سند تحول دولت مردمي

مرجعيت اجتماعي طبقه سرمايه دار در نظام ارزشي تحولات زندگي

راهبرد 1: چهره سازي جديد اجتماعي اهم اقدامات: 1. بسترسازي لازم به منظور ايجاد مراكز حرفه اي نامورسازي شخصيت ها، با رويكرد ترويج سبك زندگي اسلامي - ايراني، از طريق تسهيل مجوزها و حمايت هاي مالي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ورزش و جوانان، معاونت امور زنان و خانواده رياست جمهوري). 2. ايجاد نمايشگاه ها و پارك هاي مضموني كودك و نوجوانخانواده محور با مضاميني نظير معرفي شخصيت ها و مشاهير اسلامي - ايراني، با حمايت از سرمايه گذاري بخش غيردولتي و همكاري شهرداري ها (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت آموزش و پرورش، وزارت كشور).

راهبرد 2: تعالي نظام ارزشي حاكم بر رسانه اهم اقدامات: 1. غني سازي محتوايي برنامه ها و توليدات رسانه اي جذاب معنوي و معارفي در موضوع ترويج معارف انسان ساز و جامعه ساز قرآن كريم، سيره عملي و سبك زندگي اهل بيت(عليهم السلام) و الگوسازي از زندگي شخصيت هاي برجسته و فاخر عرفاني و اخلاقي از طريق برنامه سازي، با اولويت بازي هاي ديجيتال، پويانمايي، واقعيت گسترده، مستند، فيلم داستاني، و توسعه پارك هاي آموزشي كودكان و نوجوانان، و نقش آفريني مؤثر مساجد، بقاع متبركه و هيئات مذهبي، و حمايت از توليد و نشر محصولات فرهنگي و رسانه اي در رسانه ها، بويژه رسانه هاي جمعي، با اولويت شبكه هاي اجتماعي و سامانه هاي نمايش درخواستي و همكاري سازمان صدا و سيما، حوزه هاي علميه، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، سازمان تبليغات اسلامي، سازمان بسيج مستضعفين، شهرداري ها و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (بلندمدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت كشور). 2. هوشمندسازي نظارت هاي مردمي بر توليدات رسانه اي دولتي و خصوصي و ايجاد نظامات اعتبارسنجي محتوايي مردمي با توسعه جريان هاي گسترده نقادي رسانه و انتشار برخط نتايج آن و مرتبط نمودن حمايت هاي دولتي به نتايج اعتبارسنجي هاي مردمي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان برنامه و بودجه).

راهبرد 3: تحول گفتماني نظام فضيلت هاي اجتماعي اهم اقدامات: 1. ارتقاي فضيلت اجتماعي گروه هاي پيشرو در تحول فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي، نظير كارآفرينان، معلمان و كشاورزان، از طريق برنامه سازي، با اولويت بازي هاي ديجيتال، پويانمايي، واقعيت گسترده، مستند، فيلم داستاني، و توسعه پارك هاي آموزشي كودكان و نوجوانان، و نقش آفريني مؤثر مساجد، بقاع متبركه و هيئات مذهبي، و حمايت از توليد و نشر محصولات فرهنگي و رسانه اي در رسانه ها، بويژه رسانه هاي جمعي، با اولويت شبكه هاي اجتماعي و سامانه هاي نمايش درخواستي و همكاري سازمان صدا و سيما، حوزه هاي علميه، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، سازمان تبليغات اسلامي، سازمان بسيج مستضعفين و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت آموزش و پرورش، وزارت جهاد كشاورزي، وزارت كشور، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 2. آموزش هاي لازم براي ارتقاي فضيلت اجتماعي گروه هاي پيشرو در تحول فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي، نظير كارآفرينان، معلمان و كشاورزان، از طريق تدوين محتواهاي مناسب، اصلاح كتب درسي و به كارگيري ابزارهاي نوين آموزشي (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 3. ترويج و الگوسازي از زيست مسؤولان و كارگزاران تراز مبتني بر شاخص هاي سبك زندگي اسلامي - ايراني، با توليد برنامه هاي رسانه اي و همكاري سازمان صدا و سيما و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (بلندمدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

تأثير بلندمدت كلان روندهاي اجتماعي حاكم بر سبك زندگي نظير شهرنشينيِ مصرف گرا، كوچك شدن خانواده و از ميان رفتن نظام محلي[پاورقي117]

۱۱۷]) ر ك: مباحث «خانواده و فرزندآوري»، «مسكن و شهرسازي»، «مهارت و اشتغال»، «ايثار و ايثارگران» و «مشاركت اجتماعي» در سند تحول.

راهبرد 1: مديريت روندها، روندسازي و گفتمان سازي اجتماعي اهم اقدامات: 1. بازطراحي سنت ها، آيين ها و مناسك اجتماعي گسترده ملي (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي). 2. احياي سنت ها، آيين ها و مناسك اجتماعي گسترده ملي از طريق برنامه سازي، با اولويت بازي هاي ديجيتال، پويانمايي، واقعيت گسترده، مستند، فيلم داستاني، و توسعه پارك هاي آموزشي كودكان و نوجوانان، و نقش آفريني مؤثر مساجد و هيئات مذهبي، و حمايت از توليد و نشر محصولات فرهنگي و رسانه اي در رسانه ها، بويژه رسانه هاي جمعي، با اولويت شبكه هاي اجتماعي و سامانه هاي نمايش درخواستي و همكاري سازمان صدا و سيما، حوزه هاي علميه، نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري در دانشگاه ها، سازمان تبليغات اسلامي، سازمان بسيج مستضعفين، شهرداري ها و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت آموزش و پرورش، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت كشور، وزارت آموزش و پرورش). 3. آموزش سنت ها، آيين ها و مناسك اجتماعي گسترده ملي از طريق تدوين محتواهاي مناسب، اصلاح كتب درسي و به كارگيري ابزارهاي نوين آموزشي (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

انفعال در مواجهه با تحولات فناورانه در سبك زندگي آينده[پاورقي118]

۱۱۸]) نظير اينترنت اشياء، واقعيت افزوده، خانه هاي هوشمند، شبكه هاي اجتماعي نوين و بازي هاي ديجيتال.

راهبرد 1: شكل دهي جريان نوآوري اجتماعي در حوزه سبك زندگي در زيست بوم نوآوري و فناوري اهم اقدامات: 1. حمايت از نهادهاي توليدكننده رسانه اي، شبكه هاي خلاق، دانش بنيان و سكوهاي (پلتفرم ها) بومي مبتني بر فناوري هاي آينده براي تأثيرگذاري بر تحولات بزرگ تكنولوژيك آينده، با محوريت نگرش سبك زندگي اسلامي - ايراني (كوتاه مدت – معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

۱۱۹]) ر ك: مباحث «صنايع فرهنگي»، «گردشگري» و «ورزش» در سند تحول.

۱۲۰]) ر ك: مبحث «مسكن و شهرسازي» در سند تحول.

رويكرد جزيره اي و صرفاً حاكميتي در اعتلا، ترويج و تحكيم فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت

راهبرد 1: يكپارچه سازي نظام حكمراني ترويج فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت اهم اقدامات: 1. تعيين ماهيت حقوقي و تدقيق نقش ها و وظايف اركان بنياد شهيد و امور ايثارگران به منظور حل تعارضات بين نهادي و يكپارچگي حكمراني، با بازطراحي ساختارها و پيشنهاد قوانين لازم، مطابق با اساسنامه بنياد شهيد و امور ايثارگران (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، بنياد شهيد و امور ايثارگران، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. ارتقاي اثربخشي شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت، با اجراي كامل وظايف قانوني و اصلاح آيين نامه اجرايي آن و طراحي نظام ارتباطي شورا با ساير نهادهاي تصميم گير ذي ربط و موظف كردن دبيرخانه آن به رصد و پايش شاخص هاي پيشرفت فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت، براي كمك به يكپارچگي راهبري و فرماندهي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت).

راهبرد 2: مردمي سازي ترويج فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت اهم اقدامات: 1. شناسايي، هدايت گري و توانمند سازي حلقه هاي مياني مردمي براي هدايت و سازمان دهي جريان هاي مردمي، به منظور ترويج فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت كشور، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 2. نمونه سازي هاي موفق از مشاركت مردم در ترويج فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت و الگونمايي و معرفي دستاوردهاي آن، با استفاده از ابزارهاي تبليغي و رسانه اي و همكاري ستاد كل نيروهاي مسلح، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، ارتش، بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس و سازمان صدا و سيما (كوتاه مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 3. ايجاد ساز و كارها و توسعه روش هاي نوآورانه تأمين مالي مردم پايه، نظير وقف و زكات در ترويج فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 4. توسعه فعاليت هاي داوطلبانه، تحت عنوان خادم الشهدا از طريق ايجاد سامانه اعلام نياز و ثبت نام داوطلبان، تشويق به مشاركت، با استفاده از پويش هاي اجتماعي، و تشكيل بانك اطلاعاتي داوطلبان براي فراخوان ارائه خدمت در موارد نياز با همكاري آستان قدس رضوي و ستاد كل نيروهاي مسلح (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت، وزارت كشور). 5. مشاركت انجمن هاي تخصصي ايثارگري و نخبگان جامعه در تدوين لوايح و دستورالعمل هاي مرتبط با خانواده شاهد و ايثارگر، با رويكرد نوآوري باز و جمع سپاري از طريق توسعه سكوهاي (پلتفرم ها ) ارتباطات مردمي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران).

ناكارآمدي ابزاري در اعتلا، ترويج و تحكيم فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت

راهبرد 1: نوآوري و خلاقيت در استفاده از ابزارها براي اعتلا، ترويج و تحكيم فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت اهم اقدامات: 1. حمايت از شكل گيري نهادهاي توليد كننده رسانه اي معتبر و قدرتمند در حوزه توليدات رسانه اي مرتبط با حوزه ايثار، جهاد و شهادت مبتني بر فناوري هاي نوين (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 2. توسعه كمي و كيفي محصولات فرهنگي حوزه ايثار، جهاد و شهادت، با اولويت توليد پويانمايي، بازي هاي ديجيتال، فيلم و سريال، مستند، كتاب، نوشت افزار، اسباب بازي و موسيقي در بازارهاي ملي، منطقه اي و بين المللي و حمايت از توليدكنندگان محصولات فرهنگي از طريق تسهيل فرايندهاي مربوطه براي توليد، با هماهنگي ساير نهادها و سرمايه گذاري در توليد، ترويج و عرضه محصولات و همكاري ستاد كل نيروهاي مسلح، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، ارتش، بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس، سازمان صدا و سيما، سازمان تبليغات اسلامي، شهرداري ها و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت كشور، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 3. حمايت از توليد و نشر آثار فرهنگي و رسانه اي حوزه ايثار، جهاد و شهادت در رسانه ها، بويژه رسانه هاي جمعي، با اولويت شبكه هاي اجتماعي و سامانه هاي نمايش درخواستي و همكاري سازمان صدا و سيما، سازمان تبليغات اسلامي و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت كشور، بنياد شهيد و امور ايثارگران). 4. ترويج زيارت قبور شهداي شاخص، مناطق جنگي، يادمان ها، نمادها، گلزارهاي شهدا، پارك ها و موزه ها در سطح داخلي و آثار باقي مانده از جنايات جريانات تروريستي و تكفيري قدرت هاي مداخله گر فرامنطقه اي و فجايع ناشي از جنگ هاي نيابتي در سطح كشورهاي منطقه به عنوان مناطق زيارتي، فرهنگي و گردشگري، به منظور جذب گردشگران داخلي و خارجي با استفاده از ظرفيت هاي رسانه ملي، فضاي مجازي، تبليغات شهري و جاده اي براي اطلاع رساني و آگاهي بخشي به مردم و انگيزه بخشي به بخش غيردولتي براي تأمين زيرساخت ها و تأسيسات لازم، با همكاري ستاد كل نيروهاي مسلح، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، ارتش، نيروي انتظامي، بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس، سازمان صدا و سيما، سازمان تبليغات اسلامي، شهرداري ها و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت كشور، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 5. تبيين ادبيات مقاومت و پايداري و ارائه روايت گري هاي متقن، مستند، منصفانه و بهنگام رويدادهاي تاريخ ايثار، جهاد و شهادت، از طريق تدوين محتواهاي مناسب، اصلاح كتب درسي و به كارگيري ابزارهاي نوين آموزشي (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، بنياد شهيد و امور ايثارگران). 6. برگزاري رويدادهاي طراحي نمادهاي شهري با مضامين ايثار، جهاد و شهادت و همكاري شهرداري ها براي اجراي طرح هاي برتر با رويكرد فرهنگي و گردشگري (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت كشور، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 7. تحليل خاطرات شهدا و ايثارگران، به منظور احصا، ترويج و آموزش الگوهاي معرفتي و مديريتي، با استفاده از ظرفيت هاي علمي بنياد شهيد و امور ايثارگران از جمله دانشگاه شاهد از طريق برگزاري كنفرانس هاي ملي، منطقه اي و بين المللي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، سازمان اداري و استخدامي، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت).

حصر مفهوم ايثار، جهاد و شهادت به زمان، مكان و كنشگران خاص

راهبرد 1: بسط مفهومي ايثار، جهاد و شهادت به عنوان سبك زندگي اهم اقدامات: 1. تعريف نو و جامع از ايثار و ايثارگر و تلاش براي معرفي رفتارها و كنش هاي سبك زندگي ايثارگرانه در سطح ملي، منطقه اي و بين المللي، با همكاري سازمان صدا و سيما، سازمان تبليغات اسلامي، سازمان بسيج سازندگي، آستان قدس رضوي و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، جمعيت هلال احمر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 2. ترويج اثربخش نمادهاي متنوع و تعميم يافته ايثار در سطح جامعه با استفاده از ابزار هنري و تقدير از سرآمدان جامعه بر اساس سبك زندگي ايثارگرانه، با اعطاي نشان ايثار اجتماعي و همكاري سازمان صدا و سيما، سازمان بسيج سازندگي، آستان قدس رضوي و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، جمعيت هلال احمر، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. شناسايي نمادها و ترويج فرهنگ ايثار از افسانه هاي ايران كهن تا داستان هاي واقعي امروز به منظور رفع حصر ايثار در تاريخ جمهوري اسلامي ايران و معرفي آن به عنوان فرهنگ اصيل ايراني - اسلامي با همكاري سازمان صدا و سيما و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

راهبرد 2: بسط جغرافيايي مصاديق ايثار، جهاد و شهادت اهم اقدامات: 1. تعريف ديپلماسي ايثار در سرفصل اقدامات راهبردي وزارت امور خارجه به عنوان گفتمان مشترك بين جوامع مختلف جهان، به خصوص كشورهاي محور مقاومت (ميان مدت – وزارت امور خارجه، بنياد شهيد و امور ايثارگران). 2. افزايش قدرت نرم و بسط جغرافيايي گفتمان ايثار، جهاد و شهادت با توسعه همكاري هاي منطقه اي و بين المللي از طريق ارتباط با سازمان هاي منطقه اي و بين المللي و سازمان هاي مردم نهاد كشورهاي ديگر در خصوص مفهوم دقيق شهادت در حوزه بين الملل و برگزاري رويدادهاي نظير به نظير شهداي ملي و ايثارگران اجتماعي با شهدا و ايثارگران منطقه اي و بين المللي (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت امور خارجه، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 3. نمادسازي جمهوري اسلامي به عنوان كشوري غني در فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت و معرفي رويدادها و شخصيت هاي برجسته آن به جهانيان از طريق برگزاري رويدادهاي علمي ملي، منطقه اي و بين المللي و انتشار مقالات در مجلات بين المللي و توليد آثار هنري با جامعه مخاطب منطقه اي و بين المللي با همكاري ستاد كل نيروهاي مسلح، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، ارتش، نيروي انتظامي، بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس و سازمان صدا و سيما (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، هلال احمر، وزارت امور خارجه، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت).

بسترهاي تضعيف كننده و عوامل بازدارنده فرهنگ ايثار، جهاد و شهادت

راهبرد 1: كنش فعالانه در بازنمايي رويدادهاي تاريخ ايثار، جهاد و شهادت در جمهوري اسلامي اهم اقدامات: 1. تبيين نقش برجسته ايثارگران در انقلاب اسلامي و دستاوردها و آثار دفاع مقدس، دفاع از حرم و مدافعان امنيت و سلامت، و توصيف شرايط كشور در صورت عدم مشاركت ايثارگرانه، با استفاده از ابزارهاي رسانه اي و هنري متناسب با جامعه مخاطب با همكاري ستاد كل نيروهاي مسلح، سپاه پاسداران انقلاب اسلامي، ارتش، نيروي انتظامي، بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس، سازمان صدا و سيما و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت). 2. شكل دهي جنبش هاي اجتماعي نوآورانه و پيشتازانه در پاسخ به شبهات فكري حوزه ايثار، جهاد و شهادت در فضاي مجازي، با همكاري بنياد حفظ آثار و نشر ارزش هاي دفاع مقدس (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، دبيرخانه شوراي عالي ترويج و توسعه فرهنگ ايثار و شهادت).

راهبرد 2: خدمات رساني به خانواده شاهد و ايثارگر با لحاظ آثار و پيامدهاي فرهنگي اهم اقدامات: 1. آسيب شناسي فرهنگي قوانين مرتبط با حوزه شاهد و ايثارگري، به منظور شناخت قوانين فاقد پيوست فرهنگي و آسيب زا به جايگاه ايثار و شهادت در جامعه و اصلاح آن، با ارائه پيوست هاي فرهنگي اجراي قوانين و پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. اصلاح ساز و كارهاي اطلاع رساني ارائه خدمات به خانواده شاهد و ايثارگر (كوتاه مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران). 3. توسعه نهادهاي مردمي ايثارگري به عنوان نهادهاي واسط تعاون جامعه ايثارگري با اركان حاكميتي متولي (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران).

تبعيض و بي عدالتي در ارائه برخي خدمات به خانواده شاهد و ايثارگر

راهبرد 1: اصلاح قوانين و مقررات مربوط به حوزه ايثارگري اهم اقدامات: 1. طراحي نظام عادلانه خدمات دهي به خانواده شاهد و ايثارگر بر اساس معيارهاي مطلوبيت منزلت اجتماعي و شاخص هاي احصاشده از پايش نيازهاي روز خانواده شاهد و ايثارگر و اجراي آن، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. تعريف متقن و غيرقابل تفسير مفاهيم مربوط به نوع ايثارگري، به منظور جلوگيري از رويكردهاي سليقه اي و متعارض بين نهادهاي متولي ارائه خدمات ايثارگري و همسان سازي تعاريف، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

سطح نازل كيفي و كمي خدمات رساني به خانواده شاهد و ايثارگر

راهبرد 1: مديريت يكپارچه خدمات رساني بر اساس نيازهاي به روز خانواده شاهد و ايثارگر اهم اقدامات: 1. هماهنگ سازي و يكپارچه سازي انواع خدمات قابل ارائه به خانواده شاهد و ايثارگر با شناسايي ظرفيت هاي خدمات رساني نهادهاي دولتي و غيردولتي و تسهيل گري بنياد در به هم رساني نياز و خدمات عمومي ايثارگران، بر اساس معيارهاي اولويت بندي عادلانه (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، دستگاه هاي اجرايي مرتبط). 2. هوشمندسازي نظام تعاملات خانواده شاهد و ايثارگر با بنياد و ساير نهادهاي دولتي و غيردولتي، با تعريف كارپوشه شخصي ايثارگري در بستر سامانه الكترونيك، به منظور ايجاد پنجره واحد تعامل با بنياد و ساير خدمات دهندگان، با قابليت هايي نظير نمايش خدمات قابل ارائه مبتني بر قوانين و مقررات، شيوه ارائه خدمات از سوي خدمات دهنده، چگونگي دريافت خدمت در برنامه زمان بندي شده، به روزرساني برخط اطلاعات و درخواست هاي دوطرفه از سوي خدمات گيرنده و خدمات دهنده، نظارت دو طرفه بنياد و خدمات گيرنده بر چگونگي ارائه خدمات دستگاه هاي خدمات دهنده و امكان پيگيري بنياد از نهادها و دستگاه هاي مرتبط (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، سازمان اداري و استخدامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، دستگاه هاي اجرايي مرتبط).

راهبرد 2: ايجاد بستر ارائه خدمات فناورانه و نوآورانه اهم اقدامات: 1. توليد و عرضه محصولات فناورانه و نوآورانه مرتبط با نيازهاي اختصاصي جانبازان، با حمايت از توليدكنندگان اين محصولات از طريق سهام داري بخش اقتصادي بنياد شهيد و امور ايثارگران (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 2. شناسايي نيازهاي خاص خانواده شاهد و ايثارگر و توسعه مراكز خدمات تخصصي براي گروه هاي خاص، با لحاظ معيارهاي ارتقاي مستمر بهره وري (ميان مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران). 3. تربيت سرمايه انساني متناسب با اقتضائات خاص خدمات رساني به جامعه هدف، با بهره گيري حداكثري از ظرفيت علمي و آموزشي نهادهاي زيرمجموعه بنياد شهيد و امور ايثارگران از جمله دانشگاه شاهد (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران).

راهبرد 3: ايجاد بستر ارائه خدمات توانمندساز و كريمانه اهم اقدامات: 1. تدوين منشور اخلاق حرفه اي، به منظور ارتقاي نگاه كارمندي به نگاه متعالي خادم الشهدا، و اهتمام به ارتقاي كيفيت ارتباطات و شيوه تعامل بايسته با جامعه هدف بنياد از طريق ايجاد نظام رتبه بندي سرمايه انساني متناسب با رضايت سنجي جامعه مخاطب، شناسايي و تشويق كاركنان الگو و نمونه و برگزاري دوره ها و كارگاه هاي ضمن خدمت تخصصي، به روز و متناسب با اقتضائات خانواده شاهد و ايثارگر (كوتاه مدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، سازمان اداري و استخدامي). 2. شناسايي و اصلاح رويه ها و خدمات حامي پرور و طراحي الگوهاي توانمندساز فردي و اجتماعي و پرورش استعدادهاي خانواده شاهد و ايثارگر از دوران كودكي تا بزرگسالي، به منظور نقش آفريني فعال و مؤثر در عرصه هاي مختلف، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – بنياد شهيد و امور ايثارگران، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

ضعف حكمراني در حوزه صنايع فرهنگي

راهبرد 1: توسعه نظام هاي پشتيبان تصميم در حوزه صنايع فرهنگي اهم اقدامات: 1. بازنگري در نگاشت نهادي و ساختار حاكميتي متوليان حوزه صنايع فرهنگي و رفع تداخل وظايف ميان دستگاه هاي مختلف (كوتاه مدت – دبيرخانه شوراي عالي انقلاب فرهنگي، دبيرخانه شوراي عالي فضاي مجازي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 2. طراحي ساختار و ساز و كارهاي تخصصي اجراي مأموريت تنظيم گري و تسهيل گري حوزه اقتصاد فرهنگ در سطح زنجيره توليد محصولات صنايع فرهنگي و ارزيابي اقتصادي برنامه هاي فرهنگي دولت (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. اصلاح نظام حمايتي و تخصيص منابع مبتني بر آمايش قطب هاي صنايع فرهنگي بر اساس ظرفيت هاي موجود در مناطق مختلف با ايجاد سامانه جامع اطلاعاتي صنايع فرهنگي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان برنامه و بودجه). 4. توسعه ساز و كارهاي تخصصي براي هم آفريني، جمع سپاري و مشاركت ذي نفعان صنايع فرهنگي در فرايند سياست گذاري (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

راهبرد 2: اصلاح ساز و كارهاي تنظيم گري حوزه صنايع فرهنگي اهم اقدامات: 1. رفع موانع توليد در صنايع فرهنگي، نظير هوشمندسازي ساز و كارهاي تصميم گيري در سطح دستگاه هاي متولي، شفاف سازي فرايند بررسي و اعلام نظر، حذف مجوزهاي متعدد، كاهش حداكثري مداخلات غيرضرور و توسعه نظارت هاي پسيني با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. تسهيل استقرار نظام استاندارد كيفيت، اعتبارسنجي و رتبه بندي فعالان و محصولات فرهنگي داخلي و خارجي و جهت دهي و متناسب سازي حمايت هاي دولتي با نتايج اعتبارسنجي (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. تمهيد ساز و كارهاي حقوقي براي رعايت حقوق مالكيت فكري حوزه صنايع فرهنگي با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 4. تعرفه گذاري محصولات فرهنگي خارجي جهت حمايت از توليدكنندگان داخلي و تجاري سازي محصولات و تخصيص منابع حاصل از آن به عنوان سهم سرمايه گذاري دولت در صندوق هاي غيردولتي سرمايه گذاري خطرپذير با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

ناكافي بودن زيرساخت هاي رونق كسب و كار هاي صنايع فرهنگي[پاورقي122]

۱۲۲]) ر ك: مبحث «محيط كسب و كار » در سند تحول.

راهبرد 1: حمايت از توليد محصولات يكپارچه در زنجيره صنايع فرهنگي اهم اقدامات: 1. حمايت از توليد و تجاري سازي آثار يكپارچه در زنجيره صنايع فرهنگي از طريق تسهيل ساز و كارهاي حقوقي قراردادهاي توليد مشترك و حق بهره برداري از مالكيت فكري و توسعه حمايت هاي مالي و ترويجي با همكاري سازمان صدا و سيما و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت آموزش و پرورش).

راهبرد 2: تسهيل دسترسي به منابع مالي پشتيبان توليد صنايع فرهنگي[پاورقي123] اهم اقدامات: 1. حمايت از توسعه صندوق هاي سرمايه گذاري خطرپذير صنايع فرهنگي براي تأمين مالي و كاهش خطر سرمايه گذاري، با ارائه تضامين مالي و حقوقي معتبر داخلي و بين المللي در طرح هاي سرمايه گذاري (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور خارجه، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 2. همگراسازي منابع مالي دولتي دستگاه هاي مختلف در ساختارهاي منسجم و تخصصي به تفكيك هر حوزه فرهنگي براي تجاري سازي محصولات فرهنگي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 3. طراحي و اجراي ساز و كارهاي مشاركت صنايع و بنگاه هاي اقتصادي و صنعتي بزرگ، نظير گرداننده هاي (اپراتورها) تلفن همراه و شركت هاي خدمات دهنده اينترنت در توليد، تجاري سازي و فروش محصولات صنايع فرهنگي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي).

۱۲۳]) ر ك: مباحث «نظام بانكي» و «بازار سرمايه» در سند تحول.

راهبرد 3: تكميل حلقه هاي مفقوده نهادي مكمل در زنجيره توليد صنايع فرهنگي اهم اقدامات: 1. صدور مجوز تأسيس نهادهاي توسعه گر تخصصي در بخش صنايع فرهنگي به منظور كاهش ريسك و تسهيل فرايند سرمايه گذاري توسط بخش خصوصي (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي) 2. حمايت از ايجاد و توسعه خوشه هاي صنعتي در حوزه صنايع فرهنگي (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. حمايت از ايجاد و توسعه شتاب دهنده ها و مراكز نوآوري در حوزه صنايع فرهنگي (ميان مدت – معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 4. حمايت از ايجاد آزمايشگاه هاي نمونه سازي محصولات فرهنگي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

راهبرد 4: توسعه خدمات ترويجي براي رونق كسب و كارهاي صنايع فرهنگي اهم اقدامات: 1. توليد محصولات فرهنگ ساز مرتبط با توسعه و ترويج بازار صنايع فرهنگي و افزايش مصرف كالاهاي فرهنگي توليد داخل، با اولويت بازي هاي ديجيتال، پويانمايي، واقعيت گسترده، مستند و فيلم داستاني و حمايت از توليد و نشر آثار فرهنگي و رسانه اي مرتبط در رسانه ها، بويژه رسانه هاي جمعي، با اولويت شبكه هاي اجتماعي و سامانه هاي نمايش درخواستي و همكاري سازمان صدا و سيما، شهرداري ها و ساير نهادهاي فرهنگي، تبليغي و رسانه اي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت كشور). 2. تعريف نشان اعتماد مصرف صنايع فرهنگي متناسب با اقتضائات جنسيتي، سني و محتوايي (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

راهبرد 5: ايجاد فرصت هاي يادگيري براي توسعه كسب و كارهاي صنايع فرهنگي اهم اقدامات: 1. اولويت دهي به تأسيس رشته هاي صنايع خلاق در هنرستان ها و مراكز آموزش فني و حرفه اي و آموزش عالي (ميان مدت – وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري). 2. معرفي بازار صنايع فرهنگي و روش هاي توسعه كسب و كارهاي مرتبط از طريق تدوين محتواهاي مناسب، اصلاح كتب درسي و به كارگيري ابزارهاي نوين آموزشي (ميان مدت – وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

راهبرد 6: تسهيل و توسعه هدفمند و برنامه محور همكاري هاي فرهنگي و هنري بين المللي اهم اقدامات: 1. توسعه امكان عرضه دستاوردهاي صنايع فرهنگي در قالب برگزاري نمايشگاه هاي تخصصي، كنفرانس ها و جشنواره هاي مرتبط و استفاده از فرصت سفرهاي مسؤولان سياسي كشور (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي، وزارت امور خارجه). 2. برگزاري رويدادها، مسابقات، نشست ها و مجامع منطقه اي و بين المللي و يا مشترك با همسايگان و كشورهاي حوزه تمدني (بلندمدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور خارجه). 3. تشكيل كانون (هاب) صنايع فرهنگي با استفاده از ظرفيت همكاري هاي منطقه اي و بين المللي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور خارجه).

ناكارآمدي بازار صنايع دستي

راهبرد 1: توسعه زيرساخت هاي اقتصادي و حقوقي بازار صنايع دستي اهم اقدامات: 1. افزايش ثبت ملي و جهاني شهرها و روستاهاي داراي صنايع دستي و اولويت تخصيص كمك هاي فني اعتباري براي نامورسازي اين نقاط (بلندمدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 2. توسعه خانه هاي خلاق صنايع دستي و آموزش استادكاران و هنرمندان صنايع دستي براي نامور سازي و توسعه بازار با محوريت بخش غيردولتي (ميان مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 3. ايجاد ساز و كارهاي معرفي صنايع فرهنگي كشور به گردشگران ورودي و حذف تعرفه گمرگي خروجي از كالاهاي صنايع فرهنگي (كوتاه مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 4. بازطراحي نمانام هاي صنايع دستي (كوتاه مدت – وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي).

ضعف زيرساخت هاي سخت افزاري و نرم افزاري توليد محصولات حرفه اي

راهبرد 1: حمايت از توسعه سرمايه گذاري در بازار سينما اهم اقدامات: 1. تنوع بخشي به توليد داخلي فيلم هاي سينمايي ملي با متناسب سازي آيين نامه بررسي فيلم نامه و صدور پروانه فيلم سازي و آيين نامه نظارت بر نمايش فيلم و اسلايد و ويدئو و صدور پروانه نمايش، با كاهش حداكثري مداخلات غيرضرور و شفاف سازي فرايند بررسي، اعلام نظر و داوري (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 2. طراحي ساز و كارها و شاخص هاي لازم براي تغيير نظام يارانه هاي دولتي بخش سينمايي از توليد به تخصيص براي مصرف كنندگان نهايي به صورت عادلانه (ميان مدت – سازمان برنامه و بودجه، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. حمايت از بخش غير دولتي براي ايجاد مجتمع هاي بزرگ سينمايي و گسترش بازارهاي منطقه اي فيلم (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

ضعف زيرساخت هاي اختصاصي صنعت پويانمايي و بازي هاي ديجيتال

راهبرد 1: حمايت حقوقي و زيرساختي از فعالان صنعت پويانمايي و بازي هاي ديجيتال اهم اقدامات: 1. تسهيل صادرات محصولات و خدمات صنعت پويانمايي و بازي هاي ديجيتال با ايجاد نهادهاي تسهيل گر تبادلات مالي بين المللي (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، بانك مركزي). 2. ارائه خدمات اختصاصي از سوي گرداننده ها (اپراتورها) براي ميزباني بازي هاي برخط داخلي، به منظور ارائه به خدمات دهندگان بازي و بازيكنان و توليد محتوا در فضاي مجازي (كوتاه مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

فقدان شركت هاي بزرگ توليدكننده محصولات رقابت پذير

راهبرد 1: حمايت از رشد مجموعه هاي توليدكننده پويانمايي و بازي ديجيتال اهم اقدامات: 1. ترغيب مجموعه هاي غيرحقوقي توليدكننده پويانمايي و بازي ديجيتال به ثبت رسمي، با تسهيل ساز و كارهاي حقوقي و مالي مرتبط (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي). 2. حمايت از افزايش اندازه شركت هاي پيشرو، با اقدامات ترويجي، سرمايه گذاري مشترك و تسهيل فرايندهاي حقوقي در برنامه هاي ادغام و تملك (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي). 3. حمايت از ابقاي نيروهاي كارآمد در مجموعه هاي توليدكننده پويانمايي و بازي ديجيتال از طريق اعطاي طرح هاي جايگزين خدمت نظام وظيفه يا امريه سربازي در مجموعه هاي مذكور با همكاري ستاد كل نيروهاي مسلح (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح).

عدم بهره برداري از بازي هاي ديجيتال در ساير حوزه هاي كاربردي و فناورانه

راهبرد 1: حمايت از كاربردپذيري بازي هاي ديجيتال اهم اقدامات: 1. حمايت از تحقيق، توليد و تجاري سازي بازي هاي ديجيتال در زمينه آموزش، مهارت آموزي و سلامت (بلندمدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، وزارت ورزش و جوانان). 2. حمايت از تحقيق، توليد و تجاري سازي بازي هاي ديجيتال مبتني بر فناوري هاي نوظهور از جمله بلاكچين، واقعيت گسترده و پردازش ابري (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري). 3. حمايت از ايجاد باشگاه هاي تخصصي و رشد ورزش قهرماني در حوزه ورزش هاي الكترونيك مبتني بر بازي هاي ديجيتال (ميان مدت – وزارت ورزش و جوانان، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات).

ضعف صنعت نشر

راهبرد 1: توسعه فناوري هاي نوين ترويج كتاب اهم اقدامات: 1. حمايت از سرمايه گذاري بخش غير دولتي در توسعه زيرساخت هاي ديجيتال و فناورانه در صنعت نشر (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت آموزش و پرورش، وزارت علوم، تحقيقات و فناوري، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي). 2. تسهيل و رفع موانع سرمايه گذاري بخش غير دولتي در بخش توليد داخلي كاغذ (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت). 3. زمينه سازي هاي لازم براي حضور و مشاركت ناشران داخلي در بازارهاي جهاني نشر، با اولويت كشورهاي منطقه (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور خارجه).

نبود راهبرد مشخص در حوزه موسيقي

راهبرد 1: تقويت موسيقي هاي ملي و محلي بسط دهنده ارزش هاي اسلامي و ايراني اهم اقدامات: 1. توليد محصولات موسيقايي مشترك در قالب همكاري هاي فرامرزي موسيقي در سطح جهان اسلام و كشورهاي همسو، با حمايت از سرمايه گذاري بخش غير دولتي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت امور اقتصادي و دارايي). 2. حمايت از ايجاد شركت هاي بزرگ مديريت زنجيره محصولات موسيقي ملي، با تسهيل سرمايه گذاري بخش غير دولتي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي).

ضعف در نامورسازي اسباب بازي و نوشت افزار ايراني

راهبرد 1: حمايت از شكل گيري ويژندهاي (برندها) معتبر و خوش نام در صنعت اسباب بازي و نوشت افزار ايراني اهم اقدامات: 1. حمايت از حضور اسباب بازي و نوشت افزار ايراني باكيفيت در بازارهاي ملي، منطقه اي و بين المللي (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور خارجه). 2. ايجاد زيرساخت محيط هاي آزمون بازي و اسباب بازي، با حمايت از سرمايه گذاري بخش غير دولتي (كوتاه مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت آموزش و پرورش).

رويكرد سنتي حاكم بر بازار توليد پوشاك

راهبرد 1: ارتقاي فناورانه و تقويت زنجيره ارزش صنعت پوشاك اهم اقدامات: 1. حمايت از تأسيس و احياي كارخانه هاي صنعتي بزرگ توليد پوشاك، با اولويت خطوط توليد و ماشين آلات با فناوري بالاي توليد داخل (ميان مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 2. حمايت از ايجاد شهرك هاي صنعتي و صنفي پوشاك و توانمندسازي خوشه هاي صنعت پوشاك، با اولويت توليد محصولات با فناوري هاي روز (بلندمدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 3. بازنگري نظام تعرفه هاي گمركي پوشاك و حمايت از توانمندي توليدكنندگان داخلي و حذف قاچاق (كوتاه مدت – وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي). 4. تسهيل عرضه و فروش محصولات توليدكنندگان پوشاك داخلي در بازارهاي منطقه اي و جهاني (ميان مدت – وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت امور خارجه).

فرايندهاي اداري پيچيده، غيرشفاف و مبتني بر سليقه عامل انساني

راهبرد 1: پيش بيني پذيركردن فرايندهاي اداري و توسعه ساز و كارهاي ارائه خدمات غيرحضوري مبتني بر فناوري هاي جديد[پاورقي124] اهم اقدامات: 1. استانداردسازي، روان سازي و بهسازي خدمات دولتي با رويكرد دولت يكپارچه و چابك و اولويت فرايندها و خدمات داراي فراواني و گردش مالي بالا با اصلاح فرايندها، مقررات و ساختارهاي سازماني و پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. طراحي ساز و كارهاي لازم براي اطلاع رساني حقوق و تكاليف مراجعان با روش هاي متنوع، شفافيت زمان حضور هر يك از مديران و كاركنان، استقرار سامانه نوبت دهي و پيش بيني خدمات رفاهي مناسب در محل ارائه خدمات و حذف موارد غيرضروري بازرسي در ورودي اماكن اداري و در صورت لزوم استفاده از تجهيزات بازرسي الكترونيك (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري).

۱۲۴]) ر ك: مباحث «فناوري اطلاعات و ارتباطات» و «فناوري و اقتصاد دانش بنيان» در سند تحول.

ناكارآمدي نظام مديريت سرمايه انساني بخش عمومي

راهبرد 1: اصلاح زيرنظام هاي مديريت سرمايه انساني دولت مبتني بر عملكرد اهم اقدامات: 1. اصلاح نظام استخدام كاركنان دولت با توجه توأمان به تأمين امنيت شغلي و بهره وري سرمايه انساني در قالب عقد قراردادهاي 3 تا 5 ساله براي پذيرفته شدگان آزمون استخدامي از سال 1401 به بعد مبتني بر نتايج ارزيابي عملكرد كاركنان و حذف استخدام بلندمدت در پست هاي غيرحساس و طراحي و به كارگيري ابزارهاي مكمل آزمون استخدامي، با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد اصلاح قانون مديريت خدمات كشوري (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. بهبود نظام گزينش منابع انساني به منظور جذب نيروي انساني توانمند، متعهد و شايسته، از طريق به كارگيري فناوري ها و ابزارهاي نوين مبتني بر تحليل داده هاي رفتاري و اجتماعي و سطح بندي گزينش كاركنان دولت متناسب با سطوح مشاغل، با پيشنهاد اصلاح آيين نامه اجرايي قانون گزينش (بلندمدت – دبيرخانه هيئت عالي گزينش رياست جمهوري، سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 3. استقرار سامانه يكپارچه سنجش ضابطه مند رضايت مندي ذي نفعان نهايي، از جمله مردم، نهادهاي مردمي و بخش خصوصي از كيفيت ارائه خدمات دستگاه هاي اجرايي، با اعلام عمومي كدهاي رفتاري ارائه دهندگان خدمات و ايجاد ارتباط ميان اين نظام با زيرنظام هاي مديريت سرمايه انساني از قبيل ارزيابي عملكرد، ارتقا، انتصاب و جبران خدمت، با اجراي ماده 3 قانون انجام نظرسنجي از مردم در خصوص نحوه ارائه خدمات دستگاه هاي اجرايي و لحاظ كردن اين داده ها در فرايند خط مشي گذاري و ارزيابي هاي بخشي و دستگاهي (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 4. استقرار سامانه عملياتي مسير پيشرفت شغلي مديران و كاركنان دولت از ابتدا تا انتهاي مسير شغلي و استاندارسازي فرايندهاي ارتقاي شغلي، انتصابات و نقل و انتقال ها در چارچوب استانداردهاي اين سامانه (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، دستگاه هاي اجرايي). 5. تدوين و استقرار نظام پرداخت عادلانه حقوق و دستمزد با تقويت شاخص هاي نتيجه محور مبتني بر عملكرد كاركنان دستگاه هاي اجرايي متناسب با نتايج اثربخشي و كارآيي، و تقويت رويكرد عدالت محوري در چارچوب افزايش ساليانه حقوق به صورت پلكاني با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، اصلاح قانون مديريت خدمات كشوري (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 6. كادرسازي و جانشين پروري با اولويت مشاغل و پست هاي مهم و حساس از طريق استقرار نظام شفاف شناسايي و توسعه استعدادها و ايجاد بانك جامع اطلاعات مديران، مشتمل بر اطلاعات فردي، نيم رخ شايستگي، پيشينه كاري و سوابق عملكردي با توجه ويژه به تعريف عملياتي شاخص هاي شايستگي مشتمل بر شخصيت، ايمان، تخصص و مهارت با تأكيد بر فاضل، صالح، انقلابي، مردمي، نوآور، سالم و ضدفساد بودن (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، دستگاه هاي اجرايي). 7. بازطراحي فرايند خروج كاركنان دولت بر مبناي ارزيابي عملكرد و ساز و كار هاي استاندارد و شفاف براي بازخريد يا اخراج كاركنان ناكارآمد، با پيشنهاد اصلاح ماده 48 قانون مديريت خدمات كشوري (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

ضعف مديريت دستگاه هاي اجرايي

راهبرد ۱: اصلاح ساختار بودجه[پاورقي125]

۱۲۵]) ر ك: مبحث «بودجه» در سند تحول.

راهبرد 2: توسعه نظام مديريت عملكرد نتيجه محور اهم اقدامات: 1. طراحي شاخص هاي اصلي نتيجه محور عملكرد مديران مبتني بر اجرايي سازي اقدامات اساسي دستگاه مرتبط و ايجاد ساز و كارهاي لازم، به منظور انعقاد تفاهم نامه عملكردي هنگام انتصاب، و انتشار آن به پيوست حكم مديران (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر رئيس جمهور، دستگاه هاي اجرايي). 2. طراحي استانداردهاي جلب رضايت مردمي و سلامت اداري و ايجاد ساز و كارهاي لازم براي رتبه بندي دستگاه هاي اجرايي متناسب با استانداردهاي تعيين شده و ايجاد عوامل انگيزشي متناسب از جمله اعطاي نشان هاي دولتي و اتصال نتايج آن به نظام هاي بودجه و سرمايه انساني (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر رئيس جمهور، سازمان برنامه و بودجه، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، دستگاه هاي اجرايي). 3. استقرار سامانه مديريت عملكرد مديران دولتي مبتني بر شواهد ثبتي و انتشار عمومي گزارش هاي عملكرد مديران، نظير ترك فعل ها، در بازه هاي زماني مشخص، و ايجاد ساز و كارهاي لازم براي معرفي 10 درصد از مديران دولتي برتر و عزل 10 درصد از مديران دولتي داراي پايين ترين رتبه و حافظه دار كردن پرونده شغلي مديران (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، دستگاه هاي اجرايي). 4. ايجاد ساز و كارهاي لازم به منظور اتصال بخشي از بودجه دستگاه هاي اجرايي به نتايج سامانه مديريت عملكرد مديران (كوتاه مدت – سازمان برنامه و بودجه، سازمان اداري و استخدامي، دستگاه هاي اجرايي). 5. استقرار ميزكار مديريت خدمات دولت براي كنترل برخط نماگرهاي مرتبط با هر خدمت در پهنه دستگاهي و جغرافيايي (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، دستگاه هاي اجرايي).

۱۲۶]) ر ك: مبحث «اطلاعات» در سند تحول.

رانت اطلاعاتي، محرمانگي و عدم شفافيت در ارائه برخي خدمات عمومي

راهبرد 1: انجام اقدامات زيرساختي توسعه شفافيت و انتشار عمومي داده ها در ارائه خدمات عمومي اهم اقدامات: 1. الزام دستگاه ها به تدوين فهرست داده هاي اختصاصي و تعيين داده هاي علني و محرمانه دستگاه مربوطه، به همراه ذكر دلايل محرمانگي به استناد قانون، و اولويت دهي به پيگيري انتشار داده هاي علني اولويت دار دستگاه (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، دستگاه هاي اجرايي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 2. انتشار عمومي و برخط داده هاي باز و حكمراني، مشتمل بر اسناد و گزارش هاي دستگاه هاي اجرايي نظير بودجه، قراردادها، مناقصه ها و مزايده ها به صورت جامع و قابل فراوري هوشمند و ارائه خدمات پايه براي جستجو و استخراج داده (ميان مدت – وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، سازمان برنامه و بودجه، دستگاه هاي اجرايي). 3. ايجاد ساز و كارهاي لازم به منظور تسهيل دسترسي خبرنگاران و فعالان رسانه اي به اطلاعات حوزه تخصصي مربوطه به استثناي موارد ممنوع الانتشار به استناد قانون (كوتاه مدت – دبيرخانه شوراي اطلاع رساني دولت، دستگاه هاي اجرايي).

موقعيت هاي تعارض منافع در ارائه برخي خدمات عمومي

راهبرد 1: ارتقاي شفافيت مالي و عملكردي مديران و مديريت تعارض منافع[پاورقي127] اهم اقدامات: 1. استقرار نظام مديريت تعارض منافع فردي، گروهي و سازماني با رويكرد محدودسازي سهام داري، در هاي گردان، خويشاوندسالاري، بهره برداري از پروانه هاي فعاليت حرفه اي، هدايا و انعقاد قراردادها با نفع شخصي، از طريق طراحي و اِعمال ضوابط جزئي، روشن و تفسيرناپذير، با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 2. اصلاح شاخص هاي ارزيابي عملكرد مديران مشمول ماده 71 قانون مديريت خدمات كشوري بر اساس ميزان ترك فعل ها، رعايت شايسته سالاري و پيامدهاي انتصاب افراد (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 3. تجميع متمركز كليه پرداختي هاي هر يك از كاركنان دستگاه هاي اجرايي و شركت هاي دولتي اعم از شركت هاي دولتي نسل دوم و سوم به صورت سيستمي در يك سامانه متمركز در قالب پرداخت به ذي نفع نهايي (ميان مدت – وزارت امور اقتصادي و دارايي، سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 4. انتشار عمومي اسامي مديران دولت، مشمول قانون رسيدگي به دارايي مقامات، مسؤولان و كارگزاران كه نسبت به ثبت و به روزرساني دارايي هاي خود در سامانه ثبت دارايي مسؤولان در قوه قضائيه اقدام ننموده اند و منوط نمودن هرگونه انتصاب و ارتقاي مديران مشمول به ثبت دارايي ها در سامانه مذكور (كوتاه مدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 5. شناسايي موقعيت هاي تعارضات منافع ساختاري نظير اتحاد ناظر و منظور، اتحاد قاعده گذار و مجري، امضاي طلايي، تعارض درآمد و وظايف و تعارض وظايف با اولويت موضوعات پولي و بانكي، مالياتي، خصوصي سازي، سلامت و تأمين اجتماعي و تدوين و اجرايي سازي راهكارهاي مديريت اين موقعيت ها با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

۱۲۷]) ر ك: مبحث «بودجه» در سند تحول.

عدم شناسايي و كنترل گلوگاه هاي فساد اداري در ارائه برخي خدمات عمومي

راهبرد 1: بهره مندي از ظرفيت هاي مردمي در ارتقاي سلامت اداري اهم اقدامات: 1. ايجاد درگاه گزارش دهي مردمي با حفظ محرمانگي هويت، تشويق هاي مالي و معنوي گزارش دهندگان، فرايندهاي شفاف و قابل اطمينان رسيدگي و اعتباربخشي به گزارش ها از طريق تقاطع گيري با سامانه هاي اطلاعاتي موجود با پيشنهاد قوانين لازم (ميان مدت – دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

راهبرد 2: هوشمندسازي ساز و كارهاي پيشگيري و نظارت اهم اقدامات: 1. انتشار عمومي برخط و يكپارچه تمام اطلاعات و فرايندهاي موردنياز جامعه هدف هر دستگاه از قبيل الزامات و شرايط دريافت مجوز ها، هزينه ها، مراحل و زمان دريافت خدمات، تكاليف قانوني و وضعيت اجراي هر يك از قوانين با اولويت فرايندهاي اداري پُركاربرد با اجراي ماده 10 قانون انتشار و دسترسي آزاد به اطلاعات (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 2. تقويت بازرسي ها و نظارت هاي فعالانه با ايجاد ساز و كارهاي اطلاعاتي و نظارتي داده مبنا و اولويت بندي آن ها بر اساس احتمال وقوع تخلف مبتني بر نتايج حاصل از داده كاوي پايگاه هاي اطلاعاتي بر اساس استقرار حاكميت داده[پاورقي 128] براي شناسايي گلوگاه هاي فساد و از بين بردن بسترهاي جعل هويت و اقدامات نيابتي فسادزا (ميان مدت – دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، وزارت اطلاعات، وزارت ارتباطات و فناوري اطلاعات، وزارت كشور).

۱۲۸]) ر ك: مبحث «فناوري اطلاعات و ارتباطات» در سند تحول.

پايين بودن عواقب و تبعات ارتكاب فساد اداري

راهبرد 1: تقويت ضمانت اجراي مؤثر ساز و كارهاي بهينه و هوشمند صيانت از سلامت اداري اهم اقدامات: 1. كشف بهنگام انواع فساد و برخورد قاطع و بدون تسامح با مرتكبين از طريق توسعه روش هاي كنترلي و نظارتي چند لايه و تركيبي، با همكاري قوه قضائيه، نيروي انتظامي، سازمان اطلاعات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي و ساير نهادهاي اطلاعاتي - امنيتي (كوتاه مدت – وزارت اطلاعات، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، وزارت دادگستري). 2. استانداردسازي فعاليت مطلوب و رتبه بندي عملكرد واحدهاي حراست در سطح دستگاه هاي اجرايي و مسؤوليت سپاري و پاسخگوسازي اين واحدها و برخورد با متخلفين در صورت وقوع هرگونه تخلف و قصور، با اتخاذ تمهيدات لازم، از قبيل رعايت استقلال كاري و عدم تعارض منافع در عزل و نصب مسؤولان اين واحدها، محدوديت و شفافيت كليه پرداخت هاي مالي به مسؤولان و كاركنان مرتبط و حافظه داركردن تمامي فعاليت هاي مسؤولان و كاركنان واحدهاي حراست (كوتاه مدت – وزارت اطلاعات، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 3. سرنخ يابي اطلاعاتي در خصوص سرمنشأهاي خارجي و داخلي بروز آلودگي و فساد (ميان مدت – وزارت اطلاعات، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، دستگاه هاي اجرايي). 4. شناسايي پديده ها و رفتارهاي مجرمانه نوظهور، جرم انگاري و افزايش بازدارندگي مجازات ها با افزودن محدوديت هاي اقتصادي و اجتماعي به مجازات قانوني و تعيين ضمانت اجراهاي مناسب با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري، دستگاه هاي اجرايي). 5. جبران خسارت وارده به مردم، ناشي از قصور يا تقصير در تصميمات و اقدامات خلاف قوانين و مقررات، با برداشت از پاداش ها و مزاياي مديران و بودجه رفاهيات سرمايه انساني دستگاه خاطي با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري، دستگاه هاي اجرايي).

تعدد ساختارهاي تصميم گيري و برنامه ريزي درون دولت

راهبرد 1: اِعمال حكمراني منسجم و هماهنگ اهم اقدامات: 1. ارتقاي كاركرد سازمان برنامه و بودجه، به عنوان ركن برنامه ريزي قوه مجريه، با يكپارچه سازي نظام برنامه ريزي و تعيين ساليانه مأموريت ها ، راهبردها، اهداف و وظايف دستگاه هاي اجرايي (ميان مدت – سازمان برنامه و بودجه). 2. ارتقاي كاركرد سازمان اداري و استخدامي، به عنوان نهاد متولي تحول و راهبري ساختارها و فرايند هاي حكمراني، اداري و استخدامي، به منظور بهبود بهره وري و هم راستايي نظام اداري با سياست هاي كلي نظام (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي). 3. تعيين نماينده يا ستاد ويژه در مسائل فرابخشي، داراي زمان معين و نيازمند اختيارات كافي و دستورات مشخص از سوي رئيس جمهور، با اجراي اصول 127 و 138 قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران (كوتاه مدت – دفتر رئيس جمهور).

راهبرد 2: بازمهندسي ساختارهاي شورايي اهم اقدامات: 1. تقويت ساختاري، كاركردي و كارشناسي كميسيون هاي دولت و دبيرخانه آن ها، با حذف يا تجميع وظايف و اختيارات شوراهاي موازي در سطح نهاد رياست جمهوري، وزارتخانه ها و ساير دستگاه هاي دولتي (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، دبيرخانه هيئت دولت). 2. بازطراحي شوراهاي عالي با حذف يا تجميع وظايف و اختيارات شوراها، به منظور انسجام تصميم گيري، افزايش پاسخ گويي و كنترل موقعيت هاي تعارض منافع با تفكيك سطوح تصميم گيري از تصميم سازي با استفاده از ظرفيت هاي قانوني موجود و در موارد موردنياز، پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

راهبرد 3: ارتقاي كيفيت خط مشي گذاري در نظام اداري[پاورقي129] اهم اقدامات: 1. تدوين استانداردهاي فرايند مطلوب خط مشي گذاري در نظام اداري، آموزش و توانمندسازي نقش آفرينان اصلي و الزام تدوين كنندگان خط مشي به رعايت استانداردها و الزامات اساسي، از جمله تدوين پيوست هاي موضوعي، نظير پيوست عدالت و پيوست فرهنگي (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، معاونت حقوقي رياست جمهوري، دبيرخانه هيئت دولت). 2. ايجاد ساز و كارهاي جلب مشاركت حداكثري مردم، ذي نفعان، نخبگان علمي، خبرگان تجربي و نهادهاي قانوني مردمي، تخصصي و صنفي در مراحل مختلف خط مشي گذاري دستگاه ها (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، مركز بررسي هاي استراتژيك رياست جمهوري، معاونت حقوقي رياست جمهوري، دبيرخانه هيئت دولت، دستگاه هاي اجرايي).

۱۲۹]) ر ك: مبحث «حقوقي» در سند تحول.

رويكرد قيم مآبانه دولت در اداره كشور

راهبرد 1: خروج دستگاه هاي دولتي از بنگاه داري، تصدي هاي غيرضرور و تمركز هاي ناكارآمد[پاورقي130] 1. ارتقاي حكمراني محلي با واگذاري مسؤوليت ها و اختيارات دستگاه ها به سطوح استاني و شهرستاني از طريق استقرار الگوي اجراي غيرمتمركز - نظارت متمركز با استفاده از حكمراني مبتني بر داده (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، دستگاه هاي اجرايي). 2. شناسايي مصاديق فعاليت هاي تصدي گرايانه غيرضرور در سطح دستگاه هاي دولتي و تدوين برنامه انتقال اين فعاليت ها به مجموعه هاي غيردولتي با اجراي ماده 13 قانون مديريت خدمات كشوري (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادي و دارايي).

۱۳۰]) ر ك: مباحث «بودجه» و «خصوصي سازي» در سند تحول.

راهبرد 2: بازطراحي نقش مردم در اداره كشور اهم اقدامات: 1. بازبيني وظايف و ساختار دستگاه هاي اجرايي بر اساس كاركردهاي اصلي آن ها، شامل خط مشي گذاري، تنظيم گري، تسهيل گري، ارائه خدمت و امور بازتوزيعي، با رعايت تمركز وظايف خط مشي گذاري در سطح كلان دولت، تقويت نقش تنظيم گري دولت براي ضمانت ارائه كيفي، در دسترس و با هزينه متناسب خدمات عمومي و انتزاع اين نوع وظايف از دستگاه هاي ارائه كننده خدمت، واگذاري حداكثري توليد و مديريت خدمات در دستگاه هاي اجرايي به مردم و بخش غيردولتي و بازطراحي فرايند هاي تصميم گيري در نظام اداري براي ارتقاي مشاركت ذي نفعان و مردم در برنامه ريزي ها و تصميم سازي ها، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، سازمان برنامه و بودجه، معاونت حقوقي رياست جمهوري).

تمركز خدمات واحدهاي حقوقي دولت بر زمان وقوع چالش هاي حقوقي

راهبرد 1: ايفاي نقش پيشيني، نظام ساز و فعال واحدهاي حقوقي دولت اهم اقدامات: 1. بازتعريف مأموريت، شرح وظايف و ساختار سازماني معاونت حقوقي رياست جمهوري و واحدهاي حقوقي دستگاه هاي اجرايي به منظور تقويت جايگاه ستادي – راهبريِ آن ها، با رويكرد پيشگيرانه و آينده نگرانه و طراحي ساز و كار نظارت بر عملكرد واحدهاي حقوقي دستگاه ها (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. توانمندسازي مديران اجرايي با اختيارات و وظايف، ابزارها و اصول حقوقي تصميم گيري، از طريق تدوين راهنماهاي حقوقي و توسعه ساز و كارهاي هوشمند پشتيبان تصميم (ميان مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، سازمان اداري و استخدامي، معاونت علمي و فناوري رياست جمهوري). 3. تدوين راهكارهاي حقوقي براي حل مسائل اولويت دار ايران در منطقه و دنيا نظير مسائل حوزه پولي و بانكي، توسعه تجارت بين الملل و محيط زيست و آب، با تقويت و توسعه ظرفيت هاي همكاري با سازمان هاي منطقه اي و نهادهاي بين المللي (ميان مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت امور خارجه، وزارت كشور، بانك مركزي، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت صنعت، معدن و تجارت، وزارت نيرو، سازمان حفاظت محيط زيست).

ناكارآمدي ساز و كارهاي حقوقي دولت

راهبرد 1: بازطراحي و هوشمندسازي نظامات و فرايندهاي حقوقي دولت اهم اقدامات: 1. ايجاد ساز و كارهاي حل وفصل اختلافات حقوقي ميان دستگاه هاي دولتي درون دولت (ميان مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. استقرار الگوي بهره مندي از ظرفيت هاي سرمايه انساني حقوقي كشور با امكان برون سپاري شفاف و رقابتي خدمات حقوقي (كوتاه مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، سازمان اداري و استخدامي). 3. ارتقاي سامانه مديريت حقوقي قراردادها و دعاوي دولتي و عمومي (كوتاه مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري). 4. ايجاد سامانه فرايند مديريت پرونده هاي قضائي مربوط به دولت (كوتاه مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري). 5. همكاري با قوه قضائيه براي ساماندهي و هوشمندسازي نظام ارجاع به كارشناسان رسمي با اصلاح فرايند ارجاع، رتبه بندي كارشناسان، ايجاد كاربرگ هاي استاندارد و انجام برخي كارشناسي ها به صورت هوشمند و بدون مداخلات عامل انساني (ميان مدت – وزارت دادگستري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 6. تضمين حقوق اطراف دعوي، مديريت تعارض منافع، رفع اطاله دادرسي و شفافيت صلاحيت مراجع شبه قضائي از طريق هوشمندسازي نظام رسيدگي به تخلفات و پيشنهاد قانون آيين رسيدگي تخصصي يكپارچه مراجع شبه قضائي با همكاري قوه قضائيه (بلندمدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري، وزارت امور اقتصادي و دارايي، وزارت تعاون، كار و رفاه اجتماعي، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري). 7. همكاري با قوه قضائيه براي ساماندهي و توسعه نهاد داوري با تدوين آيين داوري، تعيين موارد عدم اعتبار راي داوري، رسيدگي به اعتراض نسبت به راي داوري در هيئت هاي تخصصي و تقويت و توسعه داوري حرفه اي و سازماني مبتني بر صلاحيت سنجي عمومي، علمي و حرفه اي به صورت رقابتي، با تعيين ضوابط لازم و بدون تعيين سقف ظرفيت عددي، ايجاد بيمه مسؤوليت حرفه اي، استقرار نظام رتبه بندي و تقويت نظارت و برخورد متناسب با تخلفات داوري، از جمله ايجاد هيئت هاي انتظامي و اِعمال محدوديت ها و محروميت هاي متناسب با تخلفات، با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت دادگستري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 8. ايجاد سامانه مستندسازي و مديريت حقوقي اموال دولتي (ميان مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، سازمان برنامه و بودجه، وزارت امور اقتصادي و دارايي).

نقش آفريني نامناسب دولت در فرايند قانون گذاري و مقرره گذاري

راهبرد 1: انسجام بخشي و هماهنگ سازي بخش هاي مختلف دولت و مشاركت حداكثري مردم در فرايند قانون گذاري اهم اقدامات: 1. تدوين نقشه اولويت هاي تقنيني دولت با همكاري قوه مقننه (كوتاه مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، معاونت امور مجلس رياست جمهوري، سازمان برنامه و بودجه، سازمان اداري و استخدامي). 2. ايجاد ساز و كار لازم براي ايفاي نقش فعال در قانون گذاري از مرحله پيش از وضع تا بررسي، تصويب، ابلاغ، انتشار و ارزيابي آثار قوانين با همكاري قوه مقننه (كوتاه مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري، معاونت امور مجلس رياست جمهوري، دستگاه هاي اجرايي). 3. ايجاد سامانه جمع نويسي تدوين، بررسي و اعلام نظر نسبت به لوايح و اصلاح و هوشمندسازي ساز و كار ارسال و تأييد لوايح تنظيمي دستگاه هاي اجرايي به معاونت حقوقي به منظور تنقيح پيشيني و نظارت براطمينان از رعايت استانداردها و الزامات اساسي فرايند خط مشي گذاري و مشاركت حداكثري مردم و ساير بازيگران اصلي و انطباق و عدم مغايرت لوايح با اصول قانون گذاري و قانون نويسي مندرج در بند 9 سياست هاي كلي نظام قانون گذاري و عدم جرم انگاري ها و تخلف انگاري هاي غيرضرور[131] (كوتاه مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، سازمان برنامه و بودجه، سازمان اداري و استخدامي، دستگاه هاي اجرايي).

۱۳۱]) ر ك: مبحث «نظام اداري» در سند تحول.

راهبرد 2: تعيين استانداردهاي مشخص و ساز و كارهاي شفاف براي مقرره گذاري اهم اقدامات: 1. بازطراحي و اجراي زيرنظام ارزيابي تصميمات دولتي و هم پيوندي با نظام مديريت عملكرد[پاورقي 132]، با ايجاد سامانه عمومي هوشمند ثبت اين تصميمات با قابليت نيازسنجي و سنجش تصميمات در چارچوب وظايف و اختيارات قانوني، اطمينان از رعايت استانداردها و الزامات اساسي فرايند خط مشي گذاري، و منوط بودن اجراي هر گونه مقرره به ثبت در اين سامانه (ميان مدت – سازمان اداري و استخدامي، معاونت حقوقي رياست جمهوري، دبيرخانه هيئت دولت).

۱۳۲]) ر ك: مبحث «نظام اداري» در سند تحول.

برخورد انفعالي قوانين و مقررات با حقوق و آزادي هاي اساسي ملت

راهبرد 1: ارتقاي ساز و كار تضمين حقوق و آزادي هاي اساسي ملت اهم اقدامات: 1. بررسي مصاديق اولويت دار تحديد حقوق و آزادي هاي اساسي ملت و احياي آن ها با پيشنهاد قوانين لازم و ايجاد ساز و كار تطبيق و عدم مغايرت مقررات با حقوق و آزادي هاي اساسي ملت (بلندمدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري). 2. پيش بيني ضمانت هاي اجرايي قانوني لازم به منظور تحقق مصاديق حقوق و آزادي هاي اساسي پيش بيني شده در قانون نظير حقِ سلامت، معيشت، مسكن، تحصيل، مشاركت مردم، آزادي بيان و مطبوعات، برگزاري اجتماعات، حقوق كودكان، زنان و اقليت ها با پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري). 3. ايجاد سامانه حقوق و آزادي هاي اساسي ملت با اعلام عمومي حقوق ملت در برابرحاكميت و ساز و كار اجرايي پايش و مطالبه تكاليف دستگاه هاي اجرايي و بهره گيري از ظرفيت هاي نظارت غيرمتمركز (ميان مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري، دفتر بازرسي ويژه رياست جمهوري).

راهبرد 2: فعال سازي ظرفيت هاي حقوقي براي احقاق حقوق كشور و مردم اهم اقدامات: 1. طرح و پيگيري دعاوي حقوقي مرتبط با احقاق حقوق كشور و ملت از سوي جمهوري اسلامي ايران با اولويت دعاوي مربوط به اموال و دارايي هاي مسدود شده و خسارت هاي ناشي از تحريم در مراجع بين‏المللي با بهره مندي از ظرفيت وكلاي برجسته (بلندمدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري، وزارت امور خارجه). 2. ترغيب و تسهيل طرح دعاوي حقوقي و پيگيري هاي قضائي اشخاص آسيب ديده و نهادهاي مردمي در مراجع قضائي كشورهاي مربوطه و مراجع قضائي بين المللي، با همكاري قوه قضائيه (ميان مدت – معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت دادگستري، وزارت امور خارجه). 3. همكاري با قوه قضائيه براي احقاق حقوق تضييع شده ايران راجع به اموال، منافع و مصالح ملي و خسارت وارده به حقوق عمومي نظير اموال و دارايي هاي مسدود شده، تحريم هاي ظالمانه و سرقت ميراث فرهنگي در راستاي اجراي ماده 290 آيين دادرسي كيفري (بلندمدت – وزارت دادگستري، معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت امور خارجه، وزارت ميراث فرهنگي، گردشگري و صنايع دستي). 4. همكاري با قوه قضائيه براي اقامه دعواي دادستان در محاكم قضائي كشور، در موارد تضييع حقوق ايران عليه كشورهاي تضييع كننده، با فراهم سازي ساز و كارهاي اجراي احكام صادره و انتشار عمومي در رسانه هاي ملي و بين المللي (ميان مدت – وزارت دادگستري، معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت امور خارجه). 5. همكاري با قوه قضائيه براي تسهيل طرح شكايت توسط اشخاص ايراني مورد ظلم ساير كشورها، با تأكيد بر كشورهاي نظام سلطه و پيروان آن ها در محاكم قضائي ايران با تمهيد اقداماتي نظير تعيين محاكم رسيدگي ويژه و فراهم سازي ساز و كارهاي اجراي احكام صادره (ميان مدت – وزارت دادگستري، معاونت حقوقي رياست جمهوري، وزارت امور خارجه).

محدودبودن اختيارات و تشريفاتي شدن نقش وزارت دادگستري

راهبرد 1: تمهيد بسترهاي ايفاي نقش فعال وزارت دادگستري اهم اقدامات: 1. بازتعريف مأموريت، شرح وظايف و ساختار سازماني وزارت دادگستري براي نقش آفريني مؤثر و فعال در ساختار حكمراني حقوقي و قضائي كشور و استفاده مناسب از ظرفيت ها و توسعه صلاحيت وزارت دادگستري، با همكاري قوه قضائيه و پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – سازمان اداري و استخدامي، وزارت دادگستري، معاونت حقوقي رياست جمهوري). 2. تفكيك تخلف از جرم و يكپارچه سازي و تقويت فرايند رسيدگي به تخلفات، با همكاري قوه قضائيه و پيشنهاد قوانين لازم (بلندمدت – وزارت دادگستري، وزارت صنعت، معدن و تجارت، معاونت حقوقي رياست جمهوري).