سند حقوقی

قانون اصلاح موادي از قانون تشكيلات، وظايف و انتخابات شوراهاي اسلامي كشور و انتخاب شهرداران

تاریخ تصویب: 1403/12/19 · تاریخ روزنامه رسمی: 1404/01/16
فصل دوم - انتخاباتماده ۳۱

ز

آرائي كه با شناسنامه افراد فوت شده يا غيرايراني اخذ شده باشد

ح

آرائي كه با شناسنامه غير يا جعلي اخذ شده باشد

ط

آرائي كه با شناسنامه كساني كه حضور ندارند اخذ شده باشد

ی

آرائي كه از طريق تهديد به دست آمده باشد

ک

آرائي كه با تقلب و تزوير در تعرفه ها، آرا، صورتجلسه ها و شمارش به دست آمده باشد

تبصره ۱- آرای زاید مذکور در بند «ج» این ماده به قید قرعه از کل برگ های رای کسر می شود.

تبصره 1- آراي زايد مذكور در بند «ج» اين ماده به قيد قرعه از كل برگ هاي رأي كسر مي شود.

تبصره ۲- چنانچه احراز شود که رای دهنده بیش از یک برگ رای به صندوق ریخته است، همه اوراق وی باطل است و جزو آرای ماخوذه محسوب نمی شود.

تبصره 2- چنانچه احراز شود كه رأي دهنده بيش از يك برگ رأي به صندوق ريخته است، همه اوراق وي باطل است و جزو آراي مأخوذه محسوب نمي شود.
فصل دوم - انتخابات

ماده ۳۲

در صورتي كه در برگ رأي علاوه بر اسامي نامزدهاي آن حوزه انتخابيه، اسامي ديگر نوشته شده باشد، برگ رأي باطل نيست و فقط اسامي اضافه خوانده نمي شود.

ماده ۳۳

در صورتي كه اسامي نوشته شده در برگ رأي بيش از تعداد لازم باشد، اسامي اضافه از آخر خوانده نمي شود.

ماده ۳۴

در صورتي كه در برگ رأي نام يك داوطلب چند بار نوشته شده باشد فقط يك رأي براي او محسوب مي شود.

ماده ۳۵

در حوزه هاي انتخابيه اي كه تا ده نفر نامزد انتخاباتي داشته باشد نامزدها مي توانند به تنهائي يا اشتراك براي هر يك از شعبه هاي ثبت نام و اخذ رأي و در حوزه هاي انتخابيه اي كه بيش از ده نفر نامزد داشته باشد براي هر پنج شعبه ثبت نام و اخذ رأي يك نفر نماينده جهت حضور در محل شعب اخذ رأي به هيأت اجرائي معرفي نمايند. در تهران و ساير كلان شهرها تعداد نمايندگان ناظر از طرف نامزدهاي انتخابات شوراي اسلامي شهر با توافق هيأت اجرائي تعيين مي گردد.
تبصره
چنانچه نمايندگان كانديداها تخلفي در شعب اخذ رأي مشاهده نمايند بدون دخالت مراتب را به هيأت اجرائي و نظارت كتباً اعلام خواهند نمود.
ب
شرايط انتخاب كنندگان و انتخاب شوندگان

ماده ۳۶

انتخاب كنندگان بايد داراي شرايط زير باشند:
الف
تابعيت كشور جمهوري اسلامي ايران.
ب
حداقل سن 18سال تمام در روز اخذ رأي .
ج
سكونت حداقل يك سال در محل اخذ رأي، به استثناي شهرهاي بالاي يكصد هزار نفر جمعيت.

تبصره- کسانی که محل کار آنان خارج از محدوده حوزه انتخابیه باشد ولی افراد تحت تکفل آنان مانند همسر و فرزندان حداقل یک سال قبل از انتخابات در حوزه انتخابیه سکونت…

تبصره- كساني كه محل كار آنان خارج از محدوده حوزه انتخابيه باشد ولي افراد تحت تكفل آنان مانند همسر و فرزندان حداقل يك سال قبل از انتخابات در حوزه انتخابيه سكونت داشته باشند مي توانند در همان حوزه رأي دهند.
فصل دوم - انتخابات

ماده ۳۷

انتخاب شوندگان هنگام ثبت نام بايد داراي شرايط زير باشند:
الف
تابعيت كشور جمهوري اسلامي ايران
ب
حداقل سن 25 سال تمام
ج
اعتقاد به اسلام.
تبصره
اقليت هاي شناخته شده در قانون اساسي به جاي اسلام بايد به اصول دين خود اعتقاد و التزام عملي داشته باشند.
د
التزام عملي به اسلام
ه
ه ـ - اعتقاد و التزام عملي به نظام جمهوري اسلامي ايران و اصل ولايت مطلقه فقيه
و
ابراز وفاداري به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران
ز
دارا بودن سواد خواندن و نوشتن براي شوراي روستاهاي تا دويست خانوار و داشتن مدرك ديپلم براي شوراي روستاهاي بالاي دويست خانوار، داشتن حداقل مدرك فوق ديپلم يا معادل آن براي شوراي شهرهاي تا بيست هزار نفر جمعيت، داشتن حداقل مدرك ليسانس يا معادل آن براي شوراي شهرهاي بالاي بيست هزار نفر جمعيت
تبصره
كساني كه سابقه يك دوره كامل عضويت اصلي شورا را دارا باشند به شرطي كه در همان حوزه انتخابيه نامزد شود از شرط مدرك تحصيلي معاف هستند.
ح
دارا بودن كارت پايان خدمت نظام وظيفه يا كارت معافيت دائم از خدمت براي مردان
تبصره
متعهدين خدمت به دولت در هنگام ايفاي تعهد با تأييد محل خدمت، از ارائه كارت مذكور مستثني مي باشند.
ط
داشتن سلامت جسماني در حد برخورداري از نعمت شنوايي و گويايي و سلامت رواني، حسب مورد با گواهي پزشكي قانوني

تبصره ۱- اعضای شوراهای اسلامی روستا باید در محدوده بخش و شوراهای اسلامی شهر در محدوده شهرستان حوزه انتخابیه خود سکونت اختیار نمایند. تغییر محل سکونت توسط هر یک…

تبصره 1- اعضاي شوراهاي اسلامي روستا بايد در محدوده بخش و شوراهاي اسلامي شهر در محدوده شهرستان حوزه انتخابيه خود سكونت اختيار نمايند. تغيير محل سكونت توسط هر يك از اعضاي شورا از محدوده تعيين شده به خارج از آن موجب سلب عضويت مي شود. حداقل مدت سكونت اعضا در محدوده تعيين شده چهار روز در هفته مي باشد. آيين نامه نحوه و چگونگي احراز سكونت اعضاي شوراي اسلامي توسط وزارت كشور با همكاري شوراي عالي استان ها تهيه و توسط وزير كشور تأييد و ابلاغ مي-شود.

تبصره ۲- ارائه گواهی عدم سو پیشینه که از تاریخ صدور آن بیش از سه ماه نگذشته باشد، در هنگام ثبت نام الزامی است.

تبصره 2- ارائه گواهي عدم سوء پيشينه كه از تاريخ صدور آن بيش از سه ماه نگذشته باشد، در هنگام ثبت نام الزامي است.

تبصره ۳- هر یک از داوطلبان شوراهای اسلامی شخصا یا از طریق نماینده تام الاختیار با احراز اصالت امضا و به صورت کتبی می توانند حداکثر تا هفتاد و دو ساعت قبل از…

تبصره 3- هر يك از داوطلبان شوراهاي اسلامي شخصاً يا از طريق نماينده تام الاختيار با احراز اصالت امضا و به صورت كتبي مي توانند حداكثر تا هفتاد و دو ساعت قبل از شروع اخذ رأي، انصراف خود از داوطلبي را به هيأت هاي اجرائي اعلام نمايند. مراتب انصراف توسط هيأت اجرائي فوراً به اطلاع هيأت نظارت مربوط مي رسد. بازگشت از انصراف پذيرفته نمي شود.

تبصره ۴- داوطلبانی که در یکی از حوزه های انتخابیه ثبت نام نموده اند و صلاحیت آنها تایید شده است، فقط برای یک بار می توانند تا پانزده روز قبل از روز اخذ رای،…

تبصره 4- داوطلباني كه در يكي از حوزه هاي انتخابيه ثبت نام نموده اند و صلاحيت آنها تأييد شده است، فقط براي يك بار مي توانند تا پانزده روز قبل از روز اخذ رأي، حوزه انتخابيه شهر و روستاي خود را در محدوده همان شهرستان و با احراز شرايط مندرج در اين ماده و مواد (41) و (42) اين قانون به صورت كتبي از طريق هيأت اجرائي تغيير دهند. اين دسته از داوطلبان نياز به ثبت نام مجدد نداشته و به جز در مواردي كه مدرك جديدي در حوزه انتخابيه جديد به دست آمده است، نياز به بررسي مجدد صلاحيت آنها نمي باشد.
فصل دوم - انتخابات

ماده ۳۸

شرايط اعضاي هيأت هاي اجرائي و نظارت، هيأت هاي بازرسي وزارت كشور، اعضاي شعب و نمايندگان فرماندار و بخشدار به شرح زير است: 1- اعتقاد به اسلام 2- التزام عملي به احكام اسلام و قانون اساسي 3- حداقل سواد خواندن و نوشتن 4- عدم وابستگي به گروههاي غيرقانوني 5- عدم سابقه محكوميت كيفري مؤثر و عدم محروميت از حقوق اجتماعي 6- عدم سابقه محكوميت به جرائم انتخاباتي
تبصره ۱
اقليت هاي ديني شناخته شده در قانون اساسي، تنها از شرط اعتقاد به اسلام و التزام عملي به آن معاف بوده و بايد داراي وثاقت، امانت و ساير شرايط قانوني لازم باشند.
تبصره ۲
مقامات منصوب كننده مكلفند در صورت اطلاع از نبود اين شرايط درخصوص اعضاي مذكور در اين ماده اقدام به تغيير آنها نمايند.
تبصره ۳
هيچ يك از اشخاص موضوع اين ماده نبايد داوطلب بوده و يا با نامزدهاي انتخابات به ترتيب زير خويشاوندي نسبي يا سببي داشته باشد: الف- خويشاوندي نسبي: پدر، مادر، فرزند، برادر و خواهر ب- خويشاوندي سببي: همسر، پدر، مادر، برادر و خواهر همسر و همسر فرزند داوطلب
تبصره ۴
در روستاها وجود ارتباط خويشاوندي سببي اعضاي اين ماده با داوطلب بلامانع بوده و صرفاً همسر، پدر همسر و مادر همسر داوطلب مشمول تبصره (3) اين ماده هستند.
تبصره ۵
در صورتي كه هريك از داوطلبان نسبت به وجود رابطه خويشاوندي اعتراضي داشته باشد، مي تواند به هيأت هاي اجرائي و نظارت اعلام كند و هيأت ها موظف به رسيدگي و اعلام نتايج به صورت مستند و مستدل مي باشند.
تبصره ۶
در صورتي كه اعضاي حقوقي هيأت اجرائي شامل فرماندار، نماينده رئيس دادگستري و رئيس ثبت احوال با هر يك از نامزدها رابطه خويشاوندي مذكور در تبصره (3) اين ماده را داشته باشند، مقام منصوب كننده بايد فردي را به عنوان جايگزين وي معرفي كند.

ماده ۳۹

معتمدان دعوت شده از سوي فرماندار و بخشدار و اعضاي هيأت هاي اجرائي و نظارت از داوطلب شدن در حوزه انتخابيه مربوط محرومند. استعفاء از سمتهاي مذكور پس از قبول دعوت و شركت در اولين جلسه تأثيري در اين محروميت ندارد.

ماده ۴۰

هيچ يك از معتمدان منتخب اعم از اعضاي اصلي و علي البدل هيأت هاي اجرائي و اعضاي هيأت نظارت، اعضاي شعب ثبت نام و اخذ رأي نبايد داوطلب عضويت در شوراهاي اسلامي شهر و روستا يا عضو فعلي شوراها باشند. مسؤوليت رعايت مفاد اين بند با فرماندار و بخشدار است.

ماده ۴۱

اشخاص زير به واسطه مقام و شغل خود از داوطلب شدن براي شوراهاي اسلامي به ترتيب ذيل محرومند:
۱
رئيس جمهور و مشاوران و معاونان وي، نمايندگان مجلس خبرگان رهبري، وزرا، معاونان و مشاوران آنان، نمايندگان مجلس شوراي اسلامي، معاونان و مشاوران رئيس مجلس شوراي اسلامي، اعضاي شوراي نگهبان، رئيس قوه قضائيه و معاونان و مشاوران وي، رئيس ديوان عالي كشور، دادستان كل كشور و معاونان و مشاوران آنان، رئيس ديوان عدالت اداري، رئيس ديوان محاسبات كشور و معاونان وي، دادستان ديوان محاسبات، رئيس سازمان بازرسي كل كشور و معاونان وي، شهرداران، شاغلان نيروهاي مسلح، رؤساي سازمان ها و ادارات عقيدتي سياسي نيروهاي مسلح، رئيس سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران و معاونان وي، دبير هيأت دولت، رؤساي دفاتر سران سه قوه، رؤساي سازمان هاي دولتي، رؤساي دانشگاهها (دولتي و غيردولتي)، رئيس دانشگاه آزاد اسلامي، رؤساي كل و مديران عامل بانك ها، رئيس جمعيت هلال احمر جمهوري اسلامي ايران و معاونان وي، رئيس بنياد مستضعفان، رئيس بنياد شهيد و امور ايثارگران، رئيس بنياد مسكن انقلاب اسلامي، رئيس كميته امداد امام خميني (ره)، مديران عامل شركتهاي دولتي ( مانند شركت مخابرات، دخانيات و ... )، رئيس سازمان نظام پزشكي ايران، رئيس سازمان نظام مهندسي كشور و اعضاي هيأت مديره اتحاديه هاي صنفي كشوري و هيأت رئيسه اتاق اصناف ايران، رئيس و اعضاي هيأت مديره مؤسسات خصوصي حرفه اي عهده دار مأموريت عمومي موضوع ماده (۱) قانون ارتقاي سلامت نظام اداري و مقابله با فساد مصوب 29/2/1387 با اصلاحات و الحاقات بعدي، مديران كل ادارات كل ستادي مجلس شوراي اسلامي، مديران كل تشكيلات ستادي وزارتخانه ها و سازمانها و ادارات دولتي و ساير رؤسا و مديراني كه حوزه مسؤوليت آنان به كل كشور تسري دارد، از عضويت در شوراهاي اسلامي سراسر كشور محرومند مگر آنكه سه ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا نموده و به هيچ وجه در آن پست شاغل نباشند.
۲
استانداران و معاونان و مشاوران آنان، فرمانداران و معاونان آنان، معاونان شهردار، بخشداران، مديران كل ادارات استانداري، مديران كل، معاونان ادارات كل، دادستان ها، داديارها، بازپرس ها، قضات، رؤساي دانشگاهها (دولتي و غير دولتي) و رؤساي شعب آنها، رؤساي بانك ها، رئيس و اعضاي هيأت مديره سازمان نظام پزشكي، رئيس و اعضاي هيأت مديره سازمان نظام مهندسي، اعضاي هيأت مديره اتحاديه هاي صنفي غيركشوري، هيأت رئيسه اتاق اصناف شهرستان، رئيس و اعضاي هيأت مديره سازمان نظام مهندسي كشاورزي، رئيس و اعضاي هيأت مديره سازمان نظام پرستاري، رئيس و اعضاي هيأت مديره كانون وكلاي دادگستري، مركز وكلا، كارشناسان رسمي و مشاوران خانواده قوه قضائيه، رؤسا و معاونان سازمان ها و شركت هاي دولتي و نهادها و مؤسسات دولتي و يا وابسته به دولت كه از بودجه عمومي به هر مقدار استفاده مي نمايند و ساير رؤسا و مديران استان، شهرستان و بخش به ترتيب از عضويت در شوراهاي اسلامي واقع در محدوده استان، شهرستان و بخش محرومند، مگر آنكه سه ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفا نموده و به هيچ وجه در آن پست شاغل نباشند.
۳
مديران مناطق و نواحي شهرداري و مؤسسات و شركتهاي وابسته و دهياران از عضويت در شوراي اسلامي شهر و روستاي محل خدمت محرومند، مگر آنكه سه ماه قبل از ثبت نام از سمت خود استعفاء نموده و به هيچ وجه در آن سمت شاغل نباشند.
۴
اعضاي شوراهاي اسلامي شهر و روستا در طول مدت عضويت در شوراهاي اسلامي نمي توانند در دهياري و شهرداري و همچنين مؤسسات و شركت هاي وابسته و تابعه آن در حوزه انتخابيه خود و دبيرخانه هر يك از شوراهاي روستا، شهر، بخش، شهرستان و استان محدوده حوزه انتخابيه و شوراي عالي استان ها و مسؤوليت هاي مذكور در بندهاي (1)، (2) و (3) اين ماده به هر نحو اعم از رسمي، پيماني، قراردادي، شركتي، حجمي، طرحي (پروژه اي)، مشغول به كار شوند. آن دسته از اعضاي شوراي شهر كه پيش از انتخاب به عنوان عضو شورا از كاركنان شهرداري حوزه انتخابيه خود بوده اند، به دبيرخانه شوراي اسلامي مربوط مأمور مي شوند تا به صورت شغل تمام وقت عهده دار وظايف عضويت در شوراي شهر شوند.

تبصره ۱- منظور از عبارات «دولت»، «تابعه» و «وابسته به دولت» در این ماده، همان تعاریف تبصره (۷) ماده (۳۲) قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی می باشد.

تبصره 1- منظور از عبارات «دولت»، «تابعه» و «وابسته به دولت» در اين ماده، همان تعاريف تبصره (7) ماده (32) قانون انتخابات مجلس شوراي اسلامي مي باشد.

تبصره ۲- در مورد کسانی که طبق قوانین استخدامی یا تعهد خدمت، استعفای آنان منوط به پذیرش آن از سوی مسوولین مربوط باشد، قبول استعفا شرط است. در هنگام ثبت نام…

تبصره 2- در مورد كساني كه طبق قوانين استخدامي يا تعهد خدمت، استعفاي آنان منوط به پذيرش آن از سوي مسؤولين مربوط باشد، قبول استعفا شرط است. در هنگام ثبت نام ارائه گواهي رسمي مبني بر قبول استعفا و عدم اشتغال در پست يا مقام يا سمت يا شغل يادشده الزامي است؛ در غير اين صورت ثبت نام داوطلب ممنوع است.

تبصره ۳- سرپرست یا قائم مقام جایگاههای یادشده مشمول حکم این ماده می باشند.

تبصره 3- سرپرست يا قائم مقام جايگاههاي يادشده مشمول حكم اين ماده مي باشند.
فصل دوم - انتخابات

ماده ۴۲

اشخاص زير از داوطلب شدن براي عضويت در شوراها محرومند:
الف
كساني كه در جهت تحكيم مباني رژيم سابق نقش موثر و فعال داشته اند به تشخيص مراجع ذي صلاح
ب
كساني كه به جرم غصب اموال عمومي محكوم شده اند
ج
وابستگان تشكيلاتي به احزاب، سازمانها و گروهك هايي كه غيرقانوني بودن آنها از طرف مراجع صالح اعلام شده باشد
د
كساني كه به جرم اقدام عليه امنيت داخلي و خارجي جمهوري اسلامي ايران محكوم شده اند
ه
ه ـ - محكومين به ارتداد به حكم محاكم صالح قضائي
و
محكومين به حدود شرعي
ز
محكومين به خيانت و كلاهبرداري و غصب اموال ديگران به حكم محاكم صالح قضائي
ح
مشهوران به فساد و متجاهران به فسق
ط
قاچاقچيان مواد مخدر يا روانگردان و معتادان به اين مواد
ی
محجوران و كساني كه به حكم دادگاه مشمول اصل (49) قانون اساسي باشند
ک
وابستگان به رژيم گذشته از قبيل ( اعضاي انجمن هاي ده، شهر، شهرستان و استان و خانه هاي انصاف، رؤساي كانون هاي حزب رستاخيز و حزب ايران نوين و نمايندگان مجلس هاي سنا و شوراي ملي سابق، كدخدايان و خوانين وابسته به رژيم گذشته)

ماده ۴۳

هيچ يك از داوطلبان عضويت در شوراها نمي توانند هم زمان در بيش از يك حوزه انتخابيه به عنوان داوطلب عضويت در شورا ثبت نام نمايند، در غير اين صورت اسم آنان از فهرست داوطلبان حذف و از آن تاريخ تا پايان همان دوره از داوطلب شدن در انتخابات شوراها محروم مي گردند.
ج
هيأت هاي اجرائي و وظايف آنها

ماده ۴۴

وزارت كشور زير نظر هيأت اجرائي مركزي، مجري انتخابات است. وزير كشور موظف است به گونه اي برنامه ريزي نمايد كه بيست روز پيش از ثبت نام داوطلبان، هيأت اجرائي مركزي را با تركيب زير تشكيل دهد:
۱
وزيركشور (رئيس هيأت)
۲
وزير اطلاعات
۳
وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات
۴
دادستان كل كشور
۵
رئيس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي
۶
رئيس سازمان ثبت احوال كشور
۷
رئيس ستاد انتخابات كشور
۸
شش نفر از شخصيت هاي ديني، سياسي، فرهنگي - اجتماعي، حقوقي، علمي و اقتصادي در سطح ملي به عنوان معتمدان مردمي به گونه اي كه حتي الامكان يك نفر از هر يك از حوزه هاي مذكور در آن حضور داشته باشد.

تبصره ۱- حکم اشخاص مذکور در این ماده توسط وزیر کشور صادر می شود.

تبصره ۱- حكم اشخاص مذكور در اين ماده توسط وزير كشور صادر مي شود.

تبصره ۲- یکی از اعضای هیات مرکزی نظارت می تواند در جلسات هیات اجرائی مرکزی بدون حق رای حضور داشته باشد.

تبصره 2- يكي از اعضاي هيأت مركزي نظارت مي تواند در جلسات هيأت اجرائي مركزي بدون حق رأي حضور داشته باشد.

تبصره ۳- جلسات هیات اجرائی مرکزی با حضور حداقل یازده نفر رسمیت می یابد و مصوبات آن با رای حداقل نه نفر از اعضای حاضر معتبر است.

تبصره ۳- جلسات هيأت اجرائي مركزي با حضور حداقل يازده نفر رسميت مي يابد و مصوبات آن با رأي حداقل نه نفر از اعضاي حاضر معتبر است.

تبصره ۴- اولین جلسه هیات اجرائی مرکزی با دعوت وزیر کشور تشکیل می شود و نائب رئیس از بین اعضای هیات با اکثریت آرا انتخاب می شود. مسوولیت دبیری هیات اجرائی مرکزی…

تبصره ۴- اولين جلسه هيأت اجرائي مركزي با دعوت وزير كشور تشكيل مي شود و نائب رئيس از بين اعضاي هيأت با اكثريت آرا انتخاب مي شود. مسؤوليت دبيري هيأت اجرائي مركزي با دبير ستاد انتخابات كشور است كه با پيشنهاد وزير كشور و تأييد هيأت اجرائي مركزي انتخاب مي شود.
فصل دوم - انتخابات

ماده ۴۵

به منظور تعيين معتمدان مردمي هيأت اجرائي مركزي، وزير كشور در مجموع سي نفر از شخصيت‏هاي ديني، سياسي، فرهنگي- اجتماعي، علمي، اقتصادي و حقوقي كشور را كه داراي صلاحيت‏هاي مندرج در ماده (38) اين قانون باشند، به ‏عنوان معتمَد به هيأت‏ مركزي نظارت معرفي مي كند. پس از تأييد هيأت مركزي نظارت، وزير كشور حداكثر ظرف يك هفته، جلسه‏اي با حضور نماينده هيأت مركزي نظارت و حداقل دوسوم معتمدان مذكور تشكيل مي‏دهد كه ضمن آن شش نفر معتمدان هيأت اجرائي مركزي با رأي مخفي و اكثريت نسبي معتمدان به‏ عنوان عضو اصلي و سه نفر عضو علي‏البدل به‏ترتيب آرا انتخاب مي شوند.
تبصره ۱
هيأت‏ مركزي نظارت موظف است با اخذ نظر مراجع ذي-صلاح حداكثر ظرف دو روز، اظهارنظر كتبي خود را نسبت ‏به صلاحيت معتمدان معرفي شده، به وزير كشور ارسال كند. چنانچه هيأت‏ مركزي نظارت با دلايل مستند، كل يا تعدادي از معتمدان پيشنهادي را تأييد نكرد، وزير كشور موظف است به تعداد دوبرابر مورد نياز، افراد ديگري را كه واجد شرايط باشند به هيأت ‏مركزي نظارت پيشنهاد نمايد. هيأت‏ مركزي نظارت حداكثر ظرف چهل و هشت ساعت نظر خود را به صورت كتبي اعلام مي‏نمايد.
تبصره ۲
اگر براي مرتبه دوم معتمدان پيشنهادي، مورد تأييد هيأت‏ مركزي نظارت قرار نگيرند، در صورتي‏كه حداقل بيست نفر مورد تأييد باشند، اعضاي اصلي و علي‏البدل را از ميان خود انتخاب مي كنند، در غير اين صورت وزير كشور با تأييد هيأت مركزي نظارت ظرف چهل و هشت ساعت، ساير معتمدان را انتخاب مي كند.

ماده ۴۶

وظايف هيأت اجرائي مركزي، علاوه بر مواردي كه در اين قانون بر عهده آنها گذاشته شده است، به شرح زير است:
۱
مسؤوليت حسن اجراي فرآيند اجرائي انتخابات در همه سطوح
۲
هماهنگي با نهادهاي مرتبط در برگزاري انتخابات
۳
تصويب برنامه زمان بندي و اجرائي انتخابات با تأييد هيأت مركزي نظارت
۴
رسيدگي به موضوعات ارجاعي از سوي وزير كشور
۵
هماهنگي هاي لازم جهت تأمين امنيت اجراي انتخابات در چهارچوب قوانين

ماده ۴۷

به منظور برگزاري انتخابات شوراهاي اسلامي شهر، دو هفته قبل از ثبت نام، هيأت اجرائي شهرستان به رياست فرماندار و عضويت رئيس اداره ثبت احوال، يك حقوقدان با معرفي رئيس كل دادگستري استان و هشت نفر از معتمدان در محدوده شهرستان تشكيل مي شود. حكم اعضاي هيأت اجرائي شهرستان توسط فرماندار صادر مي شود.
تبصره ۱
براي تعيين هشت نفر معتمدان هيأت اجرائي، فرماندار سي نفر از معتمدان اقشار مختلف مردم از كليه شهرهاي محدوده شهرستان را انتخاب و پس از تأييد هيأت نظارت از آنان دعوت به عمل مي آورد. فرماندار نمي تواند داوطلب عضويت در شوراي شهر يا روستاي واقع در محدوده شهرستان را به عنوان معتمد دعوت نمايد.
تبصره ۲
هيأت‏ نظارت شهرستان با اخذ نظر مراجع ذي صلاح موظف است حداكثر ظرف چهل وهشت ساعت، اظهارنظر كتبي خود نسبت ‏به صلاحيت معتمدان معرفي شده را براي فرماندار ارسال كند. پس از تأييد هيأت نظارت، فرماندار حداكثر ظرف چهل و هشت ساعت جلسه‏اي با حضور هيأت نظارت شهرستان و حداقل دوسوم معتمدان مذكور تشكيل مي دهد كه ضمن آن هشت نفر معتمدان هيأت اجرائي با رأي مخفي و اكثريت نسبي به‏عنوان عضو اصلي و پنج نفر به عنوان عضو علي البدل به ترتيب آرا انتخاب مي شوند. چنانچه هيأت‏ نظارت با دلايل مستند، كل يا تعدادي از معتمدان پيشنهادي را تأييد نكرد، فرماندار مربوط موظف است ظرف بيست و چهار ساعت با اعضاي حقوقي هيأت تشكيل جلسه داده و به تعداد دو برابر مورد نياز، افراد واجد شرايط ديگري را با مشخصات قابل شناسايي جهت تعيين صلاحيت به هيأت‏ نظارت مربوط پيشنهاد دهد. هيأت‏ نظارت حداكثر ظرف چهل و هشت ساعت نظر خود را به صورت كتبي اعلام مي‏نمايد. اگر براي مرتبه دوم، معتمدان پيشنهادي، مورد تأييد هيأت‏ نظارت مربوط قرار نگيرند، در صورتي كه حداقل بيست نفر مورد تأييد باشند، اعضاي اصلي و علي البدل را از ميان خود انتخاب مي كنند، در غير اين صورت استاندار با هماهنگي هيأت نظارت استان ظرف بيست و چهار ساعت، ساير معتمدان را انتخاب مي كند. تقصير در فرايند تشكيل هيأت هاي اجرائي از طرف فرماندار، هيأت هاي نظارت و اعضاي حقوقي هيأت اجرائي مستوجب جزاي نقدي درجه هفت موضوع ماده (19) قانون مجازات اسلامي مصوب ۱/۲/۱۳۹۲ با اصلاحات و الحاقات بعدي است.
تبصره ۳
درصورت تشكيل هيأت اجرائي براي برگزاري همزمان انتخابات شوراي اسلامي و رياست جمهوري، اجراي حكم انتخاب يك نفر از اعضاي شورا به عنوان يكي از معتمدين موضوع تبصره (1) ماده (38) قانون انتخابات رياست جمهوري منتفي است.

ماده ۴۸

براي برگزاري انتخابات شوراهاي اسلامي روستا، هيأت اجرائي بخش به رياست بخشدار و عضويت نمايندگان دستگاههاي مذكور در ماده (47) اين قانون و مسؤول جهاد كشاورزي بخش يا معاون وي و هفت نفر از معتمدان محدوده بخش تشكيل مي شود.
تبصره
براي تعيين هفت نفر از معتمدان هيأت اجرائي، بخشدار سي نفر از معتمدان اقشار مختلف مردم از روستاهاي محدوده بخش را انتخاب و پس از تأييد هيأت نظارت از آنان دعوت به عمل مي آورد. بخشدار موظف است نسبت به صلاحيت معتمدان معرفي شده منطبق بر فرآيند مقرر در تبصره (2) ماده (47) اين قانون از طريق هيأت نظارت بخش اقدام نمايد.

ماده ۴۹

حداكثر ظرف چهل وهشت ساعت پس از انتخاب معتمدان در صورتي كه هر شخصي به نحوه انتخاب آنان اعتراضي داشته باشد مي تواند اعتراض خود را كتباً يا از طريق اظهارنامه و يا هر وسيله قابل اثبات ديگري به هيأت نظارت بخش، شهرستان يا مركزي تحويل نمايد. هيأت نظارت مربوط موظف است به صورت دقيق به موضوع رسيدگي كرده و حداكثر ظرف مدت دو روز نظر خود را به طور رسمي و مستدل اعلام كند. در صورتي كه نظر آن هيأت مبني بر ابطال فرآيند انتخاب معتمد يا معتمدان باشد، انتخاب تكرار مي شود. فرماندار و بخشدار مكلف به اجراي آن مي باشند.

ماده ۵۰

فرماندار و بخشدار ( يا نماينده وي) مكلف است به ترتيب هشت و هفت نفر از معتمدان اصلي را براي شركت در جلسات هيأت اجرائي انتخابات دعوت نمايد.

ماده ۵۱

جلسات هيأت اجرائي با حضور دوسوم اعضا رسميت يافته و در صورت استعفا يا غيبت غيرموجه هر يك از معتمدان هيأت اجرائي در سه جلسه كه به منزله استعفا تلقي مي گردد، فرماندار يا بخشدار ( يا نماينده وي) از اعضاي علي البدل به ترتيب آرا به جاي آنان دعوت خواهد نمود.
تبصره ۱
غير موجه بودن غيبت با تصويب دو سوم اعضاي هيأت اجرائي است.
تبصره ۲
تصميمات هيأت اجرائي با اكثريت آرا اعضاي حاضر معتبر است.
تبصره ۳
در صورتي كه با دعوت از اعضاي اصلي و علي البدل، اكثريت حاصل نگرديد، اعضاي اداري هيأت اجرائي بقيه معتمدان ( تا سي نفر) را دعوت نموده تا كسري اعضا را از ميان خود انتخاب نمايند.

ماده ۵۲

عضويت هر فرد در بيش از يك هيأت اجرائي بطور هم زمان ممنوع است.

ماده ۵۳

اعضاي اداري هيأت اجرائي تا زماني كه از سمت اداري خود مستعفي يا بركنار نشده اند، شخصاً مكلف به شركت در جلسات هيأت اجرائي مي باشند و غيبت غيرموجه آنان در جلسات هيأت اجرائي تمرد از وظايف قانوني محسوب مي گردد و فرماندار يا بخشدار ( يا نماينده وي) موظف است بلافاصله پس از غيبت اعضاي اداري هيأت اجرائي مراتب را با ذكر علت غيبت به مقام مافوق وي اعلام دارد.
تبصره
در صورتي كه فرماندار و بخشدار بدون عذر موجه در جلسات شركت ننمايند، بقيه اعضاي هيأت اجرائي موظفند موضوع را صورتجلسه كرده و مراتب را به مقام مافوق گزارش نمايند.

ماده ۵۴

هيأت هاي اجرائي در اسرع وقت تشكيل جلسه داده و پس از تعيين محل استقرار شعب ثبت نام و اخذ رأي، تعداد و محل شعب ثبت نام و اخذ رأي را صورتجلسه نموده و نُه روز قبل از روز اخذ رأي مبادرت به انتشار آگهي انتخابات حاوي تاريخ برگزاري انتخابات و اوقات اخذ رأي و شرايط انتخاب كنندگان و مقررات جزائي و محل شعب ثبت نام و اخذ رأي در حوزه انتخابيه مي نمايند.
تبصره
محل شعبه ثبت نام و اخذ راي مندرج در آگهي انتخابات غيرقابل تغيير است؛ مگر اينكه دائر نمودن شعبه و يا ادامه كار آن در محل اعلام شده قبل، به علت حوادث غيرمترقبه و يا هر علت موجه ديگري به پيشنهاد هيأت اجرائي و اطلاع هيأت نظارت مقدور نباشد كه در اين صورت شعبه ثبت نام و اخذ رأي جديد در نزديك ترين مكان نسبت به شعبه قبلي به نحوي داير مي شود كه خللي در مراجعه رأي دهندگان و تشخيص محل شعبه ايجاد نشود.

ماده ۵۵

هيأت اجرائي براي هر شعبه ثبت نام و اخذ رأي، سه تا پنج نفر و در شعب پرتراكم هفت تا نه نفر و در تهران حداكثر تا يازده نفر از معتمدان محل، انتخاب و به فرماندار يا بخشدار جهت صدور حكم معرفي مي نمايد.
تبصره ۱
در صورتي كه در محل استقرار شعبه ثبت نام و اخذ رأي به تعداد كافي معتمد باسواد نباشد، هيأت اجرائي مي تواند افرادي را از خارج ( حتي الامكان از محدوده همان بخش) براي آن شعبه انتخاب و به حكم فرماندار يا بخشدار اعزام نمايد.
تبصره ۲
اعضاي شعب ثبت نام و اخذ رأي از بين خود يك رئيس و يك نايب رئيس انتخاب مي نمايند و مابقي افراد به عنوان منشي مي باشند.
تبصره ۳
هيأت هاي اجرائي مي توانند در صورت ضرورت با تأييد هيأت هاي نظارت نسبت به جايگزيني تمام يا عده اي از اعضاي يك يا چند شعبه ثبت نام و اخذ رأي اقدام نمايند.

ماده ۵۶

مأموران انتظامي در حدود قانون موظف به ايجاد نظم و جلوگيري از هرگونه بي نظمي در جريان انتخابات و حفاظت صندوقهاي رأي مي باشند. نيروهاي نظامي و انتظامي حق دخالت در امور اجرائي و نظارت در انتخابات را ندارند.

ماده ۵۷

هيأت هاي اجرائي انتخابات شوراهاي اسلامي مسؤول صحت برگزاري انتخابات حوزه انتخابيه خود مي باشند.

ماده ۵۸

هيأت هاي اجرائي مي توانند براي بعضي از مناطق كه لازم باشد شعب سيار ثبت نام و اخذ رأي با ذكر مسير حركت و محل توقف تعيين نمايند.

ماده ۵۹

هيأت هاي اجرائي بايد ترتيبي اتخاذ نمايند كه يك روز قبل از اخذ رأي، محل ثبت نام و اخذ رأي آماده باشد.

ماده ۶۰

فرماندار و بخشدار هر حوزه انتخابيه مكلف است پس از وصول دستور وزارت كشور مبني بر شروع انتخابات و هم زمان با تشكيل هيأت اجرائي، تاريخ مراجعه داوطلبان عضويت در شوراهاي اسلامي را ضمن انتشار آگهي به اطلاع كليه اهالي حوزه انتخابيه برساند.
تبصره
شرايط انتخاب شوندگان و تاريخ شروع و خاتمه قبول برگ اعلام داوطلبي از طرف فرماندار يا بخشدار در آگهي اعلام داوطلبي قيد مي-شود.

ماده ۶۱

داوطلبان بايد ظرف هفت روز از تاريخ انتشار دستور شروع ثبت نام به وسيله وزارت كشور، به سامانه الكترونيكي واحد كه وزارت كشور جهت ثبت نام اعلام كرده است، مراجعه كنند. داوطلبان ضمن تكميل پرسش-نامه مخصوص اعلام داوطلبي، گواهينامه ها و مدارك مربوط را بارگذاري نموده و شناسه رهگيري اخذ مي نمايند. وزارت كشور موظف است اطلاعات متقاضيان و نسخه اي از مدارك را پس از دريافت به هيأت هاي نظارت مربوط ارسال كند.
تبصره ۱
داوطلبان انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و روستا هنگام ثبت نام بايد پرسش نامه الكترونيكي اعلام داوطلبي را كه حاوي اطلاعات شخصي، خانوادگي و سوابق از جمله علمي، شغلي، سياسي، اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي مي باشد، تكميل نمايند. مفاد پرسش نامه حداكثر يك ماه قبل از شروع ثبت نام، توسط وزارت كشور تهيه و پس از تأييد هيأت مركزي نظارت، به فرمانداري ها و بخشداري ها ابلاغ مي شود.
تبصره ۲
لزوم مراجعه حضوري داوطلبان براي ثبت نام يا تأييد نهائي آن به مراكز ثبت نام با تشخيص وزارت كشور است.
تبصره ۳
عدم مراجعه به مراكز ثبت نام در موارد لزوم مراجعه حضوري موضوع تبصره (2) اين ماده، عدم تكميل پرسش نامه مخصوص اعلام داوطلبي، عدم بارگذاري مدارك و گواهينامه هاي مربوط و يا عدم اخذ شناسه رهگيري در موعد مقرر جهت تأييد نهائي ثبت نام، به منزله عدم ثبت نام است.
تبصره ۴
وزارت كشور موظف است امكان مراجعه حضوري براي داوطلبان شوراي روستا را در بخشداري ها و فرمانداري ها فراهم نمايد.
تبصره ۵
داوطلباني كه در خارج از كشور به سر مي برند، بايد جهت ثبت نام در مهلت قانوني به سفارتخانه يا نمايندگي هاي سياسي يا كنسولگري-هاي جمهوري اسلامي ايران در خارج از كشور مراجعه نمايند. سفارت يا نمايندگي سياسي يا كنسولگري مذكور مكلف است با فوريت، مدارك ثبت نام داوطلبان مذكور را از طريق وزارت امور خارجه به وزارت كشور ارسال كند تا نسبت به ثبت در سامانه و بررسي صلاحيت وي در هيأت اجرائي حوزه انتخابيه، اقدام قانوني به عمل آيد.

ماده ۶۲

وزارت كشور و هيأت هاي نظارت به منظور بررسي سوابق داوطلبان در رابطه با شرايط مندرج در اين قانون، روزانه اطلاعات كامل ثبت نام داوطلبان را حسب مورد به مراجع ذي صلاح از جمله وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، سازمان ثبت احوال كشور، فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران و قوه قضائيه ارسال مي كنند. مراجع مزبور مكلفند ظرف مهلت ده روز نسبت به ارسال پاسخ در خصوص هر يك از افراد اعلام شده به صورت مكتوب و مستدل به همراه اسناد و مدارك اقدام نمايند. پاسخ مراجع مزبور بايد تنها ناظر به وجود سوابق در خصوص شرايط مذكور در قانون باشد. مراجع مزبور مكلفند در صورتي كه هر يك از داوطلبان فاقد هرگونه سابقه اي نزد آنان باشد، در پاسخ ارسالي، نسبت به اين موضوع تصريح كنند.
تبصره ۱
وزارت كشور مي تواند در صورت لزوم از داوطلبان انگشت-نگاري نموده يا اطلاعات زيست سنجي (بيومتريك) اخذ نمايد.
تبصره ۲
عدم ارائه پاسخ در مهلت مقرر و يا ارسال پاسخ خلاف واقع يا بدون اسناد و مدارك يا ارائه مدارك غيرمرتبط، جرم است و مرتكب به مجازات انفصال موقت از خدمات دولتي و عمومي از شش ماه تا يك سال محكوم مي شود.

ماده ۶۳

هيأت هاي اجرائي پس از دريافت نتيجه استعلامات موظفند ظرف مدت چهارده روز به صلاحيت داوطلبان رسيدگي و نتيجه را به صورت كتبي و رسمي به همراه پرونده كامل داوطلبان به هيأت هاي نظارت متناظر ارسال نمايند.

ماده ۶۴

الف
هيأت اجرائي بخش، نظر خود را در خصوص تأييد يا رد صلاحيت داوطلبان انتخابات شوراي اسلامي روستا ظرف مدت چهارده روز به هيأت نظارت بخش اعلام مي كند. هيأت نظارت بخش ظرف مدت بيست روز صلاحيت داوطلبان را بررسي مي نمايد. نظر اين هيأت توسط بخشدار به داوطلب و هيأت نظارت شهرستان اعلام مي شود. نظر هيأت نظارت بخش مبني بر تأييد صلاحيت داوطلب قطعي است. در صورت رد صلاحيت، داوطلب مي تواند ظرف مدت چهار روز از تاريخ اعلام نظر مذكور اعتراض خود را به هيأت نظارت شهرستان ارائه كند. هيأت نظارت شهرستان موظف است پرونده را ظرف مدت هفت روز بررسي كند. نظر هيأت نظارت شهرستان در اين خصوص قطعي است.
تبصره
در صورتي كه پس از تأييد صلاحيت داوطلبان انتخابات شوراهاي اسلامي روستا و قبل از شروع اولين جلسه شورا، با اعلام وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، قوه قضائيه يا فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران ادله اي جديد مبني بر سوابق سوء امنيتي يا اقتصادي يا اخلاقي يا فقدان شرايط داوطلبان به هيأت نظارت شهرستان واصل گردد، اين هيأت نسبت به بررسي مجدد صلاحيت داوطلب ظرف يك هفته اقدام مي كند و در صورتي كه صلاحيت داوطلب در هيأت نظارت شهرستان رد شود، داوطلب مي تواند به هيأت نظارت استان اعتراض نمايد. نظر هيأت نظارت استان مبني بر تأييد يا رد صلاحيت داوطلب، نهائي است.
ب
هيأت اجرائي شهرستان، نظر خود را در خصوص تأييد يا رد صلاحيت داوطلبان شوراي اسلامي شهر ظرف مدت چهارده روز به هيأت نظارت شهرستان اعلام مي كند. هيأت نظارت شهرستان ظرف مدت بيست روز پس از بررسي صلاحيت داوطلبان نظر خود را توسط فرماندار به داوطلب و هيأت نظارت استان اعلام مي كند. نظر هيأت نظارت شهرستان مبني بر تأييد صلاحيت داوطلب، قطعي است. در صورت رد صلاحيت، داوطلب مي تواند ظرف مدت چهار روز از تاريخ اعلام نظر مذكور اعتراض خود را به هيأت نظارت استان ارائه كند. هيأت نظارت استان موظف است پرونده را ظرف مدت هفت روز بررسي كند. نظر هيأت نظارت استان در اين خصوص قطعي است.
تبصره
در صورتي كه پس از تأييد صلاحيت داوطلبان انتخابات شوراهاي اسلامي شهر و قبل از شروع اولين جلسه شورا با اعلام وزارت اطلاعات، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، قوه قضائيه يا فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران ادله اي جديد مبني بر سوابق سوء امنيتي يا اقتصادي يا اخلاقي يا فقدان شرايط داوطلبان واصل گردد، هيأت نظارت استان نسبت به بررسي مجدد صلاحيت داوطلب ظرف يك هفته اقدام مي كند و در صورت رد صلاحيت داوطلب توسط هيأت نظارت استان، داوطلب مي تواند به هيأت مركزي نظارت اعتراض خود را ارائه كند. نظر هيأت مركزي نظارت مبني بر تأييد يا رد صلاحيت داوطلب، نهائي است.

ماده ۶۵

بررسي سوابق داوطلبان بايد محرمانه انجام گيرد بطوري كه موجب هتك حيثيت و آبروي افراد نشود و بررسي ها از محدوده موارد مذكور در مواد (37) و (39) و (41) و (42) و (43) اين قانون خارج نگردد و افشاي هرگونه اطلاعات دريافت شده توسط اعضاي هيأت هاي اجرائي و يا هر شخص ديگر ممنوع است.
تبصره
هرگاه داوطلب به صورت كتبي از هيأت نظارت شهرستان تقاضاي انتشار دلايل رد صلاحيت خود را به صورت عمومي داشته باشد، هيأت مذكور مجاز است با رعايت موازين شرعي، امنيتي و اخلاقي دلايل رد صلاحيت وي را به صورت مكتوب به هيأت اجرائي اعلام كند تا از طريق رسانه ها و پايگاههاي اطلاع رساني رسمي محلي منتشر شود.

ماده ۶۶

هيأت هاي اجرائي مكلفند در انجام وظايف خود بي طرفي كامل را رعايت نمايند و در صورت تخلف، فرماندار يا بخشدار موظف است با رأي اكثريت اعضاي هيأت اجرائي نسبت به تعويض هر يك از معتمدان هيأت اجرائي و در مواردي كه انحلال هيأت اجرائي ضروري باشد با تأييد استاندار و هيأت نظارت استان اقدام نمايد. تشكيل مجدد هيأت اجرائي با رعايت مقررات مندرج در اين قانون انجام مي گيرد و تصميمات متخذه هيأت اجرائي منحله عنداللزوم وسيله هيأت اجرائي جديد قبل از انقضاي مهلت قانوني رسيدگي به صلاحيت داوطلبان قابل تجديد نظر خواهد بود.

ماده ۶۷

فرماندار يا بخشدار يا نمايندگان آنان مكلفند فهرست اسامي نامزدهاي تأييدشده انتخابات را ظرف سه روز از طريق انتشار آگهي به اطلاع اهالي حوزه انتخابيه برسانند.

ماده ۶۸

هيأت هاي اجرائي موظفند از تاريخ اعلام نهائي صلاحيت داوطلبان تا دو روز پس از اعلام نتيجه اخذ رأي انتخابات شكايت واصله را اعم از اينكه هويت شاكي مشخص باشد يا خير، بپذيرند و از تاريخ دريافت شكايات ظرف مدت پنج روز در جلسه مشترك هيأت اجرائي و هيأت نظارت به آنها رسيدگي و اخذ تصميم نمايند.
د
هيأت هاي نظارت و وظايف آنها

ماده ۶۹

كيفيت نظارت بر انتخابات شوراهاي اسلامي كشور طبق مواد (73) و (74) قانون اصلاح قانون تشكيلات شوراهاي اسلامي كشوري و انتخابات شوراهاي مزبور مصوب 29/4/1365 مي باشد.
تبصره
هيأت نظارت شهرستان با عضويت پنج نفر معتمد واجد شرايط مقرر در ماده (38) اين قانون كه يك نفر از آنان داراي حداقل مدرك كارشناسي حقوق با سابقه نظارت يا اجراي انتخابات است، پس از اخذ نظر از نماينده يا نمايندگان آن شهرستان، توسط هيأت عالي نظارت استان تشكيل مي گردد.

ماده ۷۰

اعلام نتيجه اخذ رأي انتخابات شوراهاي اسلامي روستا و بخش بر عهده بخشدار و در انتخابات شوراهاي اسلامي شهر بر عهده فرماندار است.

ماده ۷۱

تأييد صحت انتخابات شوراهاي روستا و بخش با هيأت نظارت بخش و اعلام آن توسط بخشدار انجام مي گيرد. در اين خصوص چنانچه كسي شكايت داشته باشد ظرف مدت دو روز پس از اعلام نتيجه انتخابات به هيأت نظارت شهرستان ارسال و هيأت مذكور ظرف مدت پانزده روز نظر نهائي خود را اعلام خواهد نمود.

ماده ۷۲

تأييد صحت انتخابات شوراهاي شهر با هيأت نظارت شهرستان است و اعلام آن توسط فرماندار انجام مي گيرد. در اين خصوص چنانچه كسي شكايتي داشته باشد ظرف مدت دو روز پس از اعلام نتيجه انتخابات به هيأت نظارت استان ارسال مي كند و هيأت مذكور ظرف مدت پانزده روز نظر نهائي خود را اعلام مي نمايد.

ماده ۷۳

فرمانداران و بخشداران سراسر كشور پس از تأييد صحت انتخابات و دستور وزارت كشور مبني بر امحاي آرا، با حضور نماينده هيأت اجرائي و رئيس هيأت نظارت بر انتخابات استان يا شهرستان نسبت به امحاي آراي انتخابات شهر يا روستا، به نحو مقتضي اقدام و مراتب را صورتجلسه و به وزارت كشور ارسال مي كنند.

ماده ۷۴

توقف يا ابطال انتخابات يك يا چند شعبه اخذ رأي در روستاها به پيشنهاد هيأت نظارت شهرستان و تأييد هيأت نظارت استان است.

ماده ۷۵

در انتخابات شوراهاي شهر، توقف يا ابطال انتخابات در يك يا چند شعبه أخذ رأي و يا حوزه انتخابيه به پيشنهاد هيأت نظارت استان و تأييد هيأت مركزي نظارت است.
تبصره
ابطال آرا بايد مستند به قانون و همراه با اسناد و مدارك معتبر باشد. در غير اين صورت ابطال آرا جرم تلقي شده و مرتكب يا مرتكبان و نيز كساني كه گزارش يا شهادت كذب داده باشند، طبق قانون مجازات مي شوند.

ماده ۷۶

جلسات هيأت مركزي نظارت و هيأت هاي نظارت شهرستان با حضور حداقل دوسوم اعضا و جلسات هيأت هاي نظارت استان و بخش با حضور كليه اعضا تشكيل مي شود و مصوبات آنها با رأي اكثريت مطلق معتبر است.
تبصره ۱
در صورت تساوي آرا در تصميم گيري ها، تصميمي را كه رئيس جلسه با آن موافقت دارد، معتبر است.
تبصره ۲
اعضاي هيأت هاي نظارت بخش و شهرستان و استان و ناظران در شعب ثبت نام و اخذ رأي بايد در انجام وظايف خود بي طرفي كامل را رعايت نمايند. در صورت تخلف، فرد متخلف توسط هيأت نظارت مافوق بركنار مي شود و چنانچه اكثر اعضاي هيأت نظارت بي طرفي كامل را رعايت نكنند، هيأت متخلف توسط هيأت مركزي نظارت منحل خواهد شد.
تبصره ۳
درصورت عدم حضور هريك از اعضاي هيأت هاي نظارت در دو جلسه متوالي و يا چهار جلسه غيرمتوالي و يا استنكاف از امضاي صورتجلسات، اقدام لازم جهت معرفي جايگزين توسط هيأت نظارت مربوط صورت مي گيرد.

ماده ۷۷

هيأت مركزي نظارت بر انتخابات شوراهاي اسلامي، به طرق زير نظارت خود را اعمال مي نمايد:
الف
گزارش هاي وزارت كشور و بازرسي هاي آن
ب
اعزام بازرسان مستقل در صورت لزوم براي رسيدگي به شكايات مربوط به هيأت هاي اجرائي و مباشران وزارت كشور
ج
رسيدگي نهائي شكايات و پرونده ها و مدارك انتخابات
د
تعيين ناظر در تمام هيأت هاي مربوط به انتخابات

تبصره ۱- دبیرخانه دائمی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات در مجلس شورای اسلامی در اجرای ماده (۶۶) این قانون با امکانات موجود مجلس شورای اسلامی مستقر می شود. کمیسیون…

تبصره 1- دبيرخانه دائمي هيأت مركزي نظارت بر انتخابات در مجلس شوراي اسلامي در اجراي ماده (66) اين قانون با امكانات موجود مجلس شوراي اسلامي مستقر مي شود. كميسيون امور داخلي كشور و شوراها موظف است مطابق آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي ساختار سازماني متناسب را حداكثر ظرف مدت شش ماه تهيه نموده و به منظور تصويب در اختيار كميسيون آيين نامه داخلي مجلس شوراي اسلامي قرار دهد.

تبصره ۲- هیات های نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی می توانند از کارمندان دولت در جهت نظارت بر انتخابات کمک بگیرند.

تبصره 2- هيأت هاي نظارت بر انتخابات شوراهاي اسلامي مي توانند از كارمندان دولت در جهت نظارت بر انتخابات كمك بگيرند.

تبصره ۳- هیات مرکزی نظارت در خصوص تایید و یا رد صلاحیت نامزدها تنها در چهارچوب ماده (۶۴) این قانون اقدام می کند.

تبصره 3- هيأت مركزي نظارت در خصوص تأييد و يا رد صلاحيت نامزدها تنها در چهارچوب ماده (64) اين قانون اقدام مي كند.
فصل دوم - انتخابات

ماده ۷۸

هيچ سازمان يا دستگاهي به استثناي وزارت كشور و هيأت مركزي نظارت بر انتخابات شوراهاي اسلامي كشور تحت عنوان اجراي قانون يا نظارت بر انتخابات مجاز نيست در امر انتخابات دخالت كند.

ماده ۷۹

هيأت هاي اجرائي موظفند هيأت هاي نظارت مربوط را در جريان كليه مراحل و امور انتخابات قرار دهند.

ماده ۸۰

در تمام مدتي كه انتخابات برگزار مي شود هيأت مركزي نظارت در سراسر كشور و هيأت نظارت استان و شهرستان و هيأت هاي بخش در حوزه هاي انتخابيه خود بر كيفيت انتخابات نظارت كامل دارند و در هر مورد كه سوء جريان يا تخلفي مشاهده كنند، آن را به بخشداران و فرمانداران اعلام مي كنند و آنان موظفند بنا به نظر هيأت هاي مذكور طبق قانون انتخابات در رفع نواقص اقدام كنند و هيأت هاي نظارت استان ها مكلفند مسائل مورد اختلاف را در همان استان حل نمايند و در صورتي كه رؤساي هيأت هاي اجرائي نظرات آنان را لحاظ ننمايند، مراتب را جهت رسيدگي نهائي به هيأت مركزي نظارت گزارش مي كنند.

ماده ۸۱

وزارت كشور موظف است حداقل يك ماه قبل از صدور دستور شروع انتخابات در هر يك از حوزه هاي انتخابيه مراتب را به اطلاع و تأييد هيأت مركزي نظارت برساند.

ماده ۸۲

هيأت هاي اجرائي موظفند يك نسخه از صورتجلسه اقدامات خود را به ناظران تسليم نمايند. در هر مورد كه وجود امضاي هيأت هاي اجرائي در قانون انتخابات پيش بيني شده است، امضاي ناظران نيز لازم است.

ماده ۸۳

وزارت كشور به منظور حسن انجام انتخابات مي تواند مأموراني جهت بازرسي و كنترل جريان انتخابات به طور ثابت يا سيار به حوزه هاي انتخابيه اعزام نمايد.
ه
ه ـ - تخلفات

ماده ۸۴

علاوه بر جرائم مندرج در ساير مواد اين قانون، ارتكاب رفتارهاي زير در فضاي واقعي يا مجازي جرم محسوب و مرتكب به مجازات درجه شش موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات اسلامي به استثناي حبس و علاوه بر آن به محروميت از دو دوره داوطلبي در انتخابات شوراهاي اسلامي كشور محكوم مي شود.
الف
هرگونه خريد و فروش مستقيم يا غيرمستقيم رأي يا فعاليت و تبليغات انتخاباتي مستقيم و غيرمستقيم از طريق توزيع اقلام و لوازمي كه براي دريافت كننده جنبه انتفاعي داشته باشد، اعطاي كمك هاي نقدي و غيرنقدي به اشخاص حقيقي و حقوقي، اماكن عمومي و مذهبي، هيأت ها و امور خيريه، اعطاي وام، پاداش و يا امتيازات از زمان ثبت نام در انتخابات
ب
تقلب، جعل، دست كاري، تخريب، از بين بردن، جا به جايي، ربودن يا اخفاي آرا، صورتجلسات، اسناد، مدارك، تجهيزات، برنامه ها، داده هاي رايانه اي و يا نتايج انتخابات
ج
تهديد يا تطميع در امر انتخابات از قبيل تهديد افراد جهت رأي دادن به نامزد يا نامزدهاي خاص
د
د ـ رأي دادن با مدارك جعلي
ه
ه ـ - رأي دادن با مدارك ديگري
و
رأي دادن بيش از يك بار
ز
اخلال در امر انتخابات به نحوي كه روند عادي انتخابات را دچار ايراد نمايد، از قبيل تأخير يا تعجيل در شروع يا اجراي انتخابات، ثبت نام و رأي گيري، تعجيل در بستن شعبه يا عدم اخذ رأي از رأي دهندگان
ح
كم و زياد كردن آرا و يا تعرفه ها
ط
رأي گرفتن با مدارك كسي كه حضور ندارد
ی
توصيه به رأي دهنده در محل اخذ رأي مبني بر انتخاب يا عدم انتخاب و يا تبليغ به نفع يا ضرر نامزد يا نامزدهاي معين از طرف عوامل اجرائي و نظارت يا افراد متفرقه
ک
باز كردن و يا شكستن قفل محل نگهداري و لاك و مهر صندوق-هاي رأي بدون مجوز
ل
دخالت در امر انتخابات با سند مجعول يا سمت مجعول يا به هر نحو غيرقانوني
م
ايجاد رعب و وحشت براي رأي دهندگان يا اعضاي شعبه ثبت نام و اخذ رأي با سلاح يا بدون سلاح
ن
ممانعت از اعمال وظايف قانوني مقامات و كساني كه مطابق قوانين و مقررات در فرايند انتخابات و يا شعب اخذ رأي داراي وظايفي هستند
س
عدم رعايت بي طرفي و جانب داري از نامزد انتخاباتي توسط مجريان و ناظران انتخابات اعم از اعضاي هيأت هاي نظارت و ناظران شعب ثبت نام و اخذ رأي و بازرس ها
ع
تباني در انتخابات از جمله كناره گيري نامزد يا نامزدها با اخذ هرگونه امتياز يا مواردي كه جنبه انتفاعي داشته باشد
ف
توهين به اعضاي هيأت هاي نظارت و اجرائي و مجريان و ناظران انتخابات يا تهديد آنان
ص
دستور و يا تحريك كاركنان كليه دستگاههاي اجرائي موضوع ماده (۵) قانون مديريت خدمات كشوري براي فعاليت تبليغاتي به نفع يا ضرر نامزد يا نامزدها، توسط مقامات دستگاههاي مزبور (اعم از وقت اداري يا خارج از آن)
ق
انجام يا عدم انجام هرگونه عملي كه باعث محروم شدن رأي دهندگان از شركت در انتخابات يا مخدوش شدن رأي مردم از ناحيه اعضاي شعبه اخذ رأي يا مجريان و ناظران انتخابات باشد؛ از قبيل خودداري كردن از ثبت نام در دستگاه احراز هويت يا ممهور نمودن برگه تعرفه يا خودداري از صدور تعرفه
ر
افزايش يا كاهش تعداد شعب، تعرفه ها، صندوق ها و يا عوامل و اسناد انتخاباتي يا انتقال يا جا به جايي صندوق اخذ رأي به غير از محل آگهي شده بدون رعايت تشريفات قانوني
ش
اعلام و القاي انصراف، شكست و يا پيروزي نامزدهاي انتخابات يا اعلام نتايج بدون رعايت تشريفات قانوني در فضاي عمومي
الف
چنانچه مرتكب، بدون اسلحه ايجاد رعب و وحشت نمايد، به حداكثر مجازات شلاق درجه شش موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات اسلامي محكوم مي شود.
ب
چنانچه ايجاد رعب و وحشت، به تحريك يا بالمباشره همراه با اسلحه باشد و محاربه صدق نكند، به حبس درجه پنج موضوع ماده (۱۹) قانون مجازات اسلامي و شلاق از سي و يك تا هفتاد و چهار ضربه محكوم مي شود. در صورتي كه محاربه صدق نمايد به مجازات محاربه محكوم مي شود.

تبصره ۱ـ چنانچه وقوع جرائم مندرج در این ماده موجب گردد تا جریان انتخابات در یک یا چند شعبه ثبت نام و اخذ رای از مسیر قانونی خود خارج شود و در نتیجه انتخابات…

تبصره ۱ـ چنانچه وقوع جرائم مندرج در اين ماده موجب گردد تا جريان انتخابات در يك يا چند شعبه ثبت نام و اخذ رأي از مسير قانوني خود خارج شود و در نتيجه انتخابات مؤثر باشد، مراتب جهت اخذ تصميم به هيأت نظارت استان اعلام مي گردد.

تبصره ۲- مجازات ارتکاب اعمال موضوع بند «م» این ماده به شرح زیر است

فصل دوم - انتخابات

ماده ۸۵

بازشماري آراي يك يا چند صندوق به درخواست نامزد يا هيأت هاي اجرائي و با تأييد هيأت نظارت شهرستان در مورد انتخابات روستا و هيأت نظارت استان در مورد انتخابات شهر، امكان پذير است. هيأت هاي نظارت نيز خود رأسا مي توانند در صورت لزوم با هماهنگي هيأت نظارت استان اقدام به بازشماري آرا نمايند. هيأت هاي اجرائي موظف به همكاري براي بازشماري آرا مي باشند. بازشماري آرا در صورتي كه به درخواست نامزد باشد، با حضور او يا نماينده وي انجام مي شود. در تمامي موارد، بازشماري آرا بايد با حضور حداقل يكي از اعضاي هيأت هاي نظارت يا ناظر منتخب هيأت صورت گيرد.

ماده ۸۶

هر شخص حقيقي و حقوقي مي تواند وقوع تخلف يا جرم در انتخابات را به هيأت هاي نظارت گزارش دهد.

ماده ۸۷

قوه قضائيه به تعداد كافي شعب موجود در هر حوزه قضائي را به منظور رسيدگي فوري و خارج از نوبت به جرائم انتخاباتي اختصاص مي دهد.
تبصره ۱
رسيدگي به جرائم انتخاباتي اعضاي هيأت هاي اجرائي بخش و شهرستان، هيأت هاي نظارت بخش و شهرستان و داوطلبان و نامزدها در صلاحيت مراجع حوزه قضائي مركز استان محل وقوع جرم است.
تبصره ۲
جرائم انتخاباتي اعضاي ستاد انتخابات كشور و استان ها، هيأت اجرائي مركزي و هيأت مركزي نظارت، هيأت هاي نظارت استان و همچنين فرمانداران مراكز استان ها در دادگاههاي كيفري تهران رسيدگي مي شود.
تبصره ۳
در صورت وقوع تخلفات انتخاباتي، مراتب به صورت مستند به مراجع ذي صلاح رسيدگي به تخلفات اداري - انضباطي سازمان متبوع از جمله هيأت هاي رسيدگي به تخلفات اداري كارمندان اعلام مي شود و مراجع مذكور موظفند حداكثر يك ماه پس از پايان فرايند انتخابات، به تخلف رسيدگي كنند.
تبصره ۴
به هيأتهاي رسيدگي به تخلفات اداري وزارت كشور و هيأت مركزي نظارت اجازه داده مي شود كه به ترتيب به تخلفات انتخاباتي عوامل اجرائي و نظارت اشخاص غيركارمند رسيدگي كنند. متخلف، از همكاري به عنوان عامل اجرائي يا عامل نظارت براي يك تا سه دوره از برگزاري هر يك از انتخابات مندرج در اصل ششم قانون اساسي محروم مي-شود.

ماده ۸۸

هيأت هاي اجرائي و نظارت مكلفند علاوه بر دريافت گزارش هاي ارسالي در خصوص تخلف يا جرم، ضمن رسيدگي فوري مراتب را به هيأت هاي نظارت بالاتر ارجاع دهند. فرماندهي انتظامي جمهوري اسلامي ايران نيز مكلف است، در چهارچوب قوانين، اقدامات لازم را نسبت به پيشگيري از وقوع تخلف يا جرم و برخورد با آن به عمل آورد.
تبصره
وزارت كشور و ساير نهادهاي ذي صلاح در چهارچوب قوانين موظفند هرگونه تبليغات انتخاباتي خارج از مهلت مقرر قانوني و يا جرائم انتخاباتي را بررسي نموده و گزارش آن را به هيأت هاي نظارت و مراجع قضائي ارسال كنند.

ماده ۸۹

به منظور پيشگيري از ارتكاب جرائم و تخلفات انتخاباتي:

شبکهٔ استناد این سند

نقشهٔ اتکای متقابل: این سند بر چه تکیه دارد و چه چیزی بر آن.

به این اسناد ارجاع می‌دهد

منابعی که متنِ همین سند به آن‌ها استناد کرده است.

این اسناد به آن ارجاع داده‌اند

هر چه این فهرست بلندتر، سند در نظامِ حقوقی مرجع‌تر است.