كه عرفاً موجب اشتباه مي شود، مجاز نمي باشد.

انتخابات شوراي اسلامي شهر تهران از دوره هفتم و همه شهرهاي بيشتر از 500 هزار نفر جمعيت از دوره هشتم به بعد بر اساس ترتيبات مقرر در مواد (20 مكرر 1) تا (20 مكرر 5) اين قانون برگزار مي شود.

در انتخابات الكترونيكي ملاك اخذ رأي از رأي دهندگان، احراز عدم ثبت شماره ملي رأي دهنده در سامانه انتخاباتي است.

مفاد اين حكم در مورد انتخابات رياست جمهوري و مجلس شوراي اسلامي نيز مجري مي باشد.

آراي زايد مذكور در بند ج به قيد قرعه از كل برگهاي راي كسر ميشود.

چنانچه احراز شود كه رأي‌ دهنده بيش از يك برگ رأي به صندوق ريخته باشد، همه اوراق وي باطل است و جزو آراي ماخوذه محسوب‌ نخواهد شد.

چنانچه نمايندگان كانديداها تخلفي در شعب اخذ راي مشاهده نمايند بدون دخالت مراتب را به هيأت اجرائي و نظارت كتباً اعلام خواهند ‌نمود.

شرايط انتخاب‌ كنندگان و انتخاب ‌شوندگان

كساني كه محل كار آنان خارج از محدوده حوزه انتخابيه باشد ولي افراد تحت تكفل آنان مانند همسر و فرزندان حداقل يكسال قبل از‌ انتخابات در حوزه انتخابيه سكونت داشته باشند مي‌ توانند در همان حوزه راي دهند.

اعضاي شوراهاي اسلامي روستا بايد در محدوده بخش و شوراهاي اسلامي شهر در محدوده شهرستان حوزه انتخابيه خود سكونت اختيار نمايند. تغيير محل سكونت توسط هر يك از اعضاي شورا از محدوده تعيين شده به خارج از آن موجب سلب عضويت مي شود. حداقل مدت سكونت اعضا در محدوده تعيين شده چهار روز در هفته مي باشد. آيين نامه نحوه و چگونگي احراز سكونت اعضاي شوراي اسلامي توسط وزارت كشور با همكاري شوراي عالي استان ها تهيه و توسط وزير كشور تأييد و ابلاغ مي شود.

ارائه گواهي عدم سوء پيشينه كه از تاريخ صدور آن بيش از سه ماه نگذشته باشد، در هنگام ثبت نام الزامي است.

هر يك از داوطلبان شوراهاي اسلامي شخصاً يا از طريق نماينده تام الاختيار با احراز اصالت امضا و به صورت كتبي مي توانند حداكثر تا هفتاد و دو ساعت قبل از شروع اخذ رأي، انصراف خود از داوطلبي را به هيأت هاي اجرائي اعلام نمايند. مراتب انصراف توسط هيأت اجرائي فوراً به اطلاع هيأت نظارت مربوط مي رسد. بازگشت از انصراف پذيرفته نمي شود.

داوطلباني كه در يكي از حوزه هاي انتخابيه ثبت نام نموده اند و صلاحيت آنها تأييد شده است، فقط براي يك بار مي توانند تا پانزده روز قبل از روز اخذ رأي، حوزه انتخابيه شهر و روستاي خود را در محدوده همان شهرستان و با احراز شرايط مندرج در اين ماده و مواد (41) و (42) اين قانون به صورت كتبي از طريق هيأت اجرائي تغيير دهند. اين دسته از داوطلبان نياز به ثبت نام مجدد نداشته و به جز در مواردي كه مدرك جديدي در حوزه انتخابيه جديد به دست آمده است، نياز به بررسي مجدد صلاحيت آنها نمي باشد.

اقليت هاي ديني شناخته شده در قانون اساسي، تنها از شرط اعتقاد به اسلام و التزام عملي به آن معاف بوده و بايد داراي وثاقت، امانت و ساير شرايط قانوني لازم باشند.

مقامات منصوب كننده مكلفند در صورت اطلاع از نبود اين شرايط درخصوص اعضاي مذكور در اين ماده اقدام به تغيير آنها نمايند.

هيچ يك از اشخاص موضوع اين ماده نبايد داوطلب بوده و يا با نامزدهاي انتخابات به ترتيب زير خويشاوندي نسبي يا سببي داشته باشد: الف- خويشاوندي نسبي: پدر، مادر، فرزند، برادر و خواهر ب- خويشاوندي سببي: همسر، پدر، مادر، برادر و خواهر همسر و همسر فرزند داوطلب

در روستاها وجود ارتباط خويشاوندي سببي اعضاي اين ماده با داوطلب بلامانع بوده و صرفاً همسر، پدر همسر و مادر همسر داوطلب مشمول تبصره (3) اين ماده هستند.

در صورتي كه هريك از داوطلبان نسبت به وجود رابطه خويشاوندي اعتراضي داشته باشد، مي تواند به هيأت هاي اجرائي و نظارت اعلام كند و هيأت ها موظف به رسيدگي و اعلام نتايج به صورت مستند و مستدل مي باشند.

در صورتي كه اعضاي حقوقي هيأت اجرائي شامل فرماندار، نماينده رئيس دادگستري و رئيس ثبت احوال با هر يك از نامزدها رابطه خويشاوندي مذكور در تبصره (3) اين ماده را داشته باشند، مقام منصوب كننده بايد فردي را به عنوان جايگزين وي معرفي كند.

منظور از عبارات «دولت»، «تابعه» و «وابسته به دولت» در اين ماده، همان تعاريف تبصره (7) ماده (32) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي مي باشد.

در مورد كساني كه طبق قوانين استخدامي يا تعهد خدمت، استعفاي آنان منوط به پذيرش آن از سوي مسؤولين مربوط باشد، قبول استعفا شرط است. در هنگام ثبت نام ارائه گواهي رسمي مبني بر قبول استعفا و عدم اشتغال در پست يا مقام يا سمت يا شغل يادشده الزامي است؛ در غير اين-صورت ثبت نام داوطلب ممنوع است.

سرپرست يا قائم مقام جايگاههاي يادشده مشمول حكم اين ماده مي باشند.

حكم اشخاص مذكور در اين ماده توسط وزير كشور صادر مي شود.

يكي از اعضاي هيأت مركزي نظارت مي تواند در جلسات هيأت اجرائي مركزي بدون حق رأي حضور داشته باشد.

جلسات هيأت اجرائي مركزي با حضور حداقل يازده نفر رسميت مي يابد و مصوبات آن با رأي حداقل نه نفر از اعضاي حاضر معتبر است.

اولين جلسه هيأت اجرائي مركزي با دعوت وزير كشور تشكيل مي شود و نائب رئيس از بين اعضاي هيأت با اكثريت آرا انتخاب مي شود. مسؤوليت دبيري هيأت اجرائي مركزي با دبير ستاد انتخابات كشور است كه با پيشنهاد وزيركشور و تأييد هيأت اجرائي مركزي انتخاب مي شود.

هيأت‏ مركزي نظارت موظف است با اخذ نظر مراجع ذي-صلاح حداكثر ظرف دو روز، اظهارنظر كتبي خود را نسبت ‏به صلاحيت معتمدان معرفي شده، به وزير كشور ارسال كند. چنانچه هيأت‏ مركزي نظارت با دلايل مستند، كل يا تعدادي از معتمدان پيشنهادي را تأييد نكرد، وزير كشور موظف است به تعداد دوبرابر مورد نياز، افراد ديگري را كه واجد شرايط باشند به هيأت ‏مركزي نظارت پيشنهاد نمايد. هيأت‏ مركزي نظارت حداكثر ظرف چهل و هشت ساعت نظر خود را به صورت كتبي اعلام مي‏نمايد.

اگر براي مرتبه دوم معتمدان پيشنهادي، مورد تأييد هيأت‏ مركزي نظارت قرار نگيرند، در صورتي‏كه حداقل بيست نفر مورد تأييد باشند، اعضاي اصلي و علي‏البدل را از ميان خود انتخاب مي كنند، در غير اين صورت وزير كشور با تأييد هيأت مركزي نظارت ظرف چهل و هشت ساعت، ساير معتمدان را انتخاب مي كند.

براي تعيين هشت نفر معتمدان هيأت اجرائي، فرماندار سي نفر از معتمدان اقشار مختلف مردم از كليه شهرهاي محدوده شهرستان را انتخاب و پس از تأييد هيأت نظارت از آنان دعوت به عمل مي آورد. فرماندار نمي تواند داوطلب عضويت در شوراي شهر يا روستاي واقع در محدوده شهرستان را به عنوان معتمد دعوت نمايد.

هيأت‏ نظارت شهرستان با اخذ نظر مراجع ذي صلاح موظف است حداكثر ظرف چهل و هشت ساعت، اظهارنظر كتبي خود نسبت ‏به صلاحيت معتمدان معرفي شده را براي فرماندار ارسال كند. پس از تأييد هيأت نظارت، فرماندار حداكثر ظرف چهل و هشت ساعت جلسه‏اي با حضور هيأت نظارت شهرستان و حداقل دوسوم معتمدان مذكور تشكيل مي‏دهد كه ضمن آن هشت نفر معتمدان هيأت اجرائي با رأي مخفي و اكثريت نسبي به‏عنوان عضو اصلي و پنج نفر به عنوان عضو علي‏البدل به‏ترتيب آرا انتخاب مي شوند. چنانچه هيأت‏ نظارت با دلايل مستند، كل يا تعدادي از معتمدان پيشنهادي را تأييد نكرد، فرماندار مربوط موظف است ظرف بيست و چهار ساعت با اعضاي حقوقي هيأت تشكيل جلسه داده و به تعداد دو برابر مورد نياز، افراد واجد شرايط ديگري را با مشخصات قابل شناسايي جهت تعيين صلاحيت به هيأت‏ نظارت مربوط پيشنهاد دهد. هيأت‏ نظارت حداكثر ظرف چهل و هشت ساعت نظر خود را به صورت كتبي اعلام مي‏نمايد. اگر براي مرتبه دوم، معتمدان پيشنهادي، مورد تأييد هيأت‏ نظارت مربوط قرار نگيرند، در صورتي‏كه حداقل بيست نفر مورد تأييد باشند، اعضاي اصلي و علي ‏البدل را از ميان خود انتخاب مي كنند، در غير اين صورت استاندار با هماهنگي هيأت نظارت استان ظرف بيست و چهار ساعت، ساير معتمدان را انتخاب مي كند. تقصير در فرآيند تشكيل هيأت هاي اجرائي از طرف فرماندار، هيأت هاي نظارت و اعضاي حقوقي هيأت اجرائي مستوجب جزاي نقدي درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي مصوب 1/2/1392 با اصلاحات و الحاقات بعدي است.

تبصره 3 (الحاقي 19ˏ12ˏ1403) ـ در صورت تشكيل هيأت اجرائي براي برگزاري همزمان انتخابات شوراي اسلامي و رياست جمهوري، اجراي حكم انتخاب يك نفر از اعضاي شورا به عنوان يكي از معتمدين موضوع تبصره (1) ماده (38) قانون انتخابات رياست جمهوري منتفي است.

براي تعيين هفت نفر از معتمدان هيأت اجرايي، بخشدار سي نفر از‌ معتمدان اقشار مختلف مردم از روستاهاي محدوده بخش را انتخاب و پس از تأييد هيأت نظارت از آنان دعوت به‌ عمل مي‌ آورد. بخشدار موظف است نسبت به صلاحيت معتمدان معرفي شده منطبق بر فرآيند مقرر در تبصره (2) -ماده (35 مكرر 3) اين قانون از طريق هيأت نظارت بخش اقدام نمايد.

اعضاء هيأت اجرائي بخش و معتمدان دعوت شده از سوي بخشدار‌ نبايد داوطلب عضويت در شوراي روستا باشند.

محل شعبه ثبت نام و اخذ راي مندرج در آگهي انتخابات غيرقابل تغيير است؛ مگر اينكه دائر نمودن شعبه و يا ادامه كار آن در محل اعلام شده قبل، به علت حوادث غيرمترقبه و يا هر علت موجه ديگري به پيشنهاد هيأت اجرائي و اطلاع هيأت نظارت مقدور نباشد كه در اين صورت شعبه ثبت نام و اخذ رأي جديد در نزديك ترين مكان نسبت به شعبه قبلي به نحوي داير مي شود كه خللي در مراجعه رأي دهندگان و تشخيص محل شعبه ايجاد نشود.

در صورتي ‌كه در محل استقرار شعبه ثبت ‌نام و اخذ راي به تعداد كافي معتمد باسواد نباشد هيأت اجرائي مي ‌تواند افرادي را از خارج (حتي ‌الامكان از محدوده همان بخش) براي آن شعبه انتخاب و به حكم فرماندار يا بخشدار اعزام نمايد.

اعضاي شعب ثبت ‌نام و اخذ رأي از بين خود يك رئيس و يك نايب رئيس انتخاب مي نمايند و مابقي افراد به عنوان منشي مي باشند.

هيأت هاي اجرائي مي توانند در صورت ضرورت با تأييد هيأت هاي نظارت نسبت به جايگزيني تمام يا عده اي از اعضاي يك يا چند شعبه ثبت نام و اخذ رأي اقدام نمايند.

مهلت مراجعه داوطلبان به فرمانداري، بخشداري جهت اعلام داوطلبي هفت روز از تاريخ مقرر در آگهي ثبت ‌نام ميباشد.

شرايط انتخاب ‌شوندگان و تاريخ شروع و خاتمه قبول برگ اعلام داوطلبي از طرف فرماندار، بخشدار در آگهي اعلام داوطلبي قيد‌ خواهد شد.

داوطلبان انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و روستا هنگام ثبت نام بايد پرسش نامه الكترونيكي اعلام داوطلبي را كه حاوي اطلاعات شخصي، خانوادگي و سوابق از جمله علمي، شغلي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي مي باشد، تكميل نمايند. مفاد پرسش نامه حداكثر يك ماه قبل از شروع ثبت نام، توسط وزارت كشور تهيه و پس از تأييد هيأت مركزي نظارت، به فرمانداري ها و بخشداري ها ابلاغ مي شود.

لزوم مراجعه حضوري داوطلبان براي ثبت نام يا تأييد نهائي آن به مراكز ثبت نام با تشخيص وزارت كشور است.

عدم مراجعه به مراكز ثبت نام در موارد لزوم مراجعه حضوري موضوع تبصره (2) اين ماده، عدم تكميل پرسش نامه مخصوص اعلام داوطلبي، عدم بارگذاري مدارك و گواهينامه هاي مربوط و يا عدم اخذ شناسه رهگيري در موعد مقرر جهت تأييد نهائي ثبت نام، به منزله عدم ثبت نام است.

وزارت كشور موظف است امكان مراجعه حضوري براي داوطلبان شوراي روستا را در بخشداري ها و فرمانداري ها فراهم نمايد.

داوطلباني كه در خارج از كشور به سر مي برند، بايد جهت ثبت نام در مهلت قانوني به سفارتخانه يا نمايندگي هاي سياسي يا كنسولگري-هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور مراجعه نمايند. سفارت يا نمايندگي سياسي يا كنسولگري مذكور مكلف است با فوريت، مدارك ثبت نام داوطلبان مذكور را از طريق وزارت امور خارجه به وزارت كشور ارسال كند تا نسبت به ثبت در سامانه و بررسي صلاحيت وي در هيأت اجرائي حوزه انتخابيه، اقدام قانوني به عمل آيد.

وزارت كشور مي تواند در صورت لزوم از داوطلبان انگشت نگاري نموده يا اطلاعات زيست سنجي (بيومتريك) اخذ نمايد.

عدم ارائه پاسخ در مهلت مقرر و يا ارسال پاسخ خلاف واقع يا بدون اسناد و مدارك يا ارائه مدارك غيرمرتبط، جرم است و مرتكب به مجازات انفصال موقت از خدمات دولتي و عمومي از شش ماه تا يك سال محكوم مي شود.

در صورتي كه پس از تأييد صلاحيت داوطلبان انتخابات شوراهاي اسلامي روستا و قبل از شروع اولين جلسه شورا، با اعلام وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، قوه قضائيه يا فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران ادله اي جديد مبني بر سوابق سوء امنيتي يا اقتصادي يا اخلاقي يا فقدان شرايط داوطلبان به هيأت نظارت شهرستان واصل گردد، اين هيأت نسبت به بررسي مجدد صلاحيت داوطلب ظرف يك هفته اقدام مي كند و در صورتي كه صلاحيت داوطلب در هيأت نظارت شهرستان رد شود، داوطلب مي تواند به هيأت نظارت استان اعتراض نمايد. نظر هيأت نظارت استان مبني بر تأييد يا رد صلاحيت داوطلب، نهايي است.

در صورتي كه پس از تأييد صلاحيت داوطلبان انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و قبل از شروع اولين جلسه شورا با اعلام وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، قوه قضائيه يا فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران ادله اي جديد مبني بر سوابق سوء امنيتي يا اقتصادي يا اخلاقي يا فقدان شرايط داوطلبان واصل گردد، هيأت نظارت استان نسبت به بررسي مجدد صلاحيت داوطلب ظرف يك هفته اقدام مي كند و در صورت رد صلاحيت داوطلب توسط هيأت نظارت استان، داوطلب مي تواند به هيأت مركزي نظارت اعتراض خود را ارائه كند. نظر هيأت مركزي نظارت مبني بر تأييد يا رد صلاحيت داوطلب، نهايي است.

هيأتهاي نظارت و وظايف آنها

‌تبصره (الحاقي 06ˏ07ˏ1382) - ابطال آراء بايد مستند به قانون و همراه با اسناد و مدارك معتبر باشد. در‌غيراين صورت ابطال آراء جرم تلقي شده و مرتكب يا مرتكبين و نيز كساني كه گزارش يا ‌شهادت كذب داده باشند طبق قانون مجازات مي‌شوند.

در صورت تساوي آرا در تصميم ‌گيريها، تصميمي را كه رئيس جلسه با آن موافقت دارد معتبر است.

اعضاي هيأتهاي نظارت بخش و شهرستان و استان و ناظرين در شعب ثبت‌ نام و اخذ راي بايد در انجام وظايف خود بي‌ طرفي كامل را‌ رعايت نمايند. در صورت تخلف، فرد متخلف توسط هيأت نظارت مافوق بركنار ميشود و چنانچه اكثر اعضاي هيأت نظارت بي ‌طرفي كامل را رعايت نكنند هيات متخلف توسط هيأت مركزي نظارت منحل خواهد شد.

در صورت عدم‌ حضور هر يك از اعضاي هيأتهاي نظارت در دو جلسه متوالي و يا چهار جلسه غيرمتوالي و يا استنكاف از امضاي صورتجلسات، اقدام لازم جهت معرفي جايگزين توسط هيأت نظارت مربوطه صورت خواهد گرفت.