سند حقوقی
بازگشت به کتابخانه
جستجو فقط در قلمرو همین سند انجام می‌شود. — برای عبارتِ دقیق، آن را داخلِ «گیومه» بگذارید.

قانون امور حسبي

تاریخ تصویب: 1319/04/02 · آخرین وضعیت: اصلاحی 1374/04/18 · تاریخ روزنامه رسمی: 1319/06/19
باب پنجم - در امور راجع بترکه←فصل دهم - در تصدیق انحصار وراثت←ماده ۳۶۱ (اصلاحی ۱۸ˏ۰۴ˏ۱۳۷۴)

تبصره (الحاقی ۲۰ˏ۰۹ˏ۱۳۳۷)

اصلاحی / الحاقی
‌ در نقاطي كه روزنامه دائر نيست دادگاه ميتواند بجاي آگهي در روزنامه محلي بتعداد لازم بهزينه متقاضي گواهي حصر وراثت آگهي تهيه نموده و در‌ معابر همانمحل الصاق نمايد ‌تاريخ الصاق آگهي‌ ها كه بايد در يكروز بعمل آيد بوسيله صورت ‌جلسه كه مأمورين ابلاغ نسبت باين موضوع تهيه مينمايند رعايت خواهد‌ گرديد.
باب پنجم - در امور راجع بترکه←فصل دهم - در تصدیق انحصار وراثت

ماده ۳۶۲ (اصلاحی ۱۸ˏ۰۴ˏ۱۳۷۴)

اصلاحی / الحاقی
پس از انقضاي يك ماه از تاريخ نشر آگهي در صورتي كه معترضي نبود دادگاه تمام ادله و اسناد درخواست‌ كننده تصديق را از برگ شناسنامه ‌و گواهي گواه و غيره در نظر گرفته، تصديقي مشعر بر وراثت و تعيين تعداد وراث و نسبت آنها به متوفي صادر مي‌ نمايد و در صورت اعتراض، دادگاه‌ جلسه‌ اي براي رسيدگي به اعتراض معين نموده به معترض و درخواست‌ كننده تصديق اطلاع مي‌ دهد و در جلسه پس از رسيدگي حكم خواهد داد. اين‌ حكم برابر مقررات قابل تجديدنظر است.

ماده ۳۶۳

دادگاه بخش ميتواند گواه‌ ها را احضار كرده و گواهي آنانرا استماع كند. چنانچه گواه در خارج از مقر دادگاه ساكن باشد تحقيق از گواه بوسيله دادگاه محل اقامت گواه يا نزديكترين دادگاه محل اقامت گواه بعمل خواهد آمد.

ماده ۳۶۴ (اصلاحی ۱۸ˏ۰۴ˏ۱۳۷۴)

اصلاحی / الحاقی
‌ماده 364 (اصلاحي 18ˏ04ˏ1374) - در صورتي كه بهاي تركه بيش از ده ميليون (10000000) ريال نباشد، دادگاه بدون انتشار آگهي به ادله درخواست‌كننده رسيدگي و‌درخواست صدور گواهي حصر وراثت را حسب اقتضاي دلايل قبول يا رد مي‌نمايد. در مورد وراث روستائيان در صورتيكه بهاي تركه بيش از مبلغ ‌فوق باشد فقط به الصاق آگهي براي يكبار و در يكروز در معابر و اماكن عمومي روستاي محل اقامت متوفي اكتفا خواهد شد و پس از انقضاء يكماه ‌از تاريخ الصاق، دادگاه رسيدگي و تصميم مقتضي اتخاذ مي‌كند. ‌وزارت دادگستري مي‌تواند هر سه سال يكبار با تصويب رئيس قوه قضائيه، با توجه به شاخص قيمتها و هزينه زندگي مبلغ مذكور را افزايش يا كاهش‌ دهد.
تبصره )(الحاقی ۲۰ˏ۰۹ˏ۱۳۳۷)
تبصره )(الحاقي 20ˏ09ˏ1337) در مورد اين ماده دادگاه بايد در اولين فرصت و اسرع وقت نسبت به درخواست تصديق رسيدگي و اتخاذ تصميم نمايد
اصلاحی / الحاقی

ماده ۳۶۵

‌ماده 365 - در صورتيكه بواسطه معلوم نبودن ورثه يا براي تصفيه تركه و غيره قبلا براي معرفي ورثه آگهي شده باشد صدور تصديق انحصار ‌وراثت محتاج به آگهي جديد نبوده و در صورت درخواست هر يك از ورثه يا اشخاص ذينفع تصديق انحصار وراثت صادر خواهد شد.

ماده ۳۶۶

راي دادگاه داير به رد درخواست تصديق قابل پژوهش و فرجام است.

ماده ۳۶۷

‌ماده 367 - در كليه موارديكه دادستان تشخيص دهد كه متوفي بلاوارث بوده و درخواست اشخاص براي صدور تصديق بي ‌اساس است ميتواند بدرخواست تصديق وراثت اعتراض نمايد و نيز ميتواند در صورتيكه متوفي را بلاوارث بداند بتصديق انحصار وراثت در موردي هم كه تصديق‌ مسبوق بآگهي نبوده است اعتراض كند و در هر حال دادستان حق دارد از راي دادگاه پژوهش و فرجام بخواهد.

ماده ۳۶۸

مادامي كه براي محجور قيم و براي غائب امين معين نشده دادستان ميتواند بنام محجور و غائب بدرخواست تصديق انحصار ‌وراثت اعتراض نمايد.

ماده ۳۶۹

در مورد ماده 364 اشخاص ذي نفع ميتوانند بدرخواست تصديق و همچنين بتصديقي كه در موضوع وراثت صادر ميشود اعتراض ‌نمايند و رأي دادگاه در اين خصوص قابل پژوهش و فرجام است.

ماده ۳۷۰

‌ماده 370 - اشخاصي كه تصديق انحصار وراثت تحصيل كرده ‌اند ميتوانند مطابق تصديق نامبرده تركه و مطالبات متوفي را از كساني كه مديون يا‌ متصرف مال متوفي هستند مطالبه نمايند. مديون يا متصرف اموال متوفي بايد تركه و مطالبات متوفي را به آنها تسليم نمايد. و در صورت تاديه دين و يا ‌تسليم مال در مقابل هر مدعي وراثت بري محسوب خواهند شد و مدعي نامبرده حق رجوع بشخص يا اشخاصي خواهند داشت كه طلب متوفي را‌ وصول و يا مال متعلق باو را دريافت نموده‌ اند.
تبصره (منسوخه ۲۰ˏ۰۹ˏ۱۳۳۷)
1) چنانچه دين يا مال يا اوراق بهادار از طرف اشخاص بعنوان وراثت مورد مطالبه قرار گيرد در صورتي كه بهاي آن زايد از مبلغ 50 هزار ريال نبوده ‌خواستن تصديق انحصار وراثت از طرف متصرف يا مديون ضرورتي ندارد و در اين مورد مطالبه ‌كنندگان مال يا دين ميتوانند استشهادي كه مثبت‌ سمت و انحصار وراثت آنها باشد ارائه دهند و متصرف يا مديون اگر وجود مال يا سند يا دين را منكر نباشد بايد آنچه را كه مورد مطالبه واقع شده‌است به آنان تسليم و تأديه كند. 2) در موردي كه سهم‌الارث هر يك از ورثه از مجموع تركه مورث بيشتر از معادل مبلغ 50 هزار ريال نباشد تسليم تصديق انحصار وراثت يا رونوشت ‌گواهي شده آن به اداره ثبت و دفتر اسناد رسمي الزامي نبوده و ورثه ميتوانند استشهادي كه وراثت و انحصار آنها را محرز نمايد و در سهم‌الارث هم ‌توافق داشته باشند تسليم كنند تا ملك غيرمنقول كه بنام مورث ثبت شده است بنام آنها ثبت گردد يا مورد معامله قرار گيرد. 3) ميزان بهاي تركه مذكور در ماده 364 قانون امور حسبي از مبلغ يك هزار ريال به 50 هزار ريال مقرر ميشود.
منسوخه / موقوف‌الاجرا

ماده ۳۷۱

مديون كه بدهي خود را بوراث متوفي ميدهد ميتواند رونوشت گواهي شده انحصار وراثت را از وارث بخواهد.

ماده ۳۷۲

در تصديق انحصار وراثت بايد نسبتي كه وارث يا ورثه بمورث خود دارند از متروكات بنحو اشاعه معين شود.

ماده ۳۷۳

در تصديق انحصار وراثت بدرخواست ورثه دادگاه حصه هر يك از ورثه را معين مينمايد.

ماده ۳۷۴

‌ماده 374 - در صورتي كه ورثه بخواهند ملك غيرمنقولي كه بنام مورث ثبت شده است بنام آنها ثبت گردد بايد تصديق انحصار وراثت يا‌ رونوشت گواهي شده آن را كه مشتمل بر تعيين سهام باشد باداره ثبت تسليم نمايند.

باب هفتم - در هزینه

ماده ۳۷۵ (اصلاحی ۰۳ˏ۱۱ˏ۱۳۳۴)

اصلاحی / الحاقی
هزينه رسيدگي بامور حسبي منحصر به موارد زير بوده و در هر مورد موقع درخواست چهل ريال گرفته ميشود: 1 - درخواست تسليم اموال غائب به ورثه. 2 - درخواست حكم موت فرضي. 3 - درخواست پژوهش از رد درخواست حكم موت فرضي. 4 - درخواست مهر و موم تركه. 5 - درخواست برداشتن مهر و موم تركه. 6 - درخواست تحرير تركه. 7 - درخواست تصفيه تركه. 8 - درخواست تقسيم تركه. 9 - درخواست تصديق انحصار وراثت.

ماده ۳۷۶

‌ماده 376 – درخواست ‌هائي كه دادستان از دادكاه [دادگاه] مينمايد و همچنين اقداماتي كه دادگاه بدون درخواست مكلف بانجام آن است هزينه ندارد.

ماده ۳۷۷

‌ماده 377 - هزينه آگهي تصديق انحصار وراثت از درخواست ‌كننده گرفته ميشود و هزينه حفظ و ادارة تركه و تحرير و تصفيه و تقسيم تركه از تركه ‌برداشته ميشود.

ماده ۳۷۸

‌ماده 378 - وزير دادگستري مجاز است آئين ‌نامهاي [آئين نامه هاي] لازم براي اجراي اين قانون را تهيه و بموقع اجرا بگذارد.

این قانون که مشتمل بر سیصد و هفتاد و هشت ماده است در جلسه دوم تیرماه یکهزار و سیصد و نوزده بتصویب مجلس شورای ملی رسید.

‌اين قانون كه مشتمل بر سيصد و هفتاد و هشت ماده است در جلسه دوم تيرماه يكهزار و سيصد و نوزده بتصويب مجلس شوراي ملي رسيد.

رئیس مجلس شورای ملی – حسن اسفندیاری

‌رئيس مجلس شوراي ملي – حسن اسفندياري
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید

هر مادهٔ این قانون نشانیِ مستقلِ خودش را دارد — از مادهٔ نخست ببینید (۱۴۰ ماده)

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.

این اسناد به آن ارجاع داده‌اند

هر چه این فهرست بلندتر، سند در نظامِ حقوقی مرجع‌تر است.

و ۳۸۱ سندِ دیگر که اینجا نیامده‌اند.