سند حقوقی

قانون اصلاح الگوي مصرف انرژي

تاریخ تصویب: 1389/12/04 · آخرین وضعیت: 1398/10/08 · تاریخ روزنامه رسمی: 1390/01/24

فصل اول - کلیات و تعاریف

ماده ۱

ماده 1 ـ كاربرد انواع انرژيهايي كه در كشور توليد، وارد و مصرف مي‌شود، به گونه‌اي كه بدون كاستن از سطح توليد ملي و رفاه اجتماعي، از اتلاف انرژي از نقطه توليد تا پايان مصرف جلوگيري نمايد و افزايش بازدهي و بهره‌وري، استفاده اقتصادي از انرژي، بهره‌برداري بهتر، كمك به توسعه پايدار و حفاظت از محيط‌ زيست را باعث شود، براساس اين قانون مديريت و بهينه‌سازي مي‌گردد.

ماده ۲

ماده 2 ـ در اين قانون اصطلاحات به‌كار رفته در معاني مشروح زير به‌كار برده‌ مي‌شود:
الف
الف ـ بازيافت انرژي: بهره‌گيري از انرژيهاي اتلافي در سامانه‌هاي مصرف‌كننده انرژي، به‌طوري كه باعث افزايش بازدهي كلي انرژي گردد.
ب
ب ـ برچسب مصرف انرژي: صفحه حاوي اطلاعات مربوط به معيارها و مشخصات فني از قبيل مقدار مصرف و يا بازده انرژي در هر كالاي انرژي‌بر و مقايسه آن با معيارهاي مصوب است كه قابل نصب بر روي كالاها باشد.
پ
پ ـ تجهيزات مصرف كننده انرژي: وسايل، ماشين‌آلات و كالاهاي مصرف‌كننده حاملهاي انرژي يا تبديل‌كننده انرژي كه در بخشهاي مختلف اعم از صنعت، كشاورزي، تجاري، خانگي، حمل و نقل عمومي و نظاير آنها استفاده مي‌شود.
ت
ت ـ توربين‌هاي انبساطي: تجهيزاتي است كه به‌جاي فشارشكن نصب مي‌شود و از انرژي حاصل از تفاوت فشار گاز طبيعي شبكه‌هاي گازرساني استفاده و آن را تبديل به برق مي‌كند.
ث
ث ـ توليد همزمان برق و حرارت: فناوري ويژه‌اي كه در آن تلفات حرارتي ناشي از تبديل سوخت به انرژي مكانيكي يا الكتريكي، بازيافت شده و به مصرف حرارتي مراكز صنعتي، تجاري، مسكوني، كشاورزي و عمومي مي‌رسد و در اثر آن بازدهي كل سامانه به مقدار قابل ملاحظه‌اي افزايش مي‌يابد.
ج
ج ـ توليد همزمان پراكنده برق و حرارت: روشي كه در آن باتوجه به توسعه مولدهاي مقياس كوچك، همزمان برق و حرارت در محل مصرف توليد مي‌شود و بدون نياز به انتقال، حرارت توليد شده به مصرف مي‌رسد.
چ
چ ـ حاملهاي انرژي: مواد و عناصر طبيعي اعم از فسيلي و غيرفسيلي يا فرآورده‌هاي آنها مانند نفت‌خام، فرآورده‌هاي نفتي، گازطبيعي، زغال‌سنگ و منابع تجديد شونده انرژي كه قابليت انرژي‌زايي دارند و مي‌توان با انجام عمليات خاصي، از انرژي نهفته در آنها به صورتهاي مختلف استفاده نمود.
ح
ح ـ حمل و نقل تركيبي: اتصال سامانه‌هاي مختلف جابه‌جايي مسافر و حمل كالا به نحوي كه شيوه حمل و نقل به صورت بهينه تغيير يابد.
خ
خ ـ حمل و نقل هوشمند: فناوريهاي پيشرفته الكترونيكي، مخابراتي و اطلاعاتي در وسايل نقليه و زيرساختهاي حمل و نقل كه به‌كارگيري آنها موجب افزايش ايمني، بهره‌وري، تسهيل در رفت و آمد و كاهش تراكم ترافيكي مي‌گردد.
د
د ـ ساختمان سبز: به ساختماني اطلاق مي‌شود كه ضوابط خاص مكان‌يابي، طراحي سامانه‌هاي ساخت، اجراء، نگهداري، بهره‌برداري و بازيافت در آن به‌منظور آسيب‌رساني هرچه كمتر به طبيعت و تعامل با محيط پيراموني رعايت مي‌شود.
ذ
ذ ـ ساختمان و واحد صنعتي هدف: ساختمان و واحدي صنعتي كه مشمول مقررات مديريت انرژي است.
ر
ر ـ سامانه مصرف‌ كننده انرژي: مجموعه‌اي از تجهيزات و فرآيندهاي توليدي، خدماتي، صنعتي و مانند آن است كه در آن انرژي، مصرف، تبديل و يا منتقل مي‌شود.
ز
ز ـ سوخت: موادي كه قابليت احتراق دارند؛ مانند نفت خام، فرآورده‌هاي نفتي و گاز طبيعي، زغال‌سنگ و زغال چوب. سوخت هسته‌اي مشمول اين تعريف نيست.
ژ
ژ ـ شركت بازرسي فني انرژي: شركتي از نوع خدمات مهندسي و تأييد صلاحيت ‌شده كه موظف به بررسي و اندازه‌گيري معيار مصرف انرژي در واحدهاي صنعتي و تطبيق آن با معيارهاي تعيين شده در استانداردهاي مربوطه است.
س
س ـ شركت خدمات انرژي: شركتي از نوع خدماتي و مهندسي است كه در كليه بخشهاي مصرف‌كننده انرژي، پروژه‌هاي مرتبط با بهبود كارآيي انرژي را طراحي، اجراء و تأمين مالي مي‌كند. اين شركت با تضمين حصول سطح مشخصي از كارآيي انرژي، تمام مخاطرات پروژه را بر عهده مي‌گيرد و هزينه و سود خود را از محل صرفه‌جويي انرژي تأمين مي‌كند.
ش
ش ـ شناسنامه صرفه‌جويي انرژي: فرم گزارشي از ميزان و نحوه صرفه‌جويي انرژي واحدها و سامانه‌ها و فرآيندهاي يك واحد صنعتي است كه موارد و اقلام آن طبق بخشنامه‌ها و آيين‌نامه‌ها مشخص خواهد شد.
ص
ص ـ ضوابط برتر مديريت مصرف انرژي: مجموعه مشخصات فني مربوط به مصرف انرژي است كه در برگيرنده كيفيتي بالاتر نسبت به استاندارد و متضمن مصرف كمتر نسبت به حد تعيين شده براي اعمال تشويقهاي ويژه در معيارها و مشخصات فني مصرف انرژي بر طبق آيين‌نامه‌هاي مربوط به ضوابط قانوني استاندارد مصرف انرژي باشد.
ض
ض ـ فرآيند مصرف‌كننده انرژي: مجموعه عملياتي است كه به توليد يا تبديل يك كالا و يا ارائه خدمات مشخصي منجر و طي اين عمليات، حاملهاي انرژي مصرف گردد.
ط
ط ـ قيمت غيريارانه‌اي برق: قيمتي كه هر ساله توسط هيأت وزيران تعيين مي‌شود.
ظ
ظ ـ قيمت غيريارانه‌اي فرآورده‌هاي نفتي: قيمتي معادل بهاي عرضه فرآورده‌هاي نفتي در خليج فارس است.
ع
ع ـ قيمت غيريارانه‌اي گاز: قيمتي معادل بهاي پايه صادراتي گاز است.
غ
غ ـ كاربران انرژي: كليه اشخاص حقيقي و حقوقي بخشهاي دولتي و غيردولتي شامل توليدكنندگان، فروشندگان، مصرف‌ كنندگان انرژي و تجهيزات و فرآيندهاي انرژي‌بر اعم از اين‌كه مصرف‌كننده يا توليدكننده مستقيم حاملهاي انرژي باشند و يا بر آن تأثير بگذارند.
ف
ف ـ گرمايش و سرمايش ناحيه‌اي: توزيع انرژي حرارتي و برودتي از يك منبع مركزي تبديل انرژي به‌طوري كه نيازهاي گرمايشي و سرمايشي در يك ناحيه تأمين شود.
ق
ق ـ مديريت بار: مجموعه مطالعات و فعاليتهاي مهندسي و مديريتي كه منجر به كاهش مصرف انرژي در محدوده زماني اوج مصرف يا انتقال و توزيع آن به ساير ساعات يا فصول مي‌شود و منحني بار را هموار مي‌كند.
ک
ك ـ مصرف انرژي: كاربرد انرژي براي اين‌كه انرژي ثانويه يا محصول و خدمات توليد شود.
گ
گ ـ مصرف ويژه انرژي: ميزاني از انرژي است كه به ازاء يك واحد توليد و ارزش اقتصادي آن مصرف مي‌شود و اين واژه براي كل اقتصاد كشور، يك بخش و يا اجزاء آن به كار مي‌رود.
ل
ل ـ معيارها و مشخصات فني: استاندارد مصرف، بازده و مصرف ويژه انرژي و ساير ويژگيهاي فني در كليه تجهيزات، فرآيندها و سامانه‌هاي انرژي‌بر كه به ‌نحوي با مصرف انرژي مرتبط است.
م
م ـ مميزي انرژي: مجموعه مطالعات و فعاليتهاي فني و اقتصادي كه منجر به شناخت و ارزيابي نحوه و ميزان و محل مصرف حاملهاي انرژي، تلفات انرژي و عوامل مؤثر در آن مي‌شود و موجب ارائه شيوه ارتقاء سطح بازدهي مصرف حاملهاي انرژي و روشهاي اعمال مديريت انرژي در كارخانه‌ها، ماشين‌آلات، تجهيزات، فرآيندهاي صنعتي و ساختمانها مي‌گردد.
ن
ن ـ واحد مديريت انرژي: واحدي در مؤسسات صنعتي است كه مجموعه عملياتي شامل شناخت ميزان و نحوه مصرف حاملهاي انرژي، ثبت اطلاعات مربوط و تعيين و اجراي راهكارهاي لازم جهت كاربرد بهينه انرژي را بر‌عهده دارد.
تبصره
تبصره ـ قيمت غيريارانه‌اي برق، فرآورده‌هاي نفتي و گاز تابع افزايش و يا كاهش قيمتهاي موضوع بندهاي«ط»، «ظ» و«ع» اين ماده است.

فصل دوم - سیاستها و خط مشی های اساسی

ماده ۳

ماده 3 ـ تعيين، اصلاح و بازنگري خط‌ مشي‌هاي اساسي در مورد هر كدام از حوزه‌هاي مصرف‌ و توليد انرژي توسط كارگروهي متشكل از وزراء نيرو و نفت و معاون برنامه‌ريزي و نظارت راهبردي رئيس جمهور انجام مي‌شود.

ماده ۴

ماده 4 ـ راهكارهاي اجرائي مناسب به‌ منظور حمايت و تشويق براي ارتقاء نظام تحقيق و توسعه درباره فناوري‌هاي جديد ازطريق تأمين اعتبارات تحقيقاتي موردنياز تا مرحله ساخت نمونه و تجاري‌سازي، توسط وزارتخانه‌هاي نفت و نيرو در قالب بودجه سنواتي تدوين و به ‌تصويب هيأت وزيران مي‌رسد.

فصل سوم - ساختار و تشکیلات

ماده ۵

ماده 5 ـ سياستگذاري در بخش انرژي كشور از جمله انرژيهاي نو و بهينه‌ سازي توليد و مصرف انواع حاملهاي انرژي فقط برعهده شوراي‌عالي انرژي است.
تبصره
تبصره ـ ساختار شوراي‌عالي انرژي بايد به‌گونه‌اي اصلاح شود كه امكان حضور منظم طرفهاي عرضه و تقاضاي انرژي در جلسات شورا و سياستگذاري مشترك آنها در بخش انرژي فراهم شود.

ماده ۶ (اصلاحی ۰۸ˏ۰۴ˏ۱۳۹۰)

اصلاحی / الحاقی
ماده 6 (اصلاحي 08ˏ04ˏ1390) ـ وزارتخانه‌هاي نيرو، نفت، كشاورزي و صنعت، معـدن و تجارت موظفند كليه فناوريهاي موردنياز حوزه تخصصي براي عرضه و مصرف انرژي در بيست سال آينده را در حيطه تخصصي خود شناسايي و تمهيد كنند و امكان طراحي و بهبود آنها براي به‌كارگيري توسط سازندگان و توليدكنندگان داخلي را فراهم نمايند.
این روشنایی را به دوستی هدیه بدهید